» İş Emniyeti Analizi

Yayinlanma Zamani: 2011-12-16 01:01:00





İş emniyeti analizi (İEA)/ Job safety analysis(JSA)


İşi küçük parçalara ayırarak potansiyel tehlikeleri ve alınacak önlemler belirlemektir. Uygulaması basittir,işi gözlemleyerek iş sağlığı ve güvenliği açısından anlam taşıyan iş adımlarına ayırmak,her bir adımın potansiyel tehlikelerini ve alınacak önlemleri belirlemekten ibarettir.


Neden iş emniyeti analizi ?


Birinci öncelik iş güvenliği aktivitelerinde proaktif bir yaklaşım oluşturmaktır.Bunun yanında İEA  dokümanları,İSG eğitimleri için değerli veriler sağlar,ayrıca iş güvenliği prosedürlerinin oluşturulması ve revizyonunu,çevresel koşullar,makina ve iş metotlarının iyileştirilmesini öngörür.Hatta uygun yapılmış bir İEA ,yan etki olarak iş güvenliği dışındaki zaman kayıpları ve gereksiz hareketleri de azaltabilir.
Analiz edilecek işin kapsamı
İş kavramı oldukça geniş bir yelpazeyi kapsar.Bazen belli bir amacı gerçekleştirmek için yapılan tüm faaliyeti bir bütün olarak
ifade eder,örneğin maden çıkarmak,inşaat yapmak gibi,bazan de vidayı sıkmak,düğmeye basmak gibi çok dar bir işlemi ifade
edebilir.İş emniyeti analizi yapmak için her iki tanımlanan iş örneği de uygun değildir.
Sahada çalışan işçinin yaptığı faaliyetler, iş emniyeti analizine en uygun işlerdir.Makineyi çalıştırmak,bir malzemeyi
depolamak,bir parçayı monte etmek gibi.
Çok karmaşık işler birden fazla ana parçaya bölünerek analiz edilebilir.
Hangi işler analiz edilmeli?
Sık olan olaylar/Seyrek ama kaza potansiyeli yüksek olaylar/Kaza ağırlığı yüksek olabilecek vakalar/Yeni veya değişen
makine/ekipman/proses/Aşırı malzeme atığı veya ekipman hasarına neden olabilecek durumlar öncelikli olmalı,ama pratikte
her iş analiz edilmelidir.
Risk analizi ve İEA bambaşka şeyler midir?
Hayır,asla.Tam tersine birbirinin tamamlayıcısı olarak düşünülebilir.Genellikle öncelikleri belirlemek için başlangıçta risk
analizi yapılması öneriliyor.Sonuçta,risk skoru yüksek bulunan işlere daha fazla odaklanmak için İEA düşünülebilir.
Ayrıca ekli İEA örnek uygulamasında, tehlike kısmının sağına sütun açılarak risk şiddeti,frekansı,etkilediği alan gibi parametreler puanlanarak skorlama yapılabilir.

İşi parçalara bölmek
İEA uygulanacak işi adımlara ayırmak çalışmanın belkemiğidir.Bunun püf noktaları aşağıdaki kılavuzda anlatılmıştır.Aslında işi
adımlara ayırmak bir çeşit güvenlik etüdü yapmak demektir.REFA ve zaman etüdü konularına yakın olan çalışanlar da konuya
dahil edilebilir.Ancak illa ki gerekli olan bir önbilgi yoktur.Burada dikkat edilecek nokta işlem adımlarını ne aşırı detaylı,ne çok
genel tanımlamak ve sağlık ve güvenlik bakış açısını ön plana çıkarmaktır.
Katılım
İEA yaparken, “Bir işi en iyi, o işi yapan bilir” mantığıyla çalışanları prosese dahil etmek önemlidir. Onların düşünce,öneri ve
şikayetleri önemsenmelidir.Çalışanlara gözlem öncesi bunun bir performans ölçümü olmadığı anlatılmalı,onların faydasına
olabilecek bir iş yapıldığı hissettirilmeli,sahiplenme ve katılım sağlanmalıdır.
Çalışanın her yaptığı şey İEA formuna yazılmalı mıdır ?
Burada temel soru “O yaptığı işlem çalışanın sağlık ve güvenliğini etkiliyor mu?” sorusudur.Gözlem yapılırken öncelikli olarak
dikkate alınması gereken husus budur.
Ekipman ve mala gelebilecek hasarlar da dikkate alınmalı mı?
Evet.Çünkü araştırmalar “bugün mala yarın cana” gerçeğini ortaya koymaktadır.Yani aslında mal hasarlı kazalar iş kazalarının
habercisi olmaktadır.
Kaynaklar:
1. Accident Prevention Manual,13th Edition,2009
2. http://www.osha.gov/Publications/osha3071.pdf
3. http://www.oshatrain.org/courses/studyguides/706studyguide.pdf
4. http://www.doa.state.wi.us/docview.asp?docid=2579

