» iSLETMELERDE VERiMLiLiK ARTIRIMINDA iS ÖLÇÜMÜ TEKNiGi 21

Yayinlanma Zamani: 2012-01-22 02:19:00





SONUÇ
Rekabetin kıyasıya yasandıgı günümüz kosullarında, hiçbir sirket ya da
örgütün verimli çalısmadan varlıgını sürdürmesi mümkün degildir. isletme
bazındaki düsük verimlilik, isletmenin kendisine verdigi zarar kadar, ulusal
ekonomiye de zarar vermektedir. Düsük verimlilik maliyetlere, o da artan
fiyatlara yol açmaktadır. Artan fiyatlar satısların düsmesine bu durum da atıl
kapasiteye sebep olmaktadır. Atıl kapasiteyle çalısmak, sermayenin
yetersizlesmesi sorunu ile düsük verimliligi besleyecektir. Düsük verimliligin
sebep olacagı bu olumsuzluklardan sakınmak için gelistirilmis pek çok yöntem
mevcuttur. Bu yöntemlerden yaygın olarak kullanılan ve düsük maliyetine
ragmen, faydalı sonuçlar alınabilen yöntemlerden biri de “is etüdü” teknigidir.
is etüdü, “hareket etüdü” ve “is ölçümü” olmak üzere baslıca iki grupta
toplanan çalısmalardan meydana gelmektedir. Bu tekniklerin uygulanmasıyla
mevcut is gücü, malzeme, makine, araç gereç ve isyeri imkanlarından daha
fazla yararlanmak mümkün olabilecektir. Bunun sonucunda isgücü, makine,
araç gereç ve isyeri kullanımında etkinlik ve verimlilik saglanarak maliyetlerde
önemli düsüsler meydana gelecektir. is etüdü ile isçilik maliyetlerinin kontrolü
ve azaltılabilmesi mümkün olacaktır
is Etüdü tekniklerinden zaman etüdünün, düsük maliyetine karsılık etkin
sonuçlar dogurmasına iliskin genel görüsten hareketle, düsük üretim nedenleri
arastırılmak üzere, Görgün Fiberglas Boru ve Tank Üretim Atölyesinde,
zaman etüdü çalısması yapılmıs ve isletme için faydalı olacagı düsünülen
sonuçlara ulasılmıstır.
80cm çapında ve 2m uzunlugundaki fiberglas boru üretimi islemi için
gerekli standart sürenin bulunması sonucunda, bir günde gerçeklestirilebilecek
üretim miktarı ile mevcut sistemde gerçeklestirilen üretim miktarını
karsılastırma olanagı dogmustur. Yapılan gözlemler sonucu ulasılan standart
süre 20 dakika olarak karsımıza çıkmaktadır. Üretim isleminin sabah saat
8.00’den, aksam saat 19.30’a kadar devam ettigi ve isçilerin 1 saati yemek, 30  dakikası çay molası olmak üzere günlük 1.5 saat üretime ara verdikleri
düsünülürse; bu standart süre dogrultusunda, günlük üretim miktarının 30 adet
olacagı hesaplanmıstır. Ancak fabrika müdürü ve ustabası ile yapılan
görüsmelerde, günlük yaklasık olarak 28 adet boru üretildigi ögrenilmistir.
Aradaki bu farkın, çalısanlardan kaynaklan etken olmayan sürelerden ve
bakım onarım konusundaki denetimsizlikten kaynaklandıgı düsünülmektedir.
Toplam 25 devreden olusan gözlemler sırasında, en büyük zaman
kayıplarının, sarım makinesinde olusabilecek aksaklıklardan kaynaklandıgı
tespit edilmistir. Tüm devre makine denetimli süre içinde gerçeklesmektedir.
Her bir islem ögesinin dogru sekilde gerçeklestirilmesi, boru kalıbının takılı
oldugu silindirin kendi etrafındaki dönüsüne baglıdır. Bu dönüs aksadıgında
buna baglı olarak gerçeklestirilmekte olan is ögesi de aksamaktadır. Bu
arızalar, silindiri çeviren makineden kaynaklanabilecegi gibi, zincir kopması,
bilye arızası gibi basit sebeplerden de kaynaklanabilmektedir. Makine
arızalarında bakım sorumlusunun çagrılması kaçınılmazdır. Bu tür arızaların
giderilmesi için ihtiyaç duyulan süre de oldukça uzundur. Makinenin arıza
yapmıs olması, bakım sorumlusunun görevini yeterince iyi yapmadıgını
göstermektedir. Bu aksaklıkların sık sık yasanmaması için, makinelerin
bakımının daha sık yapılması konusunda bakım sorumlusunun uyarılması
gerekli görülmektedir. Ancak asıl önemli olan, sık yasanan zincir kopması,
bilye arızası gibi basit aksamalarda da, bakım sorumlusuna ihtiyaç duyuluyor
olmasıdır. Bu tür küçük arızaları onarmak üzere, isgörenlere egitim verilmesi
zorunludur. Bu egitim sayesinde, isçi karsılastıgı küçük arızaları kendisi
giderebilecek ve böylece ciddi zaman kayıpları ortadan kaldırılabilecektir.
Kaçınılması mümkün olan diger bir etken olmayan süre ise, her 5 devre
de bir kere gerçeklesen ve standart süreyi 3 dakika artırmakta olan, “reçine
kazanının doldurulması” islemidir. Daha önce de açıklandıgı gibi, her devrede
2 kilogram reçine kullanılmaktadır. Ek 2’deki yerlesim planından da açıkça
görüldügü üzere, boru sarım alanı ile reçine konteynırları birbirine oldukça
uzaktır. Fabrika yerlesim düzeni degistirilemeyecegine göre, mevcut yöntem degistirilmelidir. isçinin, 10 kilo reçine alabilen kazanı, bosaldıkça reçine
konteynırlarının oldugu bölmeye gidip, doldurup dönmesi yerine, kapasitesi
daha fazla olan kazanların kullanılması ve tasıma isleminin de, gün boyu
fabrika içinde tasıma yapan vinç yardımı ile gerçeklestirilmesi önerilmektedir.
Bu sayede, hem is devrelerinin süreleri kısalacak, hem de isçinin toplam
dinlenme payını büyük ölçüde artıran, “Ortalama Güç” etmenine verilecek
puan azalacaktır. Örnegin, 40 kilo kapasiteli kazanların vinçle tasınması tercih
edilirse, bu islem ögesinin temel zamanı 0.75 dakikaya, düsecek ve eklenecek
dinlenme payı da tamamen ortadan kalkacaktır. Böylece K ögesinin standart
zamanı, 3.69 dakikadan, 0.75 dakikaya düsecektir.
Gözlemlerin analizi sonucunda, sadece K ögesindeki mevcut yöntemin
degistirilmesi ile bir is devresi için 20 dakika olarak hesaplanmıs olan standart
süre 2.94 dakika kısalarak 17.06 dakikaya düsebilecektir. Bu sayede,
hesaplanan standart süre ile günlük 30 adet boru olarak belirlenen üretim
miktarı, etkin olmayan kaçınılabilir sürenin azaltılması ile, günlük 35 adede
çıkabilecektir. Bu sayede günlük üretim miktarı %17 oranında artırılabilecektir.
Adedinin satıs fiyatı 80 Avro olan bu üründen saglanacak gelir ise günlük 400
Avro civarında artacaktır.
Reçine kovasının doldurulmasına getirilecek yeni yöntemle 2.94 dakika
azalan standart süre, basit makine arızalarına yönelik olarak isçilerin egitimi;
ile daha da kısalacagı düsünülmektedir. isçilerin makine onarımı konusunda
egitilmeleri uzun zaman alacaktır. Bu nedenle, isgörenlerin egitimi sonucunda
ulasılacak verimlilik artısını ölçmek mümkün olmamıstır. Ancak daha sonra bu
konu ile ilgili yapılacak çalısmalarda; isgörenin onarım konusunda egitiminin,
verimlilige ve üretim artıslarına etkilerini incelemenin faydalı olacagı
düsünülmektedir. Ayrıca, bu etüt esnasında sadece 80 cm çaplı boru üretim
süreci ele alınmıstır. Daha önce de belirtildigi gibi, Görgün Atölyesinde, pek
çok farklı amaç için farklı boyutlarda boru ve tank üretimi
gerçeklestirilmektedir. Diger ürünler için yapılacak metot ve zaman etüdü
çalısmaları ile isletmede verimliligin daha da artacagı düsünülmektedir.

KAYNAKÇA
.......................
1986 Sanayi isletmelerinde Verimlilik Ölçüm ve Analizi Seminer
Notları, Endüstri Subesi, Ankara: MPM Yayınları
.......................
1988 MPM-REFA is Etüdü Yöntem Bilgisi, Veri Saptamanın Temel
Kavramları,2. Kitap, Ankara: MPM Yayınları
.......................
1990 “Bir isletmenin Amaçları ve Bu Amaçlardan Biri Olan
Verimlilik”, Anahtar Gazetesi, Aralık: 4
.......................
1997 Verimlilik Ölçme, Verimliligi Artırıcı Teknikler Dizisi, Ankara:
MPM Yayınları
.......................,
1997 is Etüdü, Verimliligi Artırıcı Teknikler Dizisi, Ankara: MPM
Yayınları
.......................
2005 http://www.gilbrethnetwork.tripod.com/bio.html (6 Mart)
.......................
2005 http://www.sdsc.edu/ScienceWomen/gilbreth.html (6 Mart)
ABAY, Yercan, C. ARDIÇ ve M. YERCAN
1991 “Türkiye Tarım Sektöründe Uygulanan Fiyat Politikasının
Verimlilik Üzerine Etkileri”, Ankara 1. Verimlilik Kongresi
Bildiriler Ankara: MPM Yayınları No 454: 4
ACAR, Nesime
1989 Üretim Planlaması Yöntem ve Uygulamaları, Ankara: MPM
Yayınları
AKAL, Zuhal
1986 “Önceden Saptanmıs Hareket Zaman Sistemleri (PMTS) ve is
Etüdü içindeki Konumu”, Verimlilik Dergisi, X IV, 3: 90-98

AKAL, Zuhal
1994 isletmelerde Verimlilik Akımlarının Yönetimi ve Verimlilik
Ölçüm Süreci, Ankara: MPM Yayınları
AKAL, Zuhal
2005 isletmelerde Performans Ölçüm ve Denetimi, Ankara: MPM
Yayınları
ALPUGAN, Oktay ve bask.
1997 isletme Ekonomisi ve Yönetimi, istanbul: Beta Yayınları
ARTAR, Ayhan ve i.M. BAS
1990 isletmelerde Verimlilik Denetimi Ölçme ve Degerlendirme
Modelleri, Ankara: MPM Yayınları
BARNES, M. Ralph
1980 Motion and Time Study Design and Measurement of Work,
USA: John Wiley & Sons Inc.
BRINKERHOFF, O. Robert, D.E.DRESSLER
1990 Productivity Measurement a Guide for Managers and
Evalvator, California: Sage Publications
BÜYÜKKILIÇ, Deniz
2001 “Verimlilik Nedir, Ne Degildir?”, Anahtar Gazetesi, Mayıs: 4
BÜYÜKKILIÇ, Deniz
2002 Kar Amacı Gütmeyen Örgütlerde Verimlilik, Ankara: MPM
Yayınları
CESUR, Naim
1996 Standart Zamanları Belirlemede Plan Zamanlar Yöntemi ve
Uygulamaları, Ankara: MPM Yayınları No: 577
DOGAN, Abdullah, i.M. BAS ve A. AYDIN
1989 imalatçı Kamu Kuruluslarında Verimlilik Karsılastırmaları,
Ankara: MPM Yayınları
DOTY, A. Leonard
1989 Work Methods and Measurement for Managament, Albany,
New York: Delmar Publishers Inc.
DÜZENLi, Nazım
2001 “Ulusal Bir Verimlilik Programı Olusturulmalı ve Titizlikler
Uygulanmalıdır”, isveren Dergisi, Mart: 28

 

Sonraki Konu :


Duyuru

Facebook sayfamiza üye olun


Duyuru
Sitemizde güncelleme çalismalari devam etmektedir.
Görüs ve önerilerinizi bizimle paylasabilirsiniz ! mail adresimiz : endustrimuhendisligi@hotmail.com