» iSLETMELERDE VERiMLiLiK ARTIRIMINDA iS ÖLÇÜMÜ TEKNiGi 1

Yayinlanma Zamani: 2012-01-22 02:59:00





iSLETMELERDE VERiMLiLiK ARTIRIMINDA iS ÖLÇÜMÜ TEKNiGi ve BiR UYGULAMA
MASTER TEZi

 

 

T.C.
GAZi ÜNiVERSiTESi
SOSYAL BiLiMLER ENSTiTÜSÜ
iSLETME ANABiLiM DALI
ÜRETiM YÖNETiMi VE PAZARLAMA BiLiM DALI
iSLETMELERDE VERiMLiLiK ARTIRIMINDA iS ÖLÇÜMÜ TEKNiGi ve BiR UYGULAMA
MASTER TEZi
Hazırlayan

Tez Danısmanı

Ankara - 2007
Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlügü’ne,
...’a ait “isletmelerde Verimlilik Artırımında is Ölçümü
Teknigi ve Bir Uygulama” adlı çalısma, jürimiz tarafından isletme
Anabilim Dalında YÜKSEK LiSANS TEZi olarak kabul edilmistir.

ÖNSÖZ
Günümüzde gelismislik ya da ekonomik sistem farklılıgı olmaksızın tüm
ülkelerde, verimliligin ulusal refahın artırılmasında büyük önemi oldugu
düsüncesi kabul görmektedir. Verimlilik artısı ekonomik büyüme ve
kalkınmanın ana kaynaklarından biri olarak görülürken; “düsük verimlilik
tuzagı” ekonomideki durgunluk ya da enflasyonun ana nedenlerinden biri
olarak görülmektedir. Ülkelerin küresel ekonomiye entegrasyonunda, verimlilik
artısının hayati bir rolü vardır. Küresellesmenin getirdigi üretim ve ticaretteki
büyüme fırsatları ve artan rekabet, verimlilik artısını gerekli kılmaktadır.
Globallesmenin etkisiyle tüm sektörlerde mevcut olan rekabet ortamında
isletmelerin rekabet üstünlügü yakalayabilmesi açısından verimliligin önemi
oldukça fazladır. Kaynaklar her geçen gün azalırken, ihtiyaçlar sürekli olarak
artmaktadır. Bu da isletmelerde kaynakların verimli kullanılması geregini
artırmaktadır. Uygulamada, verimlik artısı saglamaya yönelik pek çok etkili
yöntem mevcuttur. is etüdü teknigi bu tekniklerden biridir ve bünyesinde “is
Ölçümü” ve “Metot Etüdü” tekniklerini barındırmaktadır. is etüdü, üretim
faktörlerinin kullanım etkinligini yükseltmekte ve özellikle emegin verimliligini
artırmada yaygın sekilde kullanılmaktadır. Ayrıca zaman etüdü tekniginin
maliyetinin oldukça düsük olmasına karsın ciddi verimlilik artısları
saglayabiliyor olması, bu teknigi özellikle küçük boyutlu isletmeler için gerekli
ve faydalı kılmaktadır.
Bu çalısmada, verimlilik konusunun önemi sade bir dille açıklanmaya
çalısılmıs ve isletme düzeyinde verimliligi artırmaya yönelik olarak “is Etüdü”
teknigi ayrıntılı sekilde incelenmistir. Son olarak “Zaman Etüdü” uygulamasına
yer verilmistir. Bu çalısmanın gerek metin bölümünün gerekse uygulama
bölümünün, konuyla ilgili herkese yardımcı olacagı düsünülmektedir.

KISALTMALAR CETVELi
GSYiH :Gayri Safi Yurt içi Hasıla
HTTP :Hypertext Transfer Protocol (www’nin standart dili)
ILO :International Labour Organization
IMF :International Money Fund
KOBi :Küçük ve Orta Boyutlu isletmeler
MDS :Makine Denetimli Süre
MPM :Milli Prodüktivite Merkezi
MTM :Methods Time Measurement (Zaman Ölçümü Metotları)
REFA :is Tasarımı isletme Organizasyonu ve is Gelistirme Birligi
SMÇS :Standart Makine Çalısma Süresi
TOBB :Türkiye Odalar ve Borsalar Birligi
WWW :World Wide Web
SIMO :Simultaneus Motiones (Es Anlı Hareket)
PMTS :Predetermined Motion Time Systems (Önceden Belirlenmis
Zamanlar Sistemi)

GiRiS
Günümüzün rekabetçi piyasa kosullarında hiç bir sirket ya da örgüt,
verimlilik konusunu dikkate almadıgı ve bu konuda belirli bir düzeye
ulasmadıgı sürece varlıgını sürdüremez. Bu gerçegin farkına varamayan
sirketler ise önce durgunluga daha sonra da iflasa mahkumdurlar. Verimlilik,
sadece örgütlerin ve. bireylerin basarısı için degil, ulusal ekonomik ve
toplumsal kalkınma için de uzun dönemde en önemli kaynaklardan biridir.
Ayrıca verimlilik kavramı, oldukça genis bir kapsama sahip olan ve bir
isletmede her türlü alanda karsımıza çıkan bir basarı ölçütüdür. Bu genis
kapsam nedeniyle verimlilige ulasma konusunda, verimlilik artırma
tekniklerinden zaman etüdü teknigi incelenmistir.
Düsük verimlilik ulusal ekonomide büyük olumsuzluklar yaratmaktadır.
Ancak su nokta çok önemlidir; verimlilik artısının asıl saglandıgı yer
isletmelerdir. Ulusal ekonomilerin çekirdegini olusturan isletmelerin verimsiz
çalısmaları halinde ulusal ekonomide verimlilikten söz edilemez.
Düsük verimliligin sebep olacagı tüm bu olumsuz sonuçlardan uzak
durabilmek için pek çok verimlilik artırırcı yöntem gelistirilmistir. Farklı
kapsamda ve çok sayıda teknik vardır. Bu teknikler farklı kisiler tarafından
farklı sekillerde kategorize edilmistir. Bunlardan biri “Endüstri Mühendisligi
Teknikleri” ve “Davranıssal Teknikler” seklinde yapılan tanımdır.
is etüdü teknigi endüstri mühendisligi tekniklerinden biridir. is etüdü,
insanların çalısmasını incelemek ve verimi etkileyen faktörleri belirlemek için
kullanılan iki grup teknigin; metot etüdünün ve is ölçümünün bilesimidir. is
etüdü çok az bir sermaye ile veya hiç sermaye yatırımı yapmaksızın, belirli
miktardaki kaynaklardan elde edilecek çıktı miktarını artırmaya yönelik
çalısmalar için kullanılmaktadır.
Metot etüdü, insanın performans ve gereksinimlerini de dikkate alarak, is
sistemlerinin amaca uygun organizasyonu yoluyla, insan, üretim aracı ve
üzerinde çalısılan nesne arasında göreve uygun bir ortak etkimenin saglanmasıdır. is ölçümü ise; nitelikli bir isçinin, belli bir isi, standart bir
çalısma hızıyla yapması için gereken zamanı saptamak amacıyla gelistirilmis
tekniklerin uygulanmasıdır. is ölçümünde kullanılan baslıca teknikler: “Zaman
Etüdü”, “is Örneklemesi”, “Önceden Belirlenmis Zamanlar Sistemi”,
“Karsılastırma Tahmin”, “Plan Zamanlar Sistemi” dir. Bu çalısmada
incelenecek olan yöntem “Zaman Etüdü” dür. Zaman etüdü; belirli kosullar
altında yapılan belirli bir isin ögelerinin zamanını ve derecesini kaydederek ve
bu yolla toplanan verileri çözümleyerek, o isin tanımlanan bir çalısma hızında
yapılabilmesi için gereken zamanı saptamakta kullanılan bir is ölçme
teknigidir.
Bu çalısma ile, verimlilik kavramının ve is etüdünün ayrıntılı olarak
açıklanması ve verimlilik artırmada zaman etüdü yönteminin, bir üretim
firmasında uygulanarak, etüdün verimlilige etkilerinin arastırılması
amaçlanmaktadır.
Bu çerçevede birinci bölümde verimlilik kavramı açıklanmaya
çalısılmıstır. Çesitli yönlerden ele alınan verimlilik kavramının
tanımlanmasındaki bir diger amaç ise bu kavramı kendisine benzer diger
kavramlardan ayırt etmektir. ikinci olarak, is etüdü ve asamaları incelenmis,
daha sonra zaman etüdü detaylı sekilde açıklanmıstır. Son olarak da bir boru
üretim atölyesinde zaman etüdü uygulamasına yer verilmis ve bu isletmede
nasıl daha verimli çalısılacagı konusunda öneriler gelistirilmistir.

 

Sonraki Konu :


Duyuru

Facebook sayfamiza üye olun


Duyuru
Sitemizde güncelleme çalismalari devam etmektedir.
Görüs ve önerilerinizi bizimle paylasabilirsiniz ! mail adresimiz : endustrimuhendisligi@hotmail.com