İş Emniyeti Analizi Uygulama Kılavuzu


Temel iş adımlarının belirlenmesi


İşi,her adımı belli bir görevi ifade eden
ve belli bir hareket grubundan oluşan görev adımlarına
bölün.İş yapılırken birinci hareket setine bakın ve daha
sonraki hareket setini değerlendirin.Örneğin iş ,bir
kutuyu konveyor bandından alıp depodaki bir rafa
koymak olsun.Bu işi nasıl parçalara ayırabiliriz?Kutuyu
banttan alıp taşıma arabasına koymak birinci hareket
grubu olabilir.
İkinci hareket seti taşıma arabasını depoya
götürmektir.Son olarak kutuyu arabadan alıp depo
rafına yerleştirmek de 3. hareket setine örnek
oluşturabilir.
Son adım ise taşıma arabasını bandın yanına getirmek
olacaktır.
Bazı adımlar her defasında yapılmasa da(arabanın
kontrol edilmesi gibi)toplam iş adımlarına ilave
edilmelidir.Bu noktada yapılan en sık hata:1.İş
adımlarını çok fazla detaylandırmak 2.İşi,temel
adımları atlayacak şekilde çok fazla genel olarak ele
almaktır.En az 2, en fazla 15 iş adımı tavsiye edilen
değerlerdir.
İş adımlarını belirlerken tecrübeli,işi bilen ve işbirliğine
açık çalışan(lar) seçilmeli ve bu işlemin amacının iş
güvenliği olduğu,kişinin performansının
değerlendirilmeyeceği kendilerine açıkça anlatılmalıdır.
Olağan iş adımlarını anlamak için birden fazla kişi
gözlenebilir,işi tarif eden prosedür,plan ve
dokümanlardan yararlanılabilir.Bu adımların dışına
çıkan her davranış,kaza riski içerebileceğinden
kaydedilmelidir.
İş adımları incelenirken çalışanın yaşadığı tehlikeler de
sorgulanmalı ve önceki kaza raporları da dikkate
alınmalıdır.
İş adımları kısa ve öz olarak yazılmalı işin NASIL
yapıldığından çok NE yapıldığı not alınmalıdır.
Her aksiyon bir fiili ve onun uygulandığı madde veya
ekipmanı içermelidir.Bazan gözlem yapılırken fotoğraf
ve video gibi görsel materyallerin kullanılması uygun
olabilir.
Gözlem yapılan kişiyle birlikte yapılacak son bir kontrol
ile işlem tamamlanır ve kişiye teşekkür edilir.


Potansiyel tehlikeler


Her adım için iş kazasına neden olabilecek potansiyel
tehlikeli davranış ve şartları belirleyin.
Açık tehlikelerin yanında tüm çevresel şartları
düşünüp,bunların yaratabileceği gizli tehlikeleri de
dikkate almaya çalışın.
Etkileri uzun süre içinde oraya çıkabilen sağlık risklerini
de dikkate alın.Örneğin;bir solvent buharının
solunması,gürültülü ortamın etkisi gibi.
Bazen form doldurulurken hem tehlike hem de onun
sonucu olabilecek kaza veya yaralanma beraber
tanımlanabilir.
Özel operasyonları ve ara-sıra yapılan işleri(bakım,ayar
gibi)atlamayın,bunlar daha fazla tehlike içerebilir.
Aşağıdaki potansiyel tehlikelere dikkat edin:
-Objeler arasına sıkışma,çarpma,vurma
-Fırlayan,uçan objeler
-Kayma veya tökezleme,ortamın temizliği
-Çekme,itme,dönme,eğilme,kaldırma
gibi hareketlerde zorlanma
-Gaz,buhar,sis,duman,is,toz,radyasyon gibi ortamlar
-Takılma riski olan,dönen,hareketli veya çıkıntılı makina
parçaları
-Çalışanın elleri operasyon esansında hareketli herhangi
bir parça ile temas edebilir mi?
-Dışarıya açılan herhangi bir püskürtme/boşaltma
aparatı
-Kontrol paneli veya butonları dışardan müdahaleyi
engelliyor mu
- Acil durdurma butonları yeterli mi kolay ulaşılabilir
yerde mi?
-Makine çalışırken gevşeme riski olan parçalar
-Makine koruyucuları uygun ve fonksiyonel mi?
-Manipüle edilme riski var mı?
-Makine bakımları uygun mu?
-Makine lay-out u uygun mu,yeterli çalışma alanı ve
geçişler bırakılmış mı?
-Hammadde,bitmiş ürün ve hurdalar için yeterli alan
ayrılmış mı?
-Takım ve materyaller için uygun taşıma,kaldırma
ekipmanları mevcut mu?
-Ortam şartları:gürültü,vibrasyon,sıcaklık


Tavsiye edilen önlemler


İlk iki sütunu bir kılavuz olarak kullanarak potansiyel
tehlikeyi azaltmak veya elimine etmek için ne tür
önlemlerin alınabileceğini belirleyin
Bu önlemler şunları içerebilir:
1.Tehlikeyi azaltacak mühendislik önlemleri (İş metotları
ve ortam şartları değişiklikleri,yerleşim
düzenlemeleri,makine koruyucuları vb)
2.İş talimatlarının uygulanması ile ilgili eğitimler
3.İş ergonomisinin iyileştirilmesine yönelik önlemler
4.Temizlik ve bakım faaliyetlerinin
iyileştirilmesi,örneğin neden belli makinalar sık arıza
yapıyor?
5.En son düşünülecek önlem ise KKD kullanımıdır
Önlemleri belirlerken somut ifadeler
kullanılmalıdır,”dikkatli kaldır”yerine dizleri kullanarak
kaldır,gibi.
Tehlike yakın ve açıksa form doldurulmakla zaman
keybedilmeden hemen önlem alınmalı,gerekirse form yeni
duruma göre düzenlenmelidir.
Bu önlemlerin bir çoğu hem bölüm çalışanlarının hem de
onların amirlerinin fikirlerini alarak ve onaylarıyla
gerçekleştirilmek durumundadır.Herhangi bir yeni
uygulamanın devreye alınması durumunda faydaları ve
yan etkileri iyice gözlenmeli ve gerekli pilot denemeler
yapılmalıdır.
Eğer alınan önlemlere rağmen o iş operasyonunda kaza
veya ramak kalma
olayı meydana gelmişse,form kontrol edilerek revize
edilmelidir.

İŞ EMNİYETİ ANALİZİ İşin tanımı:
8 kg ağırlığındaki tahrik kasnağının alın ve iç
yüzeyinin tornalanması ve makinanın
ayarlanması
Üretim adedi: :12 parça/saat
Ayar zamanı:15 dk
Bölüm: Torna-2
Tarih: 05.08.2011
Düzenleyen: K.Ü.
Onay: A.A.
İlgili Doküman(lar): T.R.:001/04

İŞLEM TEHLİKE ÖNLEM
1.Tarete takımları bağla , programı çağır ve simule et Takımın yere düşmesi,ayak,vucut yaralanması
Beklenmedik çalıştırma sonucu çarpma
Çelik burunlu ayakkabı kullan
Kilitle-etiketle:AYAR YAPILIYOR levhasını as
2. Referans noktalarını ayarla, koruyucu kapağı
kapat, yön,devir,kesme hızını kontrol et
Takımın parçaya çapması,dalması,parça
fırlamasısonucu mal hasarı
Kesme sıvısı görüşü engelliyor
Kapak sivicini günlük olarak kontrol et
Şeffaf kesme sıvısı kullan,
Kapak camını her işlemden sonra sil
3. Ayarda kullanılan el aletlerini kaldır Makine içinde unutulan aletlerin,çarpma ve
fırlaması sonucu yaralanma
El aletlerininin muhafazası için bir pano yap
Her el aletinin yerini işaretle
4. Parçayı kaldır,tezgaha bağla Parça iyi sıkılmadığından düşme sonucu
ayak,vucut yaralanması
Tekrarlı hareket-bel zorlanması
Kesme sıvısı yere sıçramış,kayma riski
Ham parça stok alanı dar,çarpma ve takılma
Aynayı kontrol et ve bağlantı yüzeylerini temizle
Deneme parçasının baglantı yüzeylerini kontrol et
Ceraskal kullan
Çalışma alanını yeniden düzenle.
5. Parçayı işle, koruyucu kapağı aç ve talaşları temizle Kesme sıvısında bakteri var, teması ellerde
tahriş yaratıyor
Talaşların sarılması vucuda batması
Temizlik için basınçlı hava kullanımı
İş eldiveni kullan
Bakteri giderici ekipman kullan
Talaş kesicili takım kullan
Uzun talaşların temizliği için metal çubuk kullan
Fırça kullan
6. Deneme parçasını çıkar,ölç,ilk numune formunu
doldur ve palete koy
Sıcak parça teması,hafif yanık
Eğilmeden dolayı zorlanma
İş eldiveni kullan
Ceraskal kullan

is emniyet analizi

Sonraki Konu :

a


Duyuru

Facebook sayfamiza üye olun


Duyuru
Sitemizde güncelleme çalismalari devam etmektedir.
Görüs ve önerilerinizi bizimle paylasabilirsiniz ! mail adresimiz : endustrimuhendisligi@hotmail.com