» Avrupa Birliğinin Beşinci Genişlemesi 6

Yayinlanma Zamani: 2011-12-07 01:15:00





Adayların yerine getirmeleri istenilen şartlar dizisi, başarısızlık halinde hayır denilmesini de mümkün kılıyordu. “Hayır” denilmesi durumunda büyük bir ülke olan ve göreli güçlü bir demokrasiye sahip Türkiye’nin istikrarsızlığa düşeceğine pek ihtimal verilmezken, üyelik sürecinin hüsranla sonuçlanması küçük ülkeler için çok daha yıkıcı olabilirdi. İstikrarsızlığa düşmüş veya AB ile işbirliğinde isteksiz olan bu ülkelerinde, organize suç şebekeleri ve uluslararası terörizm gibi konularda gerekli işbirliğini göstermeyeceğinden endişe duyulmalıydı. Siyasal savrulma ve hayal kırıklığı, bu ülkeleri AB’ye karşı konumlanan diğer güçlerle işbirliğine sevk edebilirdi.
13


8. Genişleme Sonrası Bazı Çıkarımlar


Üyelik perspektifinin açık bırakılması, sosyalist bloğun çöküşünden sonra Orta ve
Doğu Avrupa ülkelerindeki dönüşüm sürecini hızlandırdığı; gereken reformlarda
hızlanma kapsayıcılık ve derinlik getirdiği görülmektedir. Bu bölgede göreli istikrarlı
demokrasilerin ortaya çıkması genel olarak Avrupa’nın güvenliğini artırmıştır.
Azınlık meseleleri ve hudut problemleri gibi çatışma nedenleri ortadan kaldırılmıştır.
Ticaretteki hızlı yükselme AB için yeni pazarlar ve yatırımlar anlamına gelmiştir
(Kok, 2003).
25 Mart 2007 tarihli Berlin Deklarasyonunun bazı söylemleri, bize AB liderlerinin
genişlemeyi nasıl gördüklerini ve en önemli güncel sorunlar olarak önlerinde neleri
gördüklerini göstermektedir. Deklarasyona göre:
 Yüzyıllardır bir barış ve anlayış fikri olan Avrupa, bütünleşmeyle gerçekleşmiş;
barış ve refah mümkün olmuştur.
 Üyeler, Avrupa’nın birleşmesine, demokrasinin güçlenmesine ve hukukun
üstünlüğünün sağlanmasına yardım etmişlerdir.
 Merkezi ve Doğu Avrupa’daki halkların özgürlük özlemi sayesinde Avrupa’nın
suni bölünmesi son bulmuştur.
 Avrupa bugün hiç olmadığı kadar bütünlük içinde yaşamaktadır. Avrupalılar
kader birliği yapmışlardır.
 Üyelerin çok çeşitli olan gelenek ve kimlikleri, dilsel zenginlik korunmalıdır.
 Terör, örgütlü suçlar ve yasadışı göçe karşı ortak mücadele yapılacaktır.
Irkçılık ve yabancı düşmanlığına müsamaha edilmeyecektir. Dünyadaki açlık
ve fakirlikle mücadelede AB üzerine düşeni yapacaktır.

 Küresel ekonomik rekabeti, AB değerlerine göre şekillendirmek mümkündür
 İklim değişikliği (örneğin küresel ısınma) konularında, enerji politikalarında
Avrupa liderlik yapacaktır (vurgular eklenmiştir).
Diğer önemli bir çıkarım da, sıklıkla coğrafi olarak Avrupa içinde oldukları halde
AB’ye girmeyi başaran ülkelerde “işte şimdi gerçek Avrupalı olduk” denmesinde
görülmektedir. Katılım sürecinin tüm zorlukları bir yana, AB, Avrupa içinde daha
yüksek bir modernleşme seviyesini (refah ve demokrasi) temsil ediyor kabul edilmektedir.
Kamuoyundan kaçırılarak, yeni üyelerin alınması devri sona ermiştir.
Ancak, beşinci genişlemenin etkisiyle şekillenen, yeni durumda da üyelik için başvuranlara
bakılırsa 35‐36 üyeli bir AB imkansız değildir (İçener, vd. 2010).
Daha detaylı bir çalışmanın konusu olmakla beraber, beşinci genişleme sonrasında
geçen sürede, yeni üyelerin katılımının, AB’yi eskisine göre gözle görülür bir şekilde
daha hantal hale getirdiğine dair bir kanıt ileri sürülememiştir (Avery vd (ed)
2009). Yine de, beşinci genişlemenin birinci ve daha geniş dalgasından 5 yıl sonra
yapılan Eurobarometer çalışmasının da gösterdiği gibi genişlemenin bazı yönleriyle
ilgili kamuoyu algısı negatif kalmaya devam etmiştir. Örneğin, deneklerin yüzde
66’sı genişlemenin AB’nin yönetilmesini zorlaştırdığını; yüzde 56’sı ülkelerinde iş
kayıplarına neden olduğunu söylemektedir. Yüzde 54’e göre, genişleme yüzünden,
yeni üyelerin farklı kültürel gelenekleri dolayısıyla çeşitli problemler çıkmıştır14
yüzde 50 ise, genişlemenin bir bütün olarak AB’de güvensizlik hissini artırdığını
düşünmektedir (Avrupa Komisyonu, 2009). Buna karşın, Avrupa Komisyonu’nun
resmi görüşüne göre, beşinci genişleme, ekonomik krize giren dünyada, AB’yi daha
rekabetçi yapmıştır (Avrupa Komisyonu, 2010).
9. Sonuç
AB bütünleşmesinde temel mantık olan entegrasyon yoluyla ulus‐ devlet sisteminin
çeşitli alanlarda yol açtığı sorunları veya yetersizliklerini çözme isteği, beşinci
genişlemede de geçerli olmuştur. Mevcut üyeler şarta bağlılık mekanizmasıyla
müzakere süreci ve öncesindeki ‘uyumu’ sağlamanın esas yükünü adaylara yüklemişlerdir.
Temelde amaçları Avrupa’da oluşan refah ve istikrara ortak olmak olan
adaylar, kendilerini zaman zaman aşağılanmış, zorlanmış hissetseler de, uzun vadede
üyeliğin faydalı olacağına inandıkları için bu zor sürece katlanmışlardır. Arz
yönündeki genişleme tartışmaları, meşhur derinleşme ve genişleme tartışmasının
bir yansıması olmuştur. Eski üyeler genişleme konusunda özellikle başlarda ikiye
ayrılmışlardır. Genişlemeye karşı çıkanların ekonomik, kültürel, işlevsel kaygılarına karşılık genişleme taraftarlarının normatif söylemleri, tarihsel fırsat algısı etkin
olmuştur.
Beşinci genişleme sürecinin genel özellikleri olarak asimetrik olması, üniter Avrupa
vizyonunun baskınlığının ortaya çıkması, her iki tarafta da genişlemeye mahkûm
olunduğu hissinin giderek ağırlık kazanması; üyeliğe giden yolun derin bir dönüştürücü
süreç olarak algılanması; sürecin derin ahlaki temelleri olan veya olmayan
büyük bir plana dayalı olmaması sayılabilir. Doğu genişlemesi katılan ülkelerin
sayısı, refah düzeyi ve bölgenin büyüklüğü bakımından, öncekilerden çok farklı
olmuştur.
Genişlemede sistemik şartlar (Soğuk Savaş’ın bitmesi, küreselleşmenin hızlanması
ve kaçınılmazlığı hissi gibi); örgüte özgü sistemik şartlar (bütünleşmenin gittikçe
derinleşmesi gibi); eski üyelerin ve adayların, ekonomik, coğrafi ve iç politik yapıları
gibi özel konumları; alt‐sistemik şartlar ve üyelerin iç ekonomik ve siyasi yapıları;
hatta kilit kişilerin (örneğin Verheugen) tercihleri karmaşık bir süreç içerisinde
etkili olmuştur. Ayrıca, adaylar için üyelik sembolik olarak Avrupa’ya dönüşü, Rusların
baskın olduğu geçmişten kurtuluşu, gerçek Avrupalı olmayı simgelerken; Batı
Avrupalı üyeler, zorla bölünen kıtanın birleşmesinde kendilerine tarihsel bir görevin
düştüğünü ister istemez kabul ettiler. Genişlemeye “hayır” denmesinin de
maliyeti olduğu, reddedilme halinde aday ülkelerin mutsuz ve kırgın olacakları da
göz önünde tutulmuştur. Beşinci genişlemeyle, belki bütünleşmede bir yavaşlama
olabileceğini ama yeni üyelerin var olan müktesebata tehdit oluşturmayacaklarını;
çünkü AB kazanımlarının ve politikalarının çoğu üyenin hukukuna ve toplumuna
geri dönülemez bir şekilde yerleştiğini ileri sürenler, haklı çıkmıştır.

