» E-Devlette Kalite, Güvenlik Ve Kisisel Gizlilik

Yayinlanma Zamani: 2011-12-17 13:01:00





E-DEVLETTE KALİTE, GÜVENLİK VE KİŞİSEL GİZLİLİK


Merve ŞENER
GALATASARAY ÜNİVERSİTESİ
Mühendislik ve Teknoloji Fakültesi
Endüstri Mühendisliği Bölümü
E-mail: merve.sener@gmail.com


Ayten PAŞAYİĞİT
GALATASARAY ÜNİVERSİTESİ
Mühendislik ve Teknoloji Fakültesi
Endüstri Mühendisliği
E-mail: aytenpasayigit@gmail.com


Anahtar kelimeler: gov.tr, e-dönüşüm, e-devlet, e-Türkiye,bilişim politikaları, sayısal imza, G2C, yerel
yönetimler, e-belediye
GİRİŞ
“Bilgi Çağı” ve “Bilgi Toplumu” kavramlarının ne olup ne olmadığı tartışmalarını neredeyse geride bırakmak üzereyiz. Bilgi Toplumu’nun en temel öğelerinden biri değişimin tam zamanında ve gereği gibi olmasıdır. Bugün, gelişmiş dünyada yerini almak isteyen devletler ve bilgi toplumu bireyleri kavramlar üzerindeki tartışmaları hızla tamamlayarak eylemleri ortaya koymak zorundadırlar. Bilgi çağına girerken “Yönetim Bilişim Sistemleri” ve “Karar Destek Sistemleri” hem ayrı ayrı hem de birlikte yeterince irdelenmiştir. Günümüzde e-Yaşam tanımlaması ile birlikte, Yönetim Bilişim Sistemlerini gereğince kullanan devletler hızla e-Devlet ’e dönüşme noktasındadırlar.
Her alanda elektronikleşme kısaca “e” yapılanma yaşamımızın her alanında genişleyerek sürmektedir,
bu dönüşümle ilgili üretilen projeler ve çalışmalar genelde vatandaşın ve toplumun zamandan ve yapılan iş ve
işlemlerde verimliliğini esas almaktadır.Devlette, ticarette, ekonomide, sağlıkta, sosyal güvenlikte vb. Pek çok
alanda “e” yapılanma çalışmaları sürmektedir. Kamu kurum ve kuruluşlarında sürdürülmekte olan “e-Devlet ”
kavramı ile birlikte kamu kurumlarının vatandaşa bakan yönündeki “e” yapılanma devletin bir parçası olan yerel
yönetimlerde de sürdürülmektedir.Dolayısıyla, yerelliğin içeriği yeniden belirlenmekte, kentler yeni işlevler
kazanmakta, bu değişimin bir gereği olarak bu farklılaşmayı yansıtan etkin kentsel hizmet ağları yerel
yönetimlerce oluşturulmaktadır.
Türkiye’de yerel yönetimler alanındaki e-devlet uygulamaları belediyeler ile sınırlı kalmıştır. Diğer
yerel yönetim çeşitleri olan il özel idareleri, köyler ve belediye birlikleri kurumsal İnternet kullanıcıları arasına
henüz girmemişlerdir.
1. E-DEVLET VE YEREL YÖNETİMLER
E-Devlet; en yalın biçimiyle; “Devletin vatandaşlara karşı yerine getirmekle yükümlü olduğu görev ve
hizmetler ile vatandaşların buna karşılık devlete karşı olan görev ve hizmetlerinin karşılıklı olarak elektronik
iletişim ve işlem ortamlarında kesintisiz ve güvenli olarak yürütülmesidir” biçiminde tanımlanmaktadır.
E-iş modelinin Business to Business-B2B ve Business to Consumer-B2C akış sistemi, e-devlete
uyarlandığında e-devlet’in sunacağı temel servisler şöyledir:

  •  Yönetimden Yönetime (Government to Government-G2G):

B2B modeline denk düşmektedir ve gerek tüm kamu yönetim birimleri arasındaki yatay
ilişkileri, gerekse merkezi ve yerel yönetimler arasındaki ilişkileri kapsamaktadır.

  • Yönetimden Vatandaşa (Government to Citizen-G2C):

Kamu yönetim birimleri ile vatandaşlar arasındaki tüm karşılıklı ilişkiler bu kapsamdadır. Edevlette,
vatandaş kuyrukları, uzun beklemeler, pahalı çözümler söz konusu değildir.

  • Yönetimden İş yaşamına (Government to Business-G2B):

Kamu alımları tarzı ticari kuruluşlardan kamuya ya da kamu kuruluşlarından ticari kuruluşlara
doğru gelişen tüm ticari ilişkileri içerdiği gibi, sivil toplum kuruluşları veya diğer toplumsal
oluşumlar da dahil olmak üzere tüm kuruluşlarla olan karşılıklı ilişkiler de bu kapsama
girmektedir.

İlgili projede e-devletin G2C modülünü kapsamaktadır.Bu sebeple e-devletin bir alt başlığı olarak yerel
yönetimler üzerinde durulmuş ve proje uygulaması devlet ile birey ve toplum arasında bir ara yüz işlevi gören
belediyeler üzerinde yapılmıştır.
Vatandaşlar su, emlak , çevre temizlik, ilan reklam, kira ve benzeri alanlardaki ihtiyaç ve
yükümlülükleri gereği belediyelerle çok sık muhattab olmaktadır. Belediyeler en çok bilgisayarı gelir ve
tahsilat, muhasebe, emlak vergisi, abone hizmetleri işlemlerinde kullanmaktadırlar. Ancak işin vatandaşa dönük
yüzü zayıf kalmıştır. Bunu geliştirme amaçlı çeşitli projeler yapılmaktadır. Örneğin yerel yönetimle ilgili olarak
devlet destekli YERELNET (2001) ve YERELBİLGİ (2003) olmak üzere iki tane proje yaşama geçirilmiştir.
Yerel net projesi “Türkiye’nin Yerel Yönetimler Portalı” ve Yerel bilgi projesi “Yerel Yönetimler Bilgi Tabanı
Projesi” olarak yürütülmektedir. İnternet belediyeler tarafından sadece tanıtım ve halkla ilişkiler amaçlarıyla
değil, aynı zamanda yönetimde karşılıklı iletişim ve katılım aracı olarak da kullanılması gereklidir.
AMAÇLAR
 Devletin şeffaflaşması
 Devletin hızlı ve etkin bir şekilde işleyişinin sağlanması
 Her düzeyde vatandaşın yönetime katılımının sağlanması
 Kurumlar arası bilgi alışverişinin sağlanarak iş ve veri yinelenmesinin önlenmesi
 Kamunun hizmet verdiği vatandaşların yaşamlarının kolaylaştırılması
 Karar vericilerin bilgiye dayalı karar verme süreçlerinin geliştirilmesi ve hızlandırılması.
SAĞLANACAK YARARLAR
 Zamandan kazanç
 Maliyetlerin düşmesi ve verimliliğin artması
 Memnuniyetin artması
 Ekonomik gelişimin desteklenmesi
 Hayat kalitesinin artması
 Bireysel katılımın artması (toplumsal birliktelik)
 Kağıt bağımlılığının ve kullanımının azaltılması
 Kamu ile olan işlemler için vatandaşın talep ettiği bilgilere bir noktadan ve doğru şekilde ulaşılacaktır.
Böylece insan yanlışları en aza indirilecektir.
 Bilgi ve iletişim teknolojileri ilk kurma maliyeti yüksek olmasına karşın zaman boyutunda toplam sahip
olma maliyetinin düşmesi,verilecek olan hizmetin daha hızlı sunulması, işletme giderlerinin
azalması,doğru bilgiye ulaşım vs. gibi olumluluklar hizmetin elektronik olarak sunumu için bir neden
olacaktır.
 E-Devlet aynı zamanda hem kamu hem de vatandaş için karar almada kolaylık ve hız sağlayacaktır.
 E-Devlet’te vatandaşın talebi ön plana çıkacaktır.
 Vatandaş ile devlet arasındaki ilişki gelişecek, güven ortamı oluşarak kuvvetlenecektir.
 Vatandaşın kamu ile işlerinde kısa sürede doğru bilgiye ulaşımı karşısında kamuya güveni artacaktır.
KRİTİK BAŞARI FAKTÖRLERİ
 Siyasi kararlılık,etkin ve kararlı liderlik ve süreklilik.
 Yasal düzenlemelerin kısa sürede yapılması.
 Finansman kaynağının bulunması /bütçe
 Kamu kurum ve kuruluşlarının çalışma süreçlerinin bilişim teknolojilerinin etkin kullanımı ile
değişiminin sağlanması.
 Vatandaş tarafından anlaşılan, kullanımı kolay bir bilgi sunum portalinin açılması.
 Kamu kurum ve kuruluşlarında hizmet bilinci(Vatandaşın taleplerine odaklanma)
 Yerel yönetim hizmetleri ile bütünleşik çalışma.
 Kurumların e-dönüşüm stratejilerini benimsemesi.
 e-Kültürün yaygınlaşması.
 Devlet politikası ve stratejisinin olması.
 Devlet e-kapısı
 Geçmiş deneyimlerden öğrenme
 İnsan gücü.
 Bilgi ve iletişim teknolojisi altyapısı(kolay erişilebilir, daha ucuz, daha hızlı, sürekli ve güvenli)
 Eylem Planının ve gelişim kriterlerinin izlenmesi.
 Bilgi Toplumu projelerinin bir bütünlük içinde izlenmesi, değerlendirilmesi ve yönlendirilmesi.
 Kamudaki Bilgi toplumu ve e-Devlet projelerinin tespiti; yapılmakta ve yapılacak olan ve yapılamayan
projelerin nedenlerinin tespiti.

2. E-DEVLETTE VE E-BELEDİYEDE KALİTE
Devletin millete verdiği ve vermesi gereken hizmeti aksatan en büyük engelin, hantal bürokrasidir.
Devlet millete ‘hizmet’ vermek için kurulmuş bir organizasyondur ve bürokrasi yavaş işlemektedir. E-devlete
geçiş bu duruma bir çözüm yolu olarak gösterilmektedir. Yavaş işleyen demokrasinin hakim olduğu devlet
anlayışı “Geleneksel devlet”, bürokrasinin azaldığı, hizmetlerin elektronik şartlarda verildiği ve hizmet kalitesi
yükseldiği devlet anlayışı ile “e-devlet” olarak adlandırılmaktadır. Hatta bu yönde atılan adımlardan biri de pek
çok devlet kuruluşunun ‘daha iyi çalıştığını’ belgelemek için ISO 9000 kalite belgeleri almasıdır.
Geleneksel devlet ve e-devlet kavramlarını biraz daha açacak olursak e-devlet uygulamalarının kalite
faktörlerine olumlu etkisi daha rahat gözlemlenecektir: Geleneksel kamu hayatında iş süreçleri, vatandaş veya
kurumların, ilgili birimlerle yüz yüze görüşerek talepte bulunmalarına dayanmaktadır. Bu anlayış içerisinde
devletin, ihtiyaç sahibinden talep ettiği dilekçe yazma, form doldurma, belge (evrak) hazırlama gibi faaliyetlerin
önemli bir bölümü, e-devlet olgusu içerisinde şekil değiştirmekte ya da tamamen ortadan kalkmaktadır.
Vatandaşların, ihtiyaç duydukları hizmetin gerçekleştirilmesi için devlet dairesine gidip uzun kuyruklarda vakit
kaybetme, darboğazlar yaşama dönemi geride kalmaktadır.
E-devlete geçişin beraberinde getireceği değişiklikleri bir tabloda özetleyecek olursak:

Geleneksel Devlet E-Devlet
Pasif Yurttaş Aktif Müşteri-Yurttaş
Kağıt-temelli iletişim Elektronik İletişim
Dikey/hiyerarşik yapılanma Yatay/koordineli ağ yapılanması
Yönetimin veri yüklemesi Yurttaşın veri yüklemesi
Eleman yanıtı Otomatik sesli posta, çağrı merkezi vb.
Eleman yardımı Kendi kendine yardım/uzaman yardımı
Eleman-temelli denetim mekanizması Otomatik veri güncellemesiyle denetim
Nakit akışı/çek Elektronik fon transferi (EFT)
Tek tip hizmet Kişiselleştirilmiş/farklılaştırılmış hizmet
Bölümlenmiş/kesintili hizmet Bütünsel/sürekli/ tek-duraklı hizmet
Yüksek işlem maliyetleri Düşük işlem maliyetleri
Verimsiz büyüme Verimlilik yönetimi
Tek yönlü iletişim Etkileşim
Uyruk ilişkisi Katılım ilişkisi
Kapalı Devlet Açık Devlet

