7/5/2008
Grup Teknolojisi Nedir 8
Kategori: Belirtilmemiş
b)Standartlaştırma
Bir mamulün veya onu oluşturan parçaların; boyut, biçim, performans ve kalite spesifikasyonlarının endüstri kolu, tüm ülke veya dünya çapında olmak üzere önceden saptanmış değerlerine standart, bu amaca yönelmiş çalışmalara da standartlaştırma denir.(8)
Mal ve hizmetlerin fiyatı ile talebi arasında ters bir ilişki vardır. Şöyle ki; mal veya hizmetin fiyatı düştükçe(arttıkça) o mal veya hizmete olan talep artar(azalır). Bu nedenle işletmeler devamlı olarak birim maliyetlerini düşürerek karlılıklarını arttırmaya çalışırlar. Birim maliyetleri azaltmak için kullanılabilecek bir çok yöntem vardır. Bunlardan biri, yığın üretim veya montaj-hattı imalatı ile kapasiteyi arttırmaktır. Bu artırım ancak işletmenin mal ve hizmetlerini standart hale sokması ile mümkün olur. (8)
Standartlaştırma aşağıda sıralanan maliyet avantajlarına sahiptir(8)
- Stoklarda daha az sayıda farklı parça bulunur.
- Üretim yapmak için gerekli ekipmanlar daha az değişir.
- İşlem akışı basittir. Kontrol daha kolay olur.
- Alımların çokluğu miktar ıskontosundan faydalanma imkanı verir.
- Tamir-bakım masrafları azalır
Ürünlerin standart hale getirilmesinin yukarıda sıralanan avantajlarına karşılık en büyük dezavantajı ürün esnekliğinin ortadan kalkmasıdır. Başka bir deyişle ürünün özellikleri müşteri isteklerini yansıtma ve karşılama bakımından yetersiz hale gelir. enm.blogcu.com
c)Çeşitlendirme
Basitleştirmenin tam zıddıdır. Ürün yelpazesinin genişletilmesi, çeşitliliğin arttırılması esasına dayanır.
Endüstride ve toplumda; basitleştirme ve çeşitlendirme süreçlerinin yaşanmasını zorunlu hale getiren bazı faktörler vardır. Bu faktörler üretim malları ve tüketim malları seviyesinde farklı algılanır. Yalnız üretim mallarının duyarlılığı daha fazladır. Bu faktörlerin çoğu psikolojik niteliktedir. İnsanlar alışveriş yaparken ister istemez içinde yaşadıkları çevrenin etkisi altında kalırlar. Mesela, komşuları ile aynı niteliklere sahip eşyalara sahip olmak için pek istekli davranmazlar. Kullandıkları eşyaların diğer insanların kullandıkları eşyalardan bazı üstün nitelikleri haiz olmasını arzu ederler. Bu eğilimin gerisinde maddi unsurlardan ziyade sosyo-psikolojik nedenler vardır. İşletmelerin satış ve pazarlama bölümleri insanların bu psikolojik zaafından faydalanarak karlarını arttırmak ve müşterilerinin değişik tarz isteklerini tatmin etmek için ürün çeşitlendirme yoluna giderler.(8)
3.1.3.2.Kodlamanın Genel İlkeleri
İmalatta çok sayıda sınıflandırma ve kodlama yöntemi vardır. Yalnız hepsi için ortak olan kodlamanın genel ilkeleridir. Bir kod sistemi dizayn edilirken göz önüne alınması gereken hususlar şunlardır:(8)
1.Kodu oluşturan sembollerin dizilişi anlamlı olmalıdır:
Kodda kullanılan her sembol bir anlam taşır fakat bu semboller rasgele bir araya getirildiği zaman iletilmek istenen mesajı vermekten uzak anlamsız bir karakterler dizisi olmaktan öteye gitmezler. Kodun tümü önceden tanımlanmış bilgileri belirli bir sıraya göre vermelidir. Yani her hane veya hane grubunun belli konuları tanımlama görevi olmalıdır.
2.Kod açık uçlu olmalıdır:
Yeni elemanlar katıldığında sistemin temel yapısında herhangi bir değişikliğe gitmeksizin kodlama yapmak mümkün olmalıdır. Örneğin, sayısal kodlamada bir hanede 0 dan 9 a kadar 10 farklı konu temsil edilebilir. Eğer 10 dan fazla konu varsa yerleştirme mümkün olmaz. Bu duruma kodun kapalı uçlu olması denir.