Kaynakça
Avrupa Komisyonu (2009), “Views on European Union Enlargement” Flash
Eurobarometer 257.
Avrupa Komisyonu (2010), “Enlargement Strategy and Main Challenges 2010‐
2011”, COM(2010) 660
Arnason, J. P. (2000), “Communism and Modernity” Daedalus, 129 (1), 61‐90.
Avery, G. vd (ed) (2009), Enlarging the European Union: Effects on the new
member states and the EU Brüksel, Trans European Policy Studies Association
Avrupa Komisyonu (2005), “2005 Enlargement Strategy Paper” COM (2005) 561
final
Avrupa Komisyonu, (2006), “Enlargement, two years after: an economic
evaluation” (2006) European Commıssıon Directorate‐General For Economic And
Financial Affairs Occasıonal Papers 24
(http://ec.europa.eu/economy_finance/index_en.htm).
Barysch, K. (2006), “Is Enlargement Doomed?,” Public Policy Research, 13 (2), 78‐
85.
Blokker, P. (2008), “From a Central European Identity to Post‐Nationality?”,
European Journal of Social Theory, 11(2), 257–274.
Boyka, S. (2005), “The European Union as a Security Actor” , World Affairs, 168
(2), 51‐66.
Davies, N. (1996), Europe, Oxford: Oxford University Press.
De Neve, Jan‐Emmanuel (2007), “The European Onion? How Differentiated
Integration is Reshaping the EU”, Journal of European Integration, 29 (4), 503‐
521.
EB 64 TR (2006), “Eurobarometer 64: AB Kamuoyu Araştırması: Türkiye”)
(Eurobarometer araştırmalarına
http://ec.europa.eu/public_opinion/index_en.htm adresinden ulaşılabilir).
EB 67 ( 2007) Eurobarometer 67, Public Opinion In The European Union First
Results.
EB 251 (2006) Special Eurobarometer 251, “Future of Europe”.
Font, N. (2006) “Why the European Union Gave Turkey the Green Light”, Journal
of Contemporary European Studies, 14 (2), 197–212.

Further Enlargement, 2006 Evidence given to the House of Lords EU Select
Committee, ‘The further enlargement of the EU: threat or opportunity?’
www.publications.parliament.uk/pa/ld200506/ldselect/ldeucom/273/273.pdf
Fukuyama, F. (1989), "The End of History", National Interest, 16 (Yaz), 3‐ 18.
Collard‐Wexler, Simon (2006), “Integration Under Anarchy: Neorealism and the
European Union”, European Journal of International Relations, 12, 397‐432.
Delhey, J. (2007) “Do Enlargements Make the European Union Less Cohesive? An
Analysis of Trust between EU Nationalities”, JCMS: Journal of Common Market
Studies, 45(2), 253–279.
Gilbert, M. (2008), “Narrating the Process: Questioning the Progressive Story of
European Integration” JCMS: Journal of Common Market Studies, 46 (3) 641–662.
Hain, P. (2003), “Why Bigger is Better: Enlargement and the Future of Europe”,
New Economy, 10 (2), 95‐100.
Hettne, B. (2002), “The Europeanisation of Europe: Endogenous and Exogenous
Dimensions”, Journal of European Integration, 24 (4), 325‐340.
Higashino, A. (2004), “For the Sake of ‘Peace and Security’? The Role of Security in
the European Enlargement Eastwards”, Cooperation and Conflict: Journal of the
Nordic International Studies Association, 39 (4), 347–368.
Hooghe, L. ve Marks, G. (2008), “European Union?”, West European Politics, 31
(1), 108‐ 129.
House of Commons (2007), “EU Enlargement: the Western Balkans” Research
Paper 07/27 14.03.2007.
Ibryamova N. (2005), “The Eastern Enlargement of the European Union: Interests,
Power and Norms”, Mami Universitesi, Yayınlanmamış Doktora Tezi.
İçener, E.vd. (2010), “Continuity and change in the European Union’s approach to
enlargement Turkey and Central and Eastern Europe compared”, Southeast
European and Black Sea Studies 10 (2), 207–223.
Karabeshkin, L. A. ve Spechler, D. R. (2007), “EU and NATO Enlargement: Russia's
Expectations, Responses and Options for the Future”, European Security,16 (3)
,307‐328.
Karp J. A. ve Bowler, S. (2006), “Broadening and deepening or broadening versus
deepening:The question of enlargement and Europe’s ‘hesitant Europeans’”
European Journal of Political Research 45: 369–390,

Kavalalı M. (2005), Avrupa Birliği’nin Genişleme Süreci: AB’nin Merkezi Doğu Avrupa
ve Batı Balkan Ülkeleri İle İlişkileri, Ankara: DPT Müsteşarlığı.
Kok, W. (2003), “Avrupa Birliği’nin Genişlemesi: Başarılar ve Zorluklar”,
http://ec.europa.eu/enlargement/archives/pdf/enlargement_process/past_enlar
gements/communication_strategy/report_kok_tr.pdf (erişim, 11. 08. 2010).
Kopenhag (1993), “Zirve Sonuç Bildirgesi” (www.consilium.europa.eu/
ueDocs/cms_Data/docs/pressData/en/ec/72921.pdf).
Kornai J. (2006), “The great transformation of Central Eastern Europe Success and
disappointment”, Economics of Transition, 14 (2), 207–244.
Lane, D. (2007), “Post‐Communist States and the European Union” Journal of
Communist Studies and Transition Politics, 23 (4), 461–477.
Mattli, W. ve Plümper, T. (2002), “The demand‐side politics of EU enlargement:
Democracy and the application for EU membership”, Journal of European Public
Policy, 9 (4), 550‐574.
Mayer, H. (2008), “The Long Legacy of Dorian Gray: Why the European Union
Needs to Redefine its Role in Global Affairs”, Journal of European Integration, 30
(1), 7‐25.
Mayhew, A. (2007), Enlargement Of The European Union: An Analysis Of The
Negotiations For Countries Of The Western Balkans, Organisation for Economic
Co‐operation and Development, Sigma Paper NO. 37 2007.
McKay, D. (1996) Rush to Union: Understanding the European Federal Bargain,
Oxford: Clarendon Press.
Missiroli, A.(2003), “EU Enlargement and CFSP/ESDP”, Journal of European
Integration, 25 (1): 1‐16.
Moravcsik, A.ve Vachudova, M. A. (2003), “National Interests, State Power, and
EU Enlargement Perspectives” East European Politics and Societies, 17 (1), 42–57.
O’Brennan, John (2006), “Bringing Geopolitics Back In’: Exploring the Security
Dimension of the 2004 Eastern Enlargement of the European Union”, Cambridge
Review of International Affairs, 19 (1), 155‐169.
Panagiotou, R. (2008), “FYROM's transition: on the road to Europe?”, Journal of
Southern Europe and the Balkans, 10 (1), 47‐ 64.
Pavlovaite, I. (2003), “Being European by Joining Europe: Accession and identity
politics in Lithuania” Cambridge Review of International Affairs,16 (2), 239‐255.

