» Is Etüdü, Metot Etüdü, Zaman Etüdü - 5

Yayinlanma Zamani: 2011-12-13 16:09:00





3. HAREKETLERİ ESAS ALAN DİYAGRAMLAR
İP DİYAGRAMI
Kayda alınan faktörün (emek, malzeme veya donatım), süreç içerisindeki hareket yolları ve yoğunluğu ölçekli bir şema ile gösterilmek istendiğinde kullanılan bir kayıt ortamıdır. İp diyagramı da yukarıdaki şemalar gibi süreç temeline dayalı olarak hazırlanan, sürecin tamamını detaya inmeden gösteren bir niteliğe sahiptir. İş yerinin ölçekli bir krokisi üzerinde işçilerin, malzemenin veya araç-gerecin, hangi istasyonlar arasında ve hangi yoğunlukta aktığı, istasyonlardan geçirilen iplerin sayısı ile belirlenmeye çalışılır. metot etüdünün en basit ve kullanımı en yaygın kayıt tekniklerinden biridir.
Çok Boyutlu Diyagramlar
İşe katılan vücut organlarının hareket yörüngelerini saptamak ve iş ile ilgili bir takım ilkeler ortaya çıkarmak amacıyla kullanılır. Oldukça pahalı olan bu çalışmalar genellikle laboratuar düzeyinde gerçekleştirilir. Hareket yörüngesinin tespiti için işçinin ellerine birer ışık kaynağı bağlanır ve sürekli çalışan bir fotoğraf makinesi ile çalışma yörüngesi çizgisel olarak tespit edilir. Bu çalışmaya örnek olarak iki teknikten bahsedilebilir :
• Cyclegraph Tekniği: Bir film üzerine vücut organlarının hareketlerinin, o organa bağlı bir ışık kaynağı aracıyla kaydedilmesidir.
• Chronocyclegraph Tekniği : Cyclegraph’ın özel bir şeklidir. Bu teknikte elektrik akımı, ışık kaynağının yanıp sönmesini sağlayacak şekilde kesikli olarak verilmektedir. Böylece hareketin hızını ve yönünü saptamak mümkün olmaktadır.
Gezi Şemaları
Bu şemalar, metot etüdüne konu olan süreçteki iş istasyonları yada faaliyetler arasındaki iş akış yoğunluğunu görmek amacıyla hazırlanır. Şema, gidilmesi muhtemel yerleri belirleyen sütunlarla hareket merkezlerini gösteren satırlardan oluşur. Her gidiş veya geliş, ilgili sütun ve satırın kesiştiği hücreye not edilir. Gezi şemaları belirli bir zaman dilimi veya ürün temeline dayalı olarak hazırlanabilir.
Mevcut Metodun İncelenmesi ve İrdelenmesi
Bu aşamaya kadar yapılan çalışmalar genelde bilgi kaydetme ve derleme aşamasıdır, daha doğrusu yapılan çalışmalar ağırlıklı olarak iş istasyonunda yapılan çalışmaları kapsar.
Bu aşamaya gelindiğinde analist, metot etüdüne konu edilen faaliyet ve süreç ile ilgili gerçek sistemin, uygun kayıt ortamlarından oluşan sembolik bir modelini hazırlamıştır. Burada uygun bir sorgulama cetvelinden yararlanarak yorumlama işlemi kolaylaştırılabilir. Aşağıda bu yönde kullanılabilecek bir sorgulama cetveli bulunmaktadır.

gezi semalari

 

Temel İlkeler
A. Toplam faaliyet sayısını en aza indir.
B. En iyi şekilde sırala.
C. Uygunsa faaliyetleri birleştir.
D. Her faaliyeti mümkün olduğu kadar basitleştir.
E. Ellerin çalışmasını dengele.
F. Elleri statik tutma faaliyeti için kullanma.
G. Çalışma yeri insan ölçülerine uygun olsun.
1) Faaliyet elimine edilebilir mi?
a. Gereksiz olduğu için.
b. İşin sırasını değiştirerek.
c. Alet, araç ve gereçte değişiklik yaparak.
d. Aletleri birleştirerek.
e. Aletleri en uygun yere yerleştirerek.
f. Tezgahların kol mekanizmalarını değiştirerek.
g. Tezgahların yüksekliğini ayarlayarak.
h. Kullanılan malzemeyi kısmen değiştirerek.
i. Ürünü kısmen değiştirerek.

2) Faaliyetler birleştirilebilir mi?
a. Aletleri birleştirerek.
b. Daha iyi aletler kullanarak.
c. Alet, araç ve gereçte değişiklik yaparak.
d. Daha iyi malzeme kutuları kullanarak.
e. Tutma işini yapacak bir alet kullanarak.
f. Değişik kasları kullanarak.
3) Faaliyetler değiştirilebilir mi?
a. Alet, araç ve gereçte değişiklik yaparak.
b. İşin sırasını değiştirerek.
c. Kullanılan malzemeyi kısmen değiştirerek.
d. Aynı anda birden fazla parça üzerinde çalışarak.
e. Hareketlerin yönünü değiştirerek.
f. Kullanılan malzemeyi kısmen değiştirerek.
4) Faaliyetler basitleştirilebilir mi?
a. Vücut organlarının yaptığı işleri değiştirerek.
b. Vücut organlarının yaptığı işleri dengeleyerek.
c. Görme ile ilgili işleri azaltarak.
d. Kesikli hareketler yerine sürekli hareketler yaparak.
e. Daha kuvvetli kasları kullanarak.
f. Hareketlerin yönünü değiştirerek.
g. Tutma süresini kısaltarak.
Daha İyi Bir Metodun Geliştirilmesi
Bir önceki aşamanın sonunda mevcut metoda göre daha gelişmiş bir metot elde edilir. Dolayısıyla bazı kaynaklar bu iki aşamayı birlikte ele almışlardır. Ancak geliştirilen yöntemin henüz gerçek sistemde uygulanmaya hazır durumda olmaması ve buna bağlı olarak sağlayıcı koşulların hazırlanması amacıyla bu çalışmada, söz konusu aşamalar birbirlerinden ayrılmıştır.
Mevcut metodun geliştirilmesinde bir önceki bölümde verilen sorgulama cetvelinin anahtar bir görevi olduğu yadsınamaz. Ancak metodun geliştirilmesine yönelik analizlerin kapsamının belirlenmesi, somut sonuçların elde edilmesi ve analizler sırasında gözden kaçabilecek noktaların kalmaması için bazı yardımcı ilkelerden yararlanılması gerekmektedir. Bu ilkeler sanayi devriminbden günümüze kadar gelmiş tüm bilimsel iş basitleştirme ilkelerini kapsar.
Mevcut metodun eleştirisel bir yaklaşımla incelenerek geliştirilmesi, bilindiği gibi kayıt ortamlarına dayalı olarak yapılmaktadır. Alternatifler arasından önerilen yeni metot ve buna ilişkin faaliyetler de öncelikle benzer kayıt ortamlarında gösterilirler. Böylece, mevcut metoda ilişkin bilgilerin kaydedilmesinde olduğu gibi standartlaştırılması için ilk adım atılmış olur.

Geliştirilen yeni yöntem bu şekilde uygun kayıt ortamlarıyla gösterildikten sonra ikinci adımda, faaliyetlerden gerekli bulunanlar tanımlanırlar. Böylece faaliyetlerin başlangıç ve bitim noktaları ile kapsamları belirlenmiş olur. Bu tanımlama işleminden sonra üçüncü olarak, faaliyetlerin oluşturduğu yeni çalışma metoduyla ilgili iş emirleri üretilmelidir. Uygulama aşamasına gelindiğinde, işi yapacak işçinin neyi, nasıl ve ne zaman ne miktarda? yapacağını eksiksiz anlamasına ve uygulamasına olanak tanıyan bu iş emirleri, metot geliştirmenin son aşamasını oluşturmaktadır. Böylece yeni yöntemin gerçek sistemde standart uygulama olarak hayata geçirilmesi için kağıt üzerindeki çalışmalar tamamlanmış olur.
Geliştirilmiş Metodun Uygulanması
Geliştirilen ve uygulamaya hazır duruma getirilen metodu gerçek sistemde uygulamaya başlamadan önce yapılması gereken son çalışma, yeni metotla çalışacak kişi veya kişilerin bu metodun getirdiği değişikler ve yaratacağı katkı konusunda eğitilmesi, bilinçlendirilmesi ve mutlaka ikan edilmesi gereklidir.
Yukarıdaki paragrafta söylenenler başarıldıktan sonra eldeki yeni metodun standart süresinin ölçülmesi elde edilecek bilginin hat dengelemede ve işletme için diğer hayati fonksiyonların kontrolünde kullanılabilir hale getirilecektir. Ancak eldeki yeni metodun işletmeye yerleştirilmesinde işletme ve piyasa şartlarına göre üç tip karar söz konusudur;
• Radikal yaklaşım
• Muhafazakar yaklaşım
• Ilımlı yaklaşım
Radikal yaklaşıma göre yeni metot sisteme bütünüyle ve kısa sürede uygulanır, ancak çok rijit bir yapısı vardır, özellikle rekabetçi ve risk yönetiminin ağırlık kazandığı piyasa koşullarında ağırlıklı olarak uygulanır, firmanın rekabet gücünü artırmasına rağmen bu kararı almadan önce gözönüne alınacak hatalı bir bilgi eski duruma dönmeyi imkansız hale getirebilir ve hatta işletmeyi batmaya zorlayabilir. Muhafazakar yaklaşım ise yeni sistemin aşama aşama ve uzun zaman içinde uygulanmasını öngörür, ancak, bu son derece hızlı gelişen teknoloji ve piyasa koşulları için imkansız bir yaklaşımdır. Her iki uç yaklaşımın da dezavantajlarından kurtulabilmek için ılımlı yaklaşım vardır ve her işletmenin kendi yapısına göre bir ılımlı yaklaşım geliştirmek zorunludur.
Uygulanmanın İzlenmesi ve Gerekli Düzeltmelerin Yapılması
Yeni metodun sisteme, seçilen yaklaşımla uygulanması sırasında önceden görülmeyen veya dikkate alınmayan bazı aksaklıkların ortaya çıkması doğaldır. Metodun özellikleri iyi kaydedildiğinde söz konusu sapması doğaldır. Metodun özellikleri iyi kaydedildiğinde söz konusu sapmalar ve aksamalar kolayca izlenerek gerekli düzenltmeler yapılabilir. Dolayısıyla bu aşama tamamen bir geri-besleme çalışmasının ve buna bağlı uygun düzeltmelerin yapıldığı aşamadır.
Yeni metodun uygulanmaya başlandığı ilk dönemlerde bu geri besleme bilgisi, nisbi olarak daha sık ve etkin bir izleme ile elde edilir. Uygulamanın başarısı arttıkça bu sıklık etkisini kaybetmelidir.

 

Sonraki Konu :


Duyuru

Facebook sayfamiza üye olun


Duyuru
Sitemizde güncelleme çalismalari devam etmektedir.
Görüs ve önerilerinizi bizimle paylasabilirsiniz ! mail adresimiz : endustrimuhendisligi@hotmail.com