3.Sistemde mevcut gruplar gerektiğinde alt gruplara ayrılabilmelidir:
Sistem öyle bir şekilde dizayn edilmelidir ki, sonradan ortaya çıkabilecek gruplar sisteme kolayca katılabilmelidir. Kodlama işini yapmakla görevlendirilen kişinin ne kadar uğraşırsa uğraşsın eksiksiz bir kodlama yapması mümkün değildir. İlave bölümler veya bazı tasfiyeler buna engeldir. Bu zorluk kod numarasında geniş boşluklar bırakılarak aşılabilir.
4.Sınıflandırma ve kodlama mantıki olmalıdır:
Burada dikkat edilmesi gereken husus sembollerin sıralanışıdır. Kodun vereceği bilgiler konun doğal sırasına uygun olmalıdır. Örneğin, çelik malzeme kodunda önce grup sonra kimyasal bileşim ve daha sonra da sertlik, kırılganlık gibi bilgiler yer alır. Kolaylık göstermesi bakımından kodlama yapılmadan önce grafiksel bir gösterim faydalı olabilir.
5.Kodun uzunluğunu sınırlayan faktörlerin varlığı göz önüne alınmalıdır:
Bilgi işleme tarzını göz ardı ederek bir semboller dizgesi oluşturmak mümkün değildir. Mutlak surette bir takım sınırlamalar hesaba katılmalıdır. Özellikle bilgisayarlarla bilgi işlem söz konusu olduğunda koda ayrılan sütün sayısı sınırlıdır ve bu sayı başlangıçta belirlenir. Yalnız gelecekte sütun sayısını artırma imkanımız olmadığı için bu sayı belirlenirken çok dikkatli davranılmalıdır. Temel ilke; olası ilaveler hatırdan çıkarılmaksızın sütun sayısının mümkün mertebe küçük tutulmasıdır. Kod numaralarının bazen daktilo ya da elle yazıldığı düşünülürse, küçük tutma ilkesinin yararı daha iyi anlaşılır.
6.Sınıflandırma ve semboller sistemi birbirleri ile uyumlu olmalıdır:
İşletme kullandığı kod sistemlerinin sayısını minimum tutmaya çalışmalı ve ortak terimler kullanmaya gayret etmelidir. Örneğin; teknik resim, parça ve malzemeler için aynı kod sistemi kullanma olanağı sağlanmalıdır. Aksi takdirde bilgi işlem yükü artacağı gibi yanılma ve hata olasılığı da artar. Kod sistemi sayısının azaltılması, konular arasında bilinçli bir koordinasyon sağlamakla gerçekleştirilebilir.
7.Uygun olmalıdır:
Bir konuda kurulacak kod sisteminin mümkünse endüstri kolu, ülke ve uluslar arası kod sistemleri ile benzerliği sağlanmalıdır. Böylece tedarik, satış ve işletme dışını ilgilendiren faaliyetlerde büyük bir haberleşme kolaylığı elde edilir.
8.Çeşitli işaretler kullanılırken dikkatli olunmalıdır:
Bilgi gruplarını ayırma amacı ile (.), (-), (;), (/) gibi işaretler kullanılabilir. Kullanılan bu işaretler bir sınıfı diğerinden ayırmak için kullanılır ve bir sınıfın bitip diğerinin başladığını gösterir. Muhasebe, kitaplık, büro malzemesi vb. konularda bu tip işaretlerin kullanılması yararlı olabilir. Bununla birlikte fabrikalarda kullanım alanı pek yoktur. Malzeme, imalat vb. yaygın konularda kod numarası genellikle uzun olduğundan bu gibi işaretlere sütun harcanmaması daha uygun olur.
9.Kolayca hatırlanmalıdır. Kodun verdiği bilgileri herhangi bir yere bakmaksızın hatırlayacak biçimde dizayn edilmesine özen gösterilmelidir:
Bilgisayarların işletmelerde yaygın olarak kullanılması bu ihtiyacı ortadan kaldırsa da, el işlemlerinde kolaylık, yeni personelin sistemi çabuk öğrenmesi, işletme dışındaki kişilerle haberleşme kolaylığı gibi avantajlar yüzünden denenmesinde fayda vardır.
10.Kodlanan ürünün özelliği hesaba katılarak düzenlenmelidir:
Bazı ürünlerin sayılar ve harfler kullanılarak kodlanması mümkün değildir. Bu tür durumlarda renkli kod kullanılır. Renkli kod genelde metal parçaları kodlamada kullanılır enm.blogcu.com
3.1.3.3. Kodlama Sistemi Seçimi:
Bir çok kodlama sistemi geliştirilmiştir. Bu nedenle işletme yapısı, ihtiyaçları ve varsa özel durumları göz önüne alınarak Kodlama sistemi seçilir. Kodlama sistemi seçiminde aşağıdaki faktörler, bir seçilen sistemin yararı açısından işletmeye faydalı olacaklardır.(4)