Pridham G. (2006), “European Union Accession Dynamics and Democratization in
Central and Eastern Europe: Past and Future Perspectives”, Government and
Opposition, 41 ( 3), 373–400.
Pridham G. (2007a), “Change and Continuity in the European Union's Political
Conditionality: Aims, Approach, and Priorities”, Democratization, 14 (3), 446 –
471.
Pridham G. (2007b) “Political Elites, Domestic Politics and Democratic
Convergence with the European Union: The Case of Romania during Accession”,
Journal of Communist Studies and Transition Politics, 23 (4), 525 – 547.
Pollack, M. A. (2009) “Europe united? The impact of the EU’s eastern
enlargement, five years on” European View (2009) 8:239–254
Rehn, O. ”Europe's Next Frontiers” Helsinki, 27.10. 2006
Lecture at the Finnish Institute of International Affairs, SPEECH/08/184
http://europa.eu/rapid/pressReleasesAction.do?reference=SPEECH/06/654&form
at=HTML&aged=1&language=EN&guiLanguage=en
Ross, G. (2008), “What do ‘Europeans’ Think? Analyses of the European Union's
Current Crisis by European Elites”, JCMS: Journal of Common Market Studies 46
(2) , 389–412
Schimmelfennig, F. (1999), “The Double Puzzle of EU Enlargement Liberal Norms,
Rhetorical Action, and the Decision to Expand to the East”, ARENA Working
Papers WP 99/15
Schmidt, V. A. (2007), “Trapped by their ideas: French lites' discourses of
European integration and globalization” Journal of European Public Policy, 14 (7),
992 – 1009.
Schimmelfennig, F. ve Sedelmeier, U. (2002), “Theorizing EU Enlargement:
Research Focus, Hypotheses and the State of Research”, Journal of European
Public Policy, 9(4): 500–528.
Settembri, P. (2007), “The surgery succeeded. Has the patient died? The impact
of enlargement on the European Union”, Jean Monnet Working Paper 04/07.
www.jeanmonnetprogram.org/papers/07/070401.html ( erişim 29. 11. 2010).
Sjursen, H. (2002) “Why expand? The question of legitimacy and justification in
the EU’s enlargement policy”, Journal of Common Market Studies, 40, 491–513.
Sjursen, H. (2006), “What kind of power?”, Journal of European Public Policy, 13
(2), 169‐ 181.

Sjursen H. (2008), “Enlargement in perspective: The EU’s quest for identity” ARENA
Working Paper No. 5.
Solana, J. (2001), “Enlargement of the European Union — Opportunity or Threat?’
On The Occasion Of The Ninth "European Lecture" Utrecht Theater 19.06. 2001.
http://www.consilium.europa.eu/cms3_applications/applications/solana/details.a
sp?cmsid=358&BID=107&DocID=66956&insite=1
Stawarska, R. (1999), “EU enlargement from the Polish Perspective”, Journal of
European Public Policy, 6 (5), 822‐838.
Thomson, R. (2009) “Actor alignments in the European Union before and after
enlargement” European Journal of Political Research 48: 756–781.
Tsoukalis L. (2006), “The JCMS Lecture: Managing Diversity and Change in the
European Union” JCMS: Journal of Common Market Studies, 44 (1), 1–15.
Varbanova L. (2007), “The European Union Enlargement Process: Culture in
between National Policies and European Priorities” The Journal of Arts
Management, Law, and Society, 37 (1) 48‐64
Wiarda H. J. (2005), “Where Does Europe End Now? Expanding Europe's Frontiers
and the Dilemmas of Enlargement and Identity” The Brown Journal Of World
Affairs 12 (1), 89‐98.
Wiener, A. (2002), “Finality vs. Enlargement Constitutive Practices and Opposing
Rationales in the Reconstruction of Europe” NYU School of Law, Jean Monnet
Working Paper 8/02.
Zielonka, J. (2007), “Plurilateral Governance in the Enlarged European Union”
JCMS: Journal of Common Market Studies, 45 (1), 187–209.


13 - Ocak 2011’deki, resmi bir ziyaret öncesinde Ukraynalı yetkililerin, Ukrayna ve Türkiye olmadan AB’nin küresel bir güç olamayacağını belirtmeleri bu bağlamda değerlendirilebilir.

14 Bu konuda eski ve yeni üyeler ayrışmaktadır. AB‐15’te bu oran yüzde 57 iken MDA’daki üyelerde sadece yüzde 42’dir.


Sonraki Konu :


Duyuru

Facebook sayfamiza üye olun


Duyuru
Sitemizde güncelleme çalismalari devam etmektedir.
Görüs ve önerilerinizi bizimle paylasabilirsiniz ! mail adresimiz : endustrimuhendisligi@hotmail.com