e-devlet geleneksel devlet

Bunun dışında, e-devlete geçişte kaliteyi etkileyen diğer bir önemli faktör de altyapının hazırlanmasıdır.
Altyapının hazırlanmasındaki öncelikli adımlar şunlardır:
 Hukuksal altyapı
 Teknolojik altyapı
 İnsan: Toplumun öngörülen sistemlere adaptasyonu için gerekli eğitimler sağlanmalı, değişim yönetimi
gerçekleştirilmelidir.
 E-devletin finansmanı: e-devlet çok ciddi finans kaynaklarının yatırıma dönüştürülmesini gerektirdiği için,
finansman için klasik bütçe hazırlama usullerinin dışında yeni modeller oluşturulmalıdır. E-devlet
yatırımları bilgi işlem bütçelerinin dışındaki tüm birimleri de ilgilendiren bir yaklaşım gerektirir.
 Hizmet altyapısını oluşturmak
 Hizmet(servis) mekanizmasını oluşturmak: Servis mekanizmasını oluşturmak, sistem bileşenlerinin bir arada
çalışma prensiplerini belirlemeyi gerektirir. Bilgiye ulaşma, saklama, paylaşma prensipleri servis
mekanizması tarafından belirlenir. E-devlette tüm birimler arasında etkin bir veri paylaşım sistemi
oluşturulmalı ve içerik meydana getirilmelidir.
 Güvenlik ve gizlilik: e-devlet hizmetleri kullanıcılarının bilgilerini güvenli bir ortamda saklamalı, ve
kullanıcılar gizlilik prensiplerinin uygulandığından emin olmalılar.
 Kritik başarı faktörlerinin belirlenmesi: e-devlete geçişte performans değerlendirmesi yapabilmek için kritik
başarı faktörlerinin belirlenmesi gerekmektedir.
Kalite faktörlerini aşağıdaki gibi özetleyebiliriz:

• G2C yani yönetimden vatandaşa ilişkisinin güçlendirilmesi, e-belediyenin gelişiminde her aşamaya
kullanıcının da dahil edilmesi
• Personelin eğitimi ve vatandaşların bilinçlendirilmesi
• Kullanılabilirlik (kullanıcılar için)
• Yaşam kalitesinin iyileştirilmesi
• Bilgiye ve hizmetlere hızlı ve güvenilir erişim imkanı
“User friendly” (Kullanıcı dostu) özelliği
3. E-DEVLETTE VE E-BELEDİYEDE GÜVENLİK
E-Devlet oluşumunda bilgi güvenliği vazgeçilmez ve önceliği çok yüksek uygulamalardan biridir. Bilgi
güvenliği konusunda en belirgin ve yaygın uygulama elektronik imza ve sayısal imza konusunda görülmektedir.
Elektronik İmza
e-Devlet oluşumunun en önemli ayaklarından birisi elektronik imzadır. Başta elektronik satın alma
işlemleri olmak üzere, belge hazırlama, onaylama gibi işlemlerin bir çoğunda kullanılacak olan elektronik imza
bir anlamda elektronik noter oluşumunun da temelini oluşturmaktadır. Elektronik imza şu şekilde
uygulanmaktadır:
 Karşı tarafa yollanacak ileti kişinin özel anahtarı(kapalı anahtar) ile bazı özel algoritmalar kullanılarak
şifrelenir. Bu işlem, kişiye özel sayısal imzayı oluşturur. Böylece bilgi transferi sırasında herhangi bir
kırılma sonucu bilginin çözülebilmesi engellenir.
 Karşı taraf, iletiyi aldıktan sonra elindeki gönderene ilişkin açık anahtar ile mesajı deşifre eder. Deşifre
sonucu, iletinin doğru kişiden gelip gelmediği ve transfer sırasında herhangi bir kırılmaya maruz kalıp
kalmadığı belirlenir.
Elektronik yaşamın gelişebilmesi ve tarafların birbirlerini sorunsuzca tanıyabilmelerinin önemli şartı;
elektronik ortama ve açık ağ sistemine güvenin sağlanmasıdır. Bu nedenle, taraflar arsı iletilerde, bilginin
gizliliği, bütünlüğü ve tarafların kimliklerinin doğruluğu kurulacak olan teknik ve yasal altyapı ile garanti
edilmelidir.
Sayısal imza
Elektronik imzanın özel bir çeşidi olup bir anahtar çifti (açık ve kapalı anahtarlar) ile elektronik ortamda
iletilen veriye vurulan bir mühürdür. Gönderici kapalı anahtar ile veriyi mühürler ve alıcı bu dosyayı ancak
kullanıcının açık anahtarını kullanarak açabilir. Sayısal imzalar doğrulanabilirler ve inkar edilemezler.
Güvenlik Uygulamaları
e-devlet uygulamalarında en önemli nokta vatandaşların bilgilerinin doğru olması ve yapılan işlemlerin
güvenli olmasıdır. Oluşturulan e-devlet uygulamalarındaki her nesne veya sayfa bir güvenlik çemberi ile
korunmalıdır. İyi bir güvenlik politikası özelliklerini ise şöyle sıralamak mümkündür:
 Koruma: Kullanıcıların topladıkları bilgiler, bunları kullanma şekilleri ve yaptıkları tüm
işlemlerin gizli kalması ve dışarı sızdırılmaması
 Yeterlilik: Kullanıcının yapmak istediği işlem ile ilgili olarak yalnızca gerekli bilgileri girmesi,
o anki işlemle ilgisi olmayan şahsi bilgileri girmek zorunda bırakılmaması
 Güvenlik: e-Devlet uygulamaları üzerinden yapılan tüm işlemlerin güvenliğinin sağlanması ve
dışarıdan oluşabilecek tüm ataklara karşı güvenlik duvarının oluşturulması
E-devletin oluşturulmasında alınacak güvenlik önlemlerinin yoğunluğu ve düzeyi sistemin maliyetini
doğrudan etkileyeceğinden, güvenlik düzeyleri uygulamanın özelliğine göre değişebilir. Örneğin finansal
işlemlerin güvenliğinde, en yüksek güvenlik düzeyi uygulanırken, istatistiki bir takım bilgilere ulaşılmasında
güvenlik düzeyi düşürülebilir. Hangi verilerin hangi güvenlik düzeyinde olduğunu belirlemek ve bunlara gereken
önemi vermek için hukuksal düzenlemelere gereksinim vardır.
Ayrıca hizmet sunmada devletin yetkilendireceği özel kuruluşların yeterince saydam ve kontrol
edilebilir olması da son derece önem taşımaktadır.
Güvenlik faktörlerini aşağıdaki gibi özetleyebiliriz:
• Gizlilik (Confidentiality)
• Veri Bütünlüğü (Integrity)
• Süreklilik (Availability)
• İzlenebilirlik ya da Kayıt Tutma (Accountability)
• Kimlik Sınaması (Authentication) (e-imza)

• Güvenilirlik (Reliability - Consistency)
• İnkâr Edememe (Non-repudiation)
4. E-DEVLETTE VE E-BELEDİYEDE KİŞİSEL GİZLİLİK VE RİSK
E-devlet yönetimi ve politikalarının “evrensel hukuk ve etik” temelinde oluşum ve işleyişi öncelikli
olarak dikkate alınmalıdır. E-devlet uygulamaları, faydaları sebebiyle, kamuoyunca olumlu karşılanmasına
rağmen, devletin, vatandaşların tüm bilgilerini dijital ortamlarda sakladığı bilgilerle gözetlemesi tedirginlik
yaratmaktadır. Bu bilgiler muazzam bir güç ve fırsat, öte taraftan dehşet verici bir tehlike olarak karşımızda
durmaktadır. Günümüze kadar telefon, faks gibi iletişim araçlarıyla yapılan haberleşmeler de, kişisel gizlilik
açısından suiistimallere uğramış ve insanları mağdur etmiş olsa da, internet ve bağlı teknolojiler üzerinde
toplanan verilerin kapsamı, sıklığı ve işlenmesinin kolaylığı, insanı sadece bir veri öznesi olarak değerlendiren
erklere çok büyük bir imkan vermektedir. Bu durum bilim-kurgu filmlerinde ele alınan karanlık senaryoları
andırmaktadır.
e-Dönüşüm Türkiye kapsamında karşılaşılacak riskler temel olarak dört kategoride ele alınabilir:
1. Kurumsal ve kişisel riskler, gelenekselleşmiş çalışma yapıları ve yönetim yaklaşımları nedeni
ile değişen çalışma ortamına direnme ya da ortamın gelişmesini engelleyici tutum ve
davranışlarda bulunulması,
2. Proje riskler, projelerin uygulanması sırasında karşılaşılacak uygulamaya bağlı risklerdir,
3. Dış etkenler, e-dönüşüm Türkiye stratejisi kapsamında yer alan diğer proje ve uygulamalar ile
diğer proje ve faaliyetlerin uyumunun sağlanması ve bir arada değerlendirilmesindeki riskler,
4. Genel riskler, e-Dönüşüm Türkiye stratejisi ve hedefleri ile uygulanan projelerin örtüşmemesi
riski ve belirlenen hedefler doğrultusunda gerçekleştirilen projelerin bütçe ve kaynak
yetersizlikleri nedeni ile aksama riski.
Ayrıca e-dönüşüm projesinin beraberinde getirdiği riskleri aşağıdaki gibi bir tabloda toplamak da
mümkündür. Buna göre önem ve getirdiği yenilik göz önünde bulundurularak projenin taşıdığı düşük, orta ve
yüksek risk faktörleri açıkça görülmektedir:

E-dönüşüm politikaları önem/yenilik tablosu

e dönüsüm

Swot Analizi
Bir e-dönüşüm projesi yürütmek için iyi bir stratejik yönetiminin yapılması gerekir ve strateji
yönetiminde en önemli konularından birisi SWOT analizi yapılmasıdır. SWOT analizi, projenin iç ve dış
çevresinin değerlendirilmesine imkan sağlayan bir analiz tekniğidir. Dış çevre projenin kendi iç çevresi ve
faaliyet çevresi dışında kalan alanı kapsar. Makro ekonomik ortam, uluslararası çevre, kültürel çevre, teknolojik
çevre, demografik çevre dışsal çevrenin kapsamına girer.
Buna göre e-devlet uygulamasının güçlü/üstün, güçsüz/zayıf olduğu, sahip olduğu fırsatlar ve karşı
karşıya bulunduğu tehdit ve tehlikeler siyasal, sosyal, ekonomik ve teknolojik yönden proje kapsamında tespit
edilmiştir.
E-belediyede kişisel gizlilik faktörlerini iki bölümde inceleyebiliriz:
a) Kurum için: bilgi edinme hakkı, açık belediye anlayışı, şifre kontrolü olduğu ve para transferi olmadığı
için herhangi güvenlik açısından bir sorun teşkil etmemektedir.
b) Kullanıcı için: kullanıcı bilgileri firewall’ ların arkasındaki veritabanlarında saklanmaktadır ve bu
konuda gerekli yatırımlar yapılmaktadır.
5. PROJE UYGULAMASI: BEŞİKTAŞ BELEDİYESİ
Proje çalışmamızın yerel yönetimlerdeki e-devlet uygulamaları kısmını e-belediye üzerinde yoğunlaştırdık.
Bu kapsamda proje uygulamamızı esas olarak Beşiktaş Belediyesinde gerçekleştirdik. Hazırladığımız anketten
yola çıkılarak Beşiktaş Belediyesinin e-belediye dönüşümünü gerçekleştirme süreci incelendi. Bu süreçte önem
verdiği ve zorluk yaşadığı kriterler irdelendi. Bu görüşme sonucunda edindiğimiz bilgilere göre Beşiktaş
Belediyesi e-belediye uygulamalarına son derece önem veren bir belediyedir. Hatta bir “e-Belediye Bürosu”’da
oluşturulmuştur. İlgili büro elektronik ortamda, haftada yedi gün, günde yirmi dört saat erişebilir, etkin,
güvenilir, verimliliği ve yüksek kalite standardına sahip bir vatandaş hizmetini, vatandaşın dilediği yerden,
dilediği zaman alabilmesini sağlamak amacıyla faaliyetlerini yürütmektedir. Ayrıca oluşturulan e-belediye
ortamında, Belediyenin iç işleyişini iyileştirmek ve diğer kurumlarla etkileşimini geliştirmek için yine elektronik
sistemler temelli projeler geliştirmekte, ve uygulamaya sokmaktadır. Bunun için gereken hizmetleri sağlamak
amacıyla Belediye çapında ve diğer paydaşları da dahil ederek kurullar oluşturur. Ayrıca, vatandaşın yönetime
doğrudan katıldığı bir yönetişimi yapısı oluşturmak, belediyeye ait web sitelerinin dinamik ve statik bilgilerini
girmek, güncellemek ve denetlemek gibi hizmetler sunar.
Beşiktaş belediyesi 3 ayrı web sitesi kullanmaktadır. “besiktas.bel.tr” belediye uygulamalarının bulunduğu
bir sitedir. “Besiktas Online” ise işlemlerin gerçekleştirildiği bir yapıdadır.Son olarak da “besiktasım.net “
Beşiktaşlılar arasında bir portal oluşturmak amaçlı yapılmıştır.
Anket Değerlendirmesi
E-dönüşümü daha çok G2C ilişkisini güçlendirmek amacıyla gerçekleştirdiklerini söyleyebiliriz. Daha
iyi bir hizmet ve de vatandaşa daha yakın olabilmek için tercih etmişler. Alt yapı çalışmalarında güvenlik ve
gizlilik diğer e-devlet uygulamalarının tersine daha az önem taşımaktadır. Daha önemli olan hizmet oluşturmak
ve insan (personel ve vatandaş)’dır.
E-belediye uygulamasında en önemli olan kritik başarı faktörleri aşağıdaki gibidir:
• Siyasal kararlılık, liderlik ve süreklilik
• Anlaşılır, kullanımı kolay bir bilgi sunum portalının açılması
• Vatandaşın taleplerine odaklanma
• Kolay erişilebilir, daha ucuz, daha hızlı, sürekli ve güvenli İnternet olanağının sağlanmasıdır.
Özellikle üzerinde durdukları kriter yapının kullanıcı dostu (user friendly) olmasıdır.
Güvenlilik kriterlerinde ise kullanıcı için hepsinin önemli olduğu belirtilse de özellikle dikkat ettikleri
“Yeterlilik” faktörüdür. Kullanıcıyı bıktırmamak ve kaçırmamak için bu konuya çok önem veriyorlar.
E-devlet anlayış ve uygulamaları bir dizi aşamadan geçmektedir. Bu evreler aşağıdaki gibidir:
• Enformasyon Yayımı
• Genişletilmiş Enformasyon Yayımı
• Etkileşim
• Kamu İşlemleri
• Bütünsel Entegrasyon

