7/5/2008
Grup Teknolojisi Nedir 2
Kategori: Belirtilmemiş
Bu üretim tipinin özelliklerinden kısaca bahsetmek gerekirse;
· Az çeşit, çok sayıda mamul,
· Süreklilik,
· Düzenli talep,
· Serilik,
· Özel amaçlı makineler,
· Yüksek mamul stoku,
· Fazla kalifiye olmayan işgücü,(2)
1.2.2. Atölye Tipi Üretim:
Bu üretim tipinde sisteme sipariş üzerine giren birimler sistem içerisinde amaca uygun olarak çeşitli bölüm ve iş istasyonları izleyerek dönüşüm işlemine uğrarlar. Atölye tipi üretimin özellikleri; üretimde yerleşim düzeni aşağıdaki gibidir:
Atölye tipi üretim sisteminde, sisteme giren farklı siparişler, alternatif makinelerden boş olanlarında veya boş yoksa makineler arasında kuyruğa alınmak suretiyle üretime sokulurlar. Diğer bir deyişle makinelerin çoğu sırada bekleyen işin yapılması için yüklenirler. Karmaşık bir iş akışına neden olan bu düzenleme biçimi işletmenin uzun dönemli programlarını etkilemektedir.
Atölye tipi üretimde genellikle üretilen ürün miktarı düşük, çeşidi fazladır. Karmaşık iş akışı ve ürün sayısının çokluğu, iş hazırlama faaliyetleri, malzeme istekleri, iş takibi ve kontrolüne ilişkin eylemleri artıracaktır. iş yükü dengesinde ortaya çıkabilecek aksaklıklar, iş istasyonlarında beklemelere ve ara stokların artmasına sebep olacaktır. Diğer bir deyişle, üretim içinde bir anda çok çeşitli parçalar ele alındığında, bir önceki işlemi bitmiş bir parça, bir sonraki işlemi için bitişik makineye, hemen yüklenememektedir. Bu sebeple parçalar için bekleme zamanları üretim içi stokları oluşturacaktır.
Bir makinenin çok çeşitli işler için hazırlanması, ayarlanması, yüklenmesi ve boşaltılması için gerekli zamanın yüksek olması, toplam üretim zamanının uzamasına, farklı işlerin farklı işlem bölümlerinde yapılıyor olması, taşıma miktarlarının ve mesafelerinin artmasına sebep olacaktır. Bunun yanında iş görenler çok çeşitli parçaları işlemek zorunda kalacaklarından verimleri düşük olacaktır.(1)
1.2.3.Proje Tipi Üretim:
PTÜ üretim bir kerelik veya aynı mamulün az sayıda çıktısı için hazırlanmıştır. Ürün akış yoktur, bunun yerine tek tek bütün işlemler son proje hedefine ulaşmak amacıyla belli bir sıra dahilinde gerçekleştirirler. Bu tür üretim sistemlerinde işlemler tekrar etmez, amaca ulaştıktan sonra sistem tasfiye edilmiş olur. Özellikleri;
· Tek çeşit az sayıda mamül,
· Çok sayıda seri girdi, bir kerelik mamül,
· Özel talebe bağlı üretim,
· Teknik uzmanlaşmanın yüksek olduğu kalifiye iş gücü.
Aşağıdaki şekilde proje tipi üretim sistemi gösterilmiştir.
Çok çeşitli girdilerin bir araya getirilerek tek bir çıktı elde edildiği bu sistemlerde yüksek maliyet ve güç bir yönetim planlama ve kontrolü söz konusudur. (3)
1.2.4. İleri Üretim Sistemleri:
Günümüzde işletmelerin rekabet güçlerini koruyabilmeleri,kalite, hız, esneklik sürekli gelişim ve çeşitlilik faktörlerine daha fazla önem vermeleri sayesinde sağlanabilmektedir. Müşteri ihtiyaçlarının saptanmasında, tasarımda, üretimde ve sevkıyatta sürat faktörü hayati bir önem haline gelmiştir. Üretim Pazar aramak anlayışı değişmekte, müşteri isteklerine göre mamul üretmek hedef haline gelmekte ve bir anlamda atölye tipi üretim gerçek olmaktadır. Büyük işletmeler yerine küçük, esnek, dinamik ve uyum sağlayabilen işletmeler ön plana çıkmaya başlamıştır. Bu gelişimler bölümler arasında sürekli bir bilgisayar destekli bilgi akışını gerektirmekte ve doğal kaynaklar önemini yitirirken bilgi en önemli değer haline gelmektedir.
Günümüz işletmeleri bu değişimlere hızlı ve etkin bir biçimde uyum sağlayabilmek için ürünün tasarım aşamasından başlayarak, planlama, imalat ve satışa kadar geçen tüm aşamalarında modern bilgi işlem ve üretim teknikleri kullanarak esneklik,kalite ve üretkenliklerini artırma yoluna gitmektedir.
MRP,CAD/CAM,MRPII,FMS,JIT ve CIM gibi ileri üretim sistemleri öncelikle Japonya, ABD gibi ileri sanayi ülkelerinde geliştirilmiştir. Bilgisayarların ağırlıklı olarak kullanıldığı bu sistemlerin gelişimi bilgisayar teknolojisinin gelişimine paralel olmuş ve karşılıklı etkileşim içinde birbirlerini tamamlayıcı niteliklere sahip olmuşlardır.(3)
1.2.5.Hücre Tipi Üretim:
Hücre tipi üretim sistemi,sistem içinde benzer üretim karakterlerine sahip belirli bir parçalar grubunun tamamen üretimi için işlem, iş gören ve özellikle makine araç-gereç gruplarının olduğu veya oluşturulduğu sistemlerdir. Bu üretim sistemlerinde, gruplardaki tüm tesis ve birimler, grup içine giren tüm parçaları kendi kendine yeter bir seviyede üretmek üzere düzenlenmişlerdir.
Hücre tipi üretimin temel fikri, parça ailelerinin ve makine hücrelerinin oluşturulmasıdır.
Hücre tipi üretim sistemlerinde,diğer üretim sistemlerine göre toplam üretim zamanını ve makine hazırlık zamanı düşük ,makine yükleme oranı yüksek,üretim içi stoklar az, parça ve teçhizatın akışı kolaydır.
1.3.ÜRETİM TİP LERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI
Geleneksel üretim sistemleri ile HTÜ ve JIT üretimi birbirlerinden ayıran kesin çizgi fabrika düzenleme biçimidir. HTÜ ve JIT’ de grup düzenleme uygulanırken, diğerlerinde işlemsel temele göre, ürüne göre ve sabit konumlu düzenleme yapılmaktadır. Geleneksel yerleşim düzenlerinde bazı işlem bölümleri ve iş istasyonları grup düzenlemeyi gerektirse bile, bu üretim sisteminin tamamı için söz konusu olmadığından JIT ve HTÜ 'den ayrı düşünülürler.
JIT üretimde makine ve araç-gereçler gruplanırlar, fakat parçalarda bir gruplama söz konusu değildir. Buna karşılık HTÜS’ inde parçaların da gruplandırılması zorunluluğu vardır ve parça-makine grupları birlikte düşünülmelidir.
HTÜ sisteminde parçalar sınıflama ve kodlama sistemlerinden birisiyle kodlanmakta, buna karşılık JIT’ de formal sınıflandırma ve kodlama sistemi kullanılmamaktadır.
JIT üretim tipi sıfır stokla üretime dayanmakta diğer bir deyişle, stok kontrolü üretim aşamasında yapılmakta, HTÜ’ de ise stok kontrolü yerine üretim akışının kontrolü yapılmaktadır.
JIT üretim çeşitli iç ve dış koşulların sağlanmasını gerektirirken, HTÜ’ de bu tip koşulların ve varsayımların etkisi daha azdır. Bu da HTÜ’ in bir çok sistem içinde uygulanabilirliğini artırabilir. JIT üretim özellikle endüstride ilerlemiş ülkelerde başarıyla uygulanabilirken, HTÜ diğer ülkelerde uygulanabilir. (1)
