» Is Etüdü, Metot Etüdü, Zaman Etüdü - 6

Yayinlanma Zamani: 2011-12-13 16:07:00





Uygulamanın izlenmesi sonucunda gerekli görülen düzeltici tedbirler, çalışanlarında görüşleri alınarak gerçekleştirilmelidir. Bu tedbirler, örneğin radikal uygulama yaklaşımından ılımlı veya muhafazakar yaklaşıma geçilmesi şeklinde olabileceği gibi metottaki bazı aksayan faaliyetlerin yeniden gözden geçirilmesi şeklinde de olabilir. Bu gibi durumlarda metot yeniden incelenmelidir. Etüde ait aşamalar yeniden gözden geçirilmelidir. Özellikle birinci ve üçüncü aşamalar yeniden daha dikkatli incelenmelidir.
Metot etüdünün bu son aşamasına, formel metot ile informel metot arasında fark kalmayıncaya kadar devam edilmelidir. Bu başarıldığında, yeni metodun sisteme uyarlanması veya adaptasyonu tamamlanmıştır denebilir
İş Ölçümü
En başta da belirtildiği gibi iş etüdü iki ana fonksiyonu yerine getirmektedir. Bunlardan ilki çalışma metodunun standartlaştırılması metot etüdüyle başarılır. İkinci fonksiyon yani çalışma süresinin standart hale getirilmesi iş ölçümü sayesinde olur.
Belirli bir işin performans standardının oluşturulmasında, işin tamamlanması için gereken sürenin hesaplanmasının önemli bir yeri vardır. Bu düşünceyle Taylor , işin standart süresini saptamaya çalışmış ve bunu üretimin artırılması, işçilerin dereceli ücretlendirilmesi gibi konularda kullanmıştır. Daha sonraları Bedaux, bu yöndeki çalışmalara standart tempo(hız) kavramını katmaya çalışmıştır(Wild, sh:149).
İngiliz Standardı iş ölçümünü işe uygun nitelik taşıyan işçinin, belirli bir işi, tanımlanmış bir performansla yapması gereken süreyi saptamak amacı ile geliştirilmiş tekniklerin uygulamasıdır diye tanımlamıştır. Bu tanım şu unsurları içermektedir.
İşe uygun nitelik taşıyan işçi: Bu unsur, normal işçi tanımıyla açıklanabilir.
Belirli bir iş: Burada sözü edilen iş, tanımlanmış ve standartlaştırılmış bir çalışma metoduna sahiptir.
Tanımlanmış performans: Performans, bu tanımda etkin çalışma hızı yerine kullanılmıştır ki buna tempo da denebilir. Dolayısıyla bu unsur normal tempo olarak ifade edilebilir.
İş Ölçümü Kapsamı ve Amaçları
İşin yapılmasına yönelik standart zamanın bulunmasında hangi teknik kullanılırsa kullanılsın, uygulama başlıca üç bileşeni kapsayabilir, bunlar:
Fiziksel(örücü) işgücü çalışmasının ölçümü: İş ölçümü çalışmalarının en yaygın alanını oluşturur. Atölyöde çalışan işçilerin veya büroda çalışan sekreterlerin çalışmalarına yönelik iş ölçümü faaliyetleri bu kapsam içerisinde değerlendirilir.
Düşünsel(örgütleyici) işgücü çalışmasının ölçümü: İş ölçümü çalışmaların en zor yapıldığı alandır. Zira faaliyetlerin tanımlanması ve elemanlarına ayrılması oldukça zor ve subjektif bir yapıya sahiptir.
Makine çalışmasının ölçümü: Bazı durumlarda tam bir iş ölçümü çalışması özelliği taşımayabilir. Yani, makinenin belirli bir parça üzerindeki tanımlı bir işi yapma süresi, makinenin kullanım kılavuzunda yer alabilir yada böyle bir süreyi ölçmek için detaylı analiz yapmaya gerek kalmayabilir.
İş ölçümünün amaçları;
Sistemdeki planlama ve programlama faaliyetlerine girdi bilgi sağlamak
Teşvikli ücret sisteminin kurulmasına katkı sağlamak
Standart maliyetlerin saptanmasına yardımcı olmak
Maliyetlerde azalma sağlamak
Adil iş yükü dağılımını sağlamak
Etkin bir kalite kontrol sisteminin kurulmasını teşvik etmek
Iskarta oranını düşürme
Performans ölçümlerine olanak sağlama
İş Ölçümünün Temel Aşamaları
İş ölçümü de temelde bilimsel yöntem uygulayarak problem çözmeye çalışan teknikler grubudur. Dolayısıyla iş etüdünün temel aşamalarında toplu olarak gösterilen iş ölçümüne ilişkin adımlar aşağıdaki gibi sıralanabilir.
Etüdü yapılacak işin seçilmesi
İş ile ilgili tüm verilerin kaydedilmesi
Kaydedilen bilgilerin sistematik bir biçimde kaydedilmesi
Uygun bir iş ölçümü tekniği yardımıyla her elemana ait zamanın ölçülmesi
Gerekli payları dikkate alarak standart zamanları bulma
Bulunan standart zamanları uygulamada kullanılacak şekilde tanımlama
İş ölçümü eğer değişik metotlar arasındaki etkinlik karşılaştırması için veya metot etüdüne yardımcı amacıyla yapılacaksa o zaman ilk beş aşama yeterli olacaktır.
Yukarıdaki altı aşama, iş ölçümü teknikleri için genel süreci belirler. Ancak bunların uygulamaları sırasında, tekniğin özelliğine göre bazı alt detayları söz konusu olabilir.
İş Ölçümü Teknikleri
Tanımda da belirtildiği gibi iş ölçümü, aynı amaca yönelik alternatif teknikler grubudur. Ancak bunlardan hangisinin seçileceği konusunda bir kayıtsızlık eğrisi yoktur. Yani bu tekniklerin değişik koşullarda farklı avantajları ve dezavantajları yada daha genel bir ifade ile baskın özellikleri vardır. Örneğin bir teknik daha kısa sürede ve daha düşük maliyetle gerçekleştirilirken diğeri daha az sapmalı ölçümler sağlayabilmektedir.
Burada dikkat edilecek husus işletmenin kısıtlarına ve iş etüdü çalışmasının amacına göre bir yöntemin belirlenmesidir.
Zaman Etüdü
Kronometraj yöntemi olarak da bilinen bu yöntem en eski ve halen en yaygın kullanım alanına sahip olan bir iş ölçümü yöntemidir, ancak tempo takdiri gibi subjektif bir sabit belirlenmesi dolayısıyla hatalara açık bir yöntemdir.
Faaliyet Örneklemesi
Doğrudan ölçme yaklaşımıyla ilgili diğer bir tekniktir, özellikle 19.yy’da istatistik biliminin gösterdiği gelişme tüm parametrelerinin ölçülmesi imkansız olan bir yığının parametrelerini yine aynı yığın içinden alınan bir örnek grubu aracılığıyla tahmin etmeyi sağlamış, bu ise tüm bilim dallarında olduğu gibi Endüstri Mühendisliği içinde de yoğun bir uygulama alanı bulmuştur. Faaliyet örneklemesi de bu esasla geliştirilmiş bir yöntemdir.
Sentetik Zamanlar
Dolaylı iş ölçümü tekniklerindendir. Üretim sistemlerindeki işçi ve makine faaliyetleri kurumlar ve araştırmacılar tarafından bir takım kriterlere göre sınıflandırmalara tabi
tutulmuşlardır. Daha sonraları bu faaliyetler için zaman etütleri olarak bilinen bazı temel süreler ve katsayılar hesaplanmıştır. Herhangi bir faaliyet ile ilgili standart zaman hesaplanmak istendiğinde söz konusu faaliyete uygun sentetik veriden yararlanılır. Burada en önemli konu sentetik verinin seçimi ile ilgilidir. Bu yöntemin uygulanması daha önce belirtmiş olduğumuz kronometraj ve faaliyet örneklemesi yöntemlerine göre çok daha uzun sürer ve maliyeti yüksek olur, ancak elde edilen bilgiler çok daha hassastır ve aynı ölçüde az hataya sahiptirler.
Önceden Tahmin Edilmiş Hareket ve Zaman Etüdü
Dolaylı iş ölçümü tekniklerinden bir diğeridir ve önceden tahmin edilmiş hareket ve zaman sistemleri olarak da bilinirler. İşçinin çalışması sırasındaki temel hareketlerinin(mikrohareketlerinin) süresini, önceden saptanmış zaman standartları yardımıyla hesaplama temeline dayanır. Görüldüğü gibi bir ölçüde sentetik zamanlara benzemektedir. Ancak buradaki hareketler, therblig sembolleri ile gösterilen düzeydeki mikrohareketlerdir. Bunlar, hareketin doğal özelliğine ve yapıldığı andaki koşullara göre önceden sınıflandırılmış olan temel beden hareketleri için hesaplanmış zaman standartlarından oluşur. Bu zaman standartlarından yararlanarak belirli bir tempoda yapılan işin süresini saptamakta kullanılan bir iş ölçümü tekniğidir.
Analitik Tahmin Tekniği
Analitik tahmin tekniği, belirli bir tempoda yapılan bir işin standart süresini, iş ile ilgili bilgi birikimine ve deneyimlere dayalı olarak tahmin etme yoludur. Genellikle tekrarlı veya sürekli olmayan işlerde(bakım, onarım gibi) ve sentetik verilerin yatersiz olduğu işlerde standart zamanı ölçmek için kullanılır. Bu teknikle iş ölçümü, kısa sürede ve düşük maliyetle gerçekleştirilebilir.
Zaman Etüdü
Tanımı ve en belirgin özellikleri bölüm 2.10.3.5’te verilen zaman etüdü, analistin bir kronometre yardımıyla işi, işçinin yapması sırasında uygun sayıda ölçerek ardından gerekli işlemlerden geçirerek standart zaman bilgisine ulaşmayı sağlayan bir süreçtir.
Zaman Etüdü yapılacak İşin Seçimi
Metot etüdünde olduğu gibi burada da hangi işler üzerinde zaman etüdü çalışması yapılacağı tespit edilmelidir. Bu aşamada seçim için kullanılan kriterler genellikle, metot etüdünde sözü edilen “ekonomik faktörler”e benzer niteliktedir. Bu kriterlerden en önemlileri aşağıdaki gibi açıklanabilir:
Dar boğaz niteliğindeki işler üzerinde, öncelikle zaman etüdü çalışması yapılmalıdır.
Sisteme yeni bir ürün sokulmak istendiğinde bunlarla ilgili zaman etüdü çalışması yapılmalıdır.

 

Sonraki Konu :


Duyuru

Facebook sayfamiza üye olun


Duyuru
Sitemizde güncelleme çalismalari devam etmektedir.
Görüs ve önerilerinizi bizimle paylasabilirsiniz ! mail adresimiz : endustrimuhendisligi@hotmail.com