7/5/2008
Grup Teknolojisi Nedir 4
Kategori: Belirtilmemiş
(5) Makine hazırlık zamanı düşüktür:
Hücre içindeki makine ve araç gereçler,bu hücrede üretilecek bir parça ailesi için, bir parçadan diğerine çok hızlı geçecek şekilde tasarlanabilir. Bunu sağlayan en büyük etken; parça ailelerini oluşturan parçaların benzerlikleridir. Küçük parti üretimine olanak tanıyan bu kolaylıklar, makine gruplarının bu değişimden kaynaklanan hazırlık zamanlarını en aza indirilmesini sağlayacaktır.(7)
(6) Üretimin kalitesi yüksektir:
GT, ürün kalitesinde bir iyileşmeye sebep olur. Küçük parti üretiminin hücre düzeninde, bir iş gören, bir parçayı direkt olarak diğer iş görenden alır. Böylece eğer hatalı ise,işlem neyin yanlış gittiğini anlamak için durdurulur ve kalite geri beslemesi sağlanarak yüksek kaliteye ulaşılır.(7)
(7) ÜPK faaliyetleri basittir:
Üretim makine grupları içinde yapıldığı için,merkezi bir sorumluluk yerine, aktarılan ve bölünmüş bir sorumluluk vardır. Sorumluluk alanının daralması, akışın planlanması, üretimin kontrolü ve geri beslemeyi kolaylaştıracaktır. Üretim akışındaki karmaşıklık ve yoğunluğun azlığı ÜPK faaliyetlerini basitleştirecektir.(7)
(8) İş gören tatmini fazladır:
GT yaklaşımının temelinde iş görenin güdülenmesi fikri yatar. Bu yaklaşım iş görenlere daha fazla sorumluluk ve yetki verildiğinde daha yüksek performans düzeyi elde edildiğini kabul eder. Sistemdeki her iş gören, hatalı bir parça gördüğünde yada kendisi üretim hızına yetişemediğinde, üretim hattını durdurma veya başka iş görenlerden yardım isteme hakkına sahiptir. Bu sistemde iş görenlerin birbirlerine yardım edecekleri ve bir iş görenin birden fazla işi yapabileceği kabul edilir. Bu yaklaşımda iş gören, kendisinin yönlendirebileceği bir sistem içinde çalışarak yüksek iş tatmini elde eder.(7)
(9) Fabrika kullanım alanını azaltır:
Hücre içi taşıma mesafesini en aza indirmek için, makine ve araç-gereçlerin, birbirlerine yakın konumlandırılması, fabrika içerisindeki toplam kullanım alanını arttıracaktır.(7)
(10) GT bir veri bankası oluşturur:
GT, benzer faaliyetleri bir araya getirerek yapmak, böylece bağımsız faaliyetler arasındaki geçişlerde oluşan zaman kaybını önlemek amacıyla, birbirleriyle yakın ilişkili faaliyetlerin standartlaştırılmasını gerektirerek, gereksiz tekrarların önlenmesi ve yinelenen problemlere ilişkin bilgilerin toplanıp depolanmasını gerektirir. Böylece oluşturulan veri bankası,bilgi arama ve çözüm geliştirme zamanının azaltılması ve aynı problemin tekrar çözülmesini önler.(7)
(11) Tasarım kolaylığı sağlar:
Üretim endüstrisinde Bilgisayar destekli tasarım (CAD) ve Bilgisayar Destekli Üretim (CAM) sistemlerinin gelişmesi GT kavramında daha bütünleşik uygulamalara neden olmuştur. Parçalar arasındaki geometrik ve işlem benzerliklerine esas olan parça aileleri uygulamalarında GT, CAD/CAM için temel eleman görevi yapmaktadır. Yeni bir parçayı üretime sokmak, tasarım ,planlama ve kontrol makine ve teçhizat yatırımıyla büyük bir yatırımı gerektirir. Parçaların GT kodlaması, tasarımda standartlaşma ve önceki tasarımlardan verimli bir şekilde yararlanılmasını sağlar. Bu özellik hem tasarım işlemini hızlandırır, hem de,tekrar tasarımı önler. GT kodlaması yardımıyla tasarımcı ihtiyacı olan parçanın temel özelliklerine belirler ve tasarımı tamamlanmış parçalar içinden uygun tasarımı olan veya bazı değişikliklerle işine yarayabilecekleri seçer. Parçanın tasarımı belirlendikten sonra çizimin tamamlanması az emek ve zaman gerektirecektir. (7)
(12) Maliyet tahminlerinde kullanılır:
Fiyat verme amacıyla,ürün maliyet tahminini ihtiyacı olan bir işletme, gereken parçaları kodlanarak GT veri bankasında araştırabilir. Kodlama bilgileri parçanın yapısı ve ürün haline gelene kadar ki işlemler ile ilgili gerçekçi bilgileri kapsayacağından,geleneksel tekniklerden daha etkin bir şekilde maliyetler tahmin edilecektir. Diğer taraftan, GT, aynı zamanda, malzeme maliyetlerindeki değişimin doğuracağı ekonomik sonuçların tespitinde de kullanılabilir. Halen pahalı olan bir karışımın fiyatında yakın zaman içinde bir artış bekleniyorsa, bu artan satın alma maliyetinin üretim maliyetlerine nasıl yansıyacağını hızla hesaplamak mümkündür. (7)
(13) Sayısal kontrollü makinelerde kullanılır:
GT sayısal kontrollü makinelerin, işlem bantlarının hazırlanmasında zaman ve maliyet azaltıcı yönde kullanılabilmektedir. Doğru olarak tanımlanmış sistemlerde,her parça grubu için kod sırası matrisi,tüm üretim ve tasarım bilgilerini içermektedir. Bir grubun her üyesi özel tasarım zarfına düşmektedir. Standart sayısal kontrol programları gruptaki parçaların üretimi için geliştirildiklerinden hazırlanan veri matrisi ile üretimi gerçekleştirebilmektedirler.
GT ’nin yukarıda sayılan avantajlarına ilaveten verimliliğin artırılması,takım denetiminin basitleştirilmesi,iş gücünün uzmanlık derecesinin yükselmesi GT ’nin avantajlarındandır. (7)
2.4. GRUP TEKNOLOJİSİNİN DEZAVANTAJLARI
GT imalattaki tüm avantajlarına karşılık, kuşkusuz, GT imalatın bazı sakıncaları da vardır. İlk olarak, parçaların hücreler arasında taşınması için bazı üretim araçlarından birden fazla sayıda bulundurulması gerekebilir bu da atölye tipi üretime kıyasla daha fazla sabit yatırımı gerektirir ve kapasite kullanım oranının düşmesine neden olur. Ayrıca işletmenin ürün hattındaki tüm parçaların imalat hücrelerinde üretilmesi söz konusu olmayabilir. Bu durumda, hücrelerin oluşturulmasından sonra atölyede üretilen diğer parçalar için verimliliğin düşmesi, sistemin diğer bir sakıncasıdır. Son olarak,GT imalat sistemine geçen bir işletmede, ustabaşının değişik fonksiyonel özelliklere sahip tezgahlar hakkında bilgi sahibi olması ve çeşitli üretim amaçlarıyla üretimi gerçekleştiren iş görenlere nezaret etmesi gerekecektir. Yani, ustabaşının kesikli sistemlerde olduğu gibi, sadece başında bulunduğu fonksiyonel bölümle ilgili bilgi sahibi olması yeterli olmayacaktır. (6)
Grup teknolojisinin belli başlı dezavantajlarını aşağıdaki şekilde maddeler halinde de toplanabilir.(4) Bunlar;
1.Tezgah kullanım sürelerinin azalması.
2. Tasarım mühendisliği ve imalat arasındaki iletişim zayıfsa, kodlama ve sınıflandırma sisteminin gerçekleştirilmesinde zorluklarla karşılaşılır.
3. Kabul edilmiş GT standartları yoktur.
4. Tezgahların gruplandırılması, gruptaki bazı tezgahların daha az kullanılmasına sebep olur. Tüm maliyetler azalsa bile, yönetimin bunu kabul etmesi zordur.
5.tezgahın tezgah hücreleri veya gruplar halinde yeniden düzenlenmesinde büyük masraflara girilebilir.
6.GT kavramları, insanların çalışma şekillerinin değişmesini gerektirir, bu nedenle çalışanlarım direnciyle karşılaşılabilir.
7.Üst yönetimden kuvvetli bir destek olmazsa, GT teknolojisinin gerçekleştirilmesi zor olabilir.
2.5. GRUP TEKNOLOJİSİ’NİN UYGULAMA AŞAMALARI
Grup Teknolojisi’nin uygulanabilmesi için, üretim sisteminin bağımsız alt üretim sistemlerine (makine hücrelerine) ayrılabiliyor olması ve grup düzenlemeye olanak veriyor olması gerekir. Üretim sistemi alt sistemlere ayrılabiliyorsa, GT’nin endüstriyel uygulamalarının aşamaları şöyle sıralanabilir:
Adım –1:(GT Fikrinin Sisteme Uygulanabilirliğinin Belirlenmesi)
Parçaların üretim sıraları ve çizimleri incelenerek, parça aileleri oluşturabilme olanakları araştırılır. Bu araştırma sonucunda, parçaların büyük ölçüde farklılıklar gösterdiği ve gruplamanın uygun olmadığı sonucuna varılırsa GT’nin uygulanması yararlı olmayacaktır. Aksi halde adım 2’ye geçilir.
Adım –2:(Gruplama yönteminin seçimi)
Üretim sisteminin özelliklerine ve parça ailelerinin oluşturulma ölçütüne uygun bir gruplama yöntemi seçilir ya da yeni bir gruplama yöntemi geliştirilir.
Adım-3:(Parça ailelerini oluşturulması)
İkinci adımda belirlenen yönteme göre parça bilgileri toplanır ve seçilen yöntemin ölçütüne göre (büyüklük, şekil, işlem sırası, teknolojik benzerlik vs.) benzer özellikleri gösteren parçalar aynı grupta olacak şekilde, parça aileleri oluşturulur.
Adım- 4:(Makine hücrelerinin oluşturulması)
3. adımda belirlenen parça ailelerinin işlem sırasına göre,her gruptaki parçaları işleyecek makineler belirlenir. Bu makineler bir araya gelerek makine hücreleri oluşturulur.
Adım-5:(Makine Hücrelerinin Oluşturulması)
Bir önceki aşamada oluşturulan her bir makine hücresi için, gerekli makine araç gereç ve iş gören sayısı bulunur ve belirlenen sayıda iş gören, makine ve araç gereç hücrelere atanır.
Adım –6:(Makine araç ve gerecin yerleşim düzenlemesinin yapılması)
Makine hücrelerinin, birbirleriyle ve sistemin diğer birimleriyle ilişkileri dikkate alınarak hücre içi ve hücreler arası taşımayı en küçükleyecek makine ve araç gereçlerin yerleşim düzenlemesi yapılır.
GT felsefesi, gruplandırma temelinde, üretim işlemlerini gerçekleştirerek geleneksel üretim sistemleri ve JIT üretimin aksaklıklarını gidermeyi amaçlar. İşlenecek parçaların ve makinelerin gruplanması dışındaki aşamalar, genel olarak her üretim sisteminde yapıla gelen planlama eylemlerinden meydana gelmektedir.(7)
2.6.GT UYGULAMASINDA KARŞILAŞILAN GÜÇLÜKLER
GT, gruplandırma temeline dayalı olduğu için, uygulamada (parça aileleri ve makine hücrelerinin oluşturulmasında) bir takım zorluklarla karşılaşılabilir. Bu zorlukları aşağıdaki gibi sınıflandırabiliriz;
· Parçaların ve makinelerin, parça ailelerine ve makine gruplarına bölünmeleri için kesin ve uygun bir yöntemin benimsenememesi,
· Hücre boyutunun, ekonomik açıdan değerlendirilmesinin zor olması,