“Kamu İşlemleri” evresinde olduğuna dair bilgi aldığımız Beşiktaş Belediyesinin “Bütünsel entegrasyon”
aşamasını tamamlayabilmek için planlarının yapıldığını, Türkiye’de 3 yıl içinde yerel yönetimlerin e-imza
uygulamalarına geçişin tamamlanacağı öngörülerek e-imza ile birlikte bu geçişi tamamlamayı hedeflendiğini
öğreniyoruz. Aslında şu anda yasaların izin verdiği ölçüde sistemi mümkün olduğu kadar elektronik ortama
taşımaya çalışmaktadırlar. Bir çok işlem için e-posta resmi başvuru olarak kabul edilmektedir. Ama bu sadece
vatandaşa kolaylık sağlamak için yapılmaktadır. Çünkü yine e-posta başvuruları işlem sırasında ıslak imza
alınarak arşivlenmektedir.
Aşağıda Beşiktaş belediyesi için yapılan önem/yenilik matrisi verilmektedir. Buna göre risk alanları farklılık
göstermektedir.Çünkü e-belediyede farklı olarak işin vatandaşla olan ilişkisi çok önem kazanmaktadır.O yüzden
iş yapma yöntemleri çok önem kazanmaktadır.
SONUÇ
Sürekli gelişen dünyada vatandaşa yönelik temel hizmetleri sağlayan kamu hizmetleri bu değişime
öncülük etmek ve bekleneni vermek üzere çok hızlı hareket etmek zorundadır. Bu amaçla organize edilmiş kamu
hizmetlerinin, bilgi teknolojilerine dayalı olarak biçimlenmesi, hızlı, etkin ve doğru paylaşılması ve bu
kapsamda bireylerin yaşamsal anlayışının ve kültürünün değişmesi olarak tanımlanabilecek e-devlet dönüşümü
kaçınılmaz bir olgu halini almıştır.
e-Devlet’ in önemli bir ayağı olarak düşünülmesi gereken e-Belediye, belediyelerin ülke kalkınmasına
katkılarını artıracak kapsamlı bir projedir. Bu proje sayesinde, çağın vazgeçilmez teknolojisi olan Internet,
doğrudan vatandaşın hizmetine sunulmuş olacaktır. Zamanın verimli kullanılmasının vazgeçilmez olduğu
günümüzde , devletlerin bunun farkına varıp vatandaşlarına çağın gerektirdiği teknolojileri geç kalmadan
sunmaya çalışmalıdır.
E-devlet kapsamındaki e-belediye uygulamalarında stratejik hedefler doğrultusunda izlenmesi gereken
en önemli politika “kolay ve hızlı kamu servislerinin sunulması”’dır. Bu nedenle vatandaş tarafından anlaşılan,
kullanımı kolay bir bilgi sunum portalının açılması en önemli başarı faktörüdür ve sistemin kullanılamaması
aslında risklerin en büyüğüdür. Sistemin kullanılmamasının iki temel nedeni bulunmaktadır.Ya vatandaşın
bilgisayar okur yazarlık oranının düşük olması veya e-dönüşümden haberdar olmamasıdır. Bizim
uygulamamızda gördüğümüz en büyük sorunlardan biri belediyelerin “e-belediye” uygulamasının, vatandaş
tarafından çok bilinmemesidir.
E-devlet yerel yönetimlerde geçerli olan pek çok kuram, kavram ve modelin yeniden gözden
geçirilmesine neden olmaktadır. E-devlet bu yapıda yerel yönetime bir taraftan olumlu nitelikler kazandırırken,
öte yandan etkileri tüm topluma yansıyacak olan olumsuzluklar ve sorunları da beraberinde getirmektedir.
Bunlar aşağıdaki tabloda özetlenmiştir.

OLUMLU NİTELİKLER/KATKILAR OLUMSUZLUKLAR/SORUNLAR
• Kamu hizmetlerinde iç verimliliği artırma • Sayısal uçurum
• Yeni hizmetler yaratma • Fiziki engelliler için erişim güçlüğü
• Bilgiye kolay erişim • Aşırı enformasyon yükü
• Küresel enformasyon ağlarında yer alma • Kamu bilgilerinde gizlilik, kopyalama hakları ve
koruma konularında belirsizlik • Maliyet Tasarrufu
• Kurumlar arası bilgi paylaşımı • Bilgiye erişimde eşitsizliğin doğuracağı
uçurumlar • Kamu hizmetlerine online erişim
• Bireysel etkinlik
• Yüksek performanslı ekip çalışması
• Şeffaf devlet

edevlet

BT’ nin devlet işleyişinde yaygın olarak kullanılmasıyla birlikte güvenlik sorunları özellikle öne
çıkmaktadır.Güvenliğin sağlanabilmesi için yöneticilere, çalışanlara, BT personelini, kullanıcılara görevler
düşmektedir.Kurumlar güvenlik politikalarını oluşturmalı, teknolojideki gelişmeleri güvenlik sistemlerine
uygulamalı, sistemlerinin kullanıcı ve doğal risklere karşı güvenliğini sağlamalı, personelle yöneticilerini
eğitmelidir.
Bu bağlamda temel olarak;
• Kimseye gerektiğinden fazla erişim hakkı tanımama
• Kimseye gerektiğinden fazla bilgi verme
• Gerekmeyen hiçbir yazılımı yüklememe
Gerekmeyen hiçbir hizmeti sunmama güvenlik politikalarının oluşturulmasında temel kriter olarak göz
önünde bulundurulmalıdır.
E-devlete geçişin henüz oldukça başında olduğumuz ülkemizde e-devlete yönelik yapılacak
çalışmalarda yukarıda özetlenen olumsuzlukları ve e-belediyede karşılaşılan problemleri kaldıracak ya da en aza
indirgeyecek yaklaşımların benimsenmesi ve bu sorunlar için önceden hazırlıklı olunması yerinde olacaktır.
Böylelikle e-devletin ve e-devletin bir alt yapısı olarak e-belediyelerin kısa dönem hedef ve öncelikleri (katılımcı
bir yapının oluşturulmasıyla vatandaş memnuniyetinin arttırılması, kurum içi ve kurumlar arası işleyişin her
alanında daha etkin ve saydam bir kamu yönetiminin oluşturulması, sürdürülebilir kalkınmanın sağlanabilmesi
için, rekabet gücü yüksek, yenilikçi ve dinamik bir ekonomi yapısının oluşturulması) daha kısa sürede
tamamlanacaktır.
TEŞEKKÜR
Konumuzda bizlere çalışma gücü ve şevki veren ve bildirinin başından itibaren yardım, destek ve
önerilerini esirgemeyen Doç Dr. Gülçin Büyüközkan’a teşekkürleri borç biliriz.
KAYNAKLAR
[1] Bilişim Güvenliği Tarihsel gelişimi, ppt Haldun Pelit
[2] İletişim ağlarında Güvenlik, Burak Dayıoğlu, Hacettepe Üniversite
[3] Bilişim Güvenliği sürüm 1.1 Pro-G-Oracle
[4] http://trese.cs.utwente.nl/workshops/improq2004/tr/Sunumlar/IntroductionIMPROQ-2004.ppt
[5] http://tr.wikipedia.org/wiki/Bili%C5%9Fim_bilimi
[6] http://dergi.tbd.org.tr/yazarlar/08042002/aykut_kaya.htm
[7] http://www.gigalaw.com/articles/2001-all/roundtable-privacy-2001-04-all.html
[8] http://www.caginpolisi.com.tr/30/44-45-46-47.htm
[9] http://www.odtumd.org.tr/calismagr/yayin/bulten/120/mezun_net.htm
[10] http://www.bilgiyonetimi.org/cm/pages/mkl_gos.php?nt=537
[11] “e-devlet yolunda Türkiye” TBD-Türkiye Bilişim Derneği ve Kamu-BİB-Kamu Bilgi İşlem Yöneticileri
Birliği işbirliği ile hazırlanmıştır.(2002)
[12]”e-devlet, e-demokrasi ve Türkiye”. Özgür Uçkan.Literatür Yayınları. Nisan 2003
[13] http://www.yeniasya.com.tr/2003/02/08/yazarlar/farukcakir.htm
[14] http://www.caginpolisi.com.tr/30/44-45-46-47.htm
[15] Bilgi toplumuna doğru – Türkiye 2. Bilişim Şurası 2004 Sonuç Raporu

Sonraki Konu :


Duyuru

Facebook sayfamiza üye olun


Duyuru
Sitemizde güncelleme çalismalari devam etmektedir.
Görüs ve önerilerinizi bizimle paylasabilirsiniz ! mail adresimiz : endustrimuhendisligi@hotmail.com