» iSLETMELERDE VERiMLiLiK ARTIRIMINDA iS ÖLÇÜMÜ TEKNiGi 7

Yayinlanma Zamani: 2012-01-22 02:47:00



iSLETMELERDE VERiMLiLiK ARTIRIMINDA iS ÖLÇÜMÜ TEKNiGi 7 |  görsel 1


2.5 is Etüdü Tekniginin Asamaları
is etüdü metot etüdü ile baslamakta ve is ölçümü ile tamamlanmaktadır.
is etüdü ile ilgili çalısmaların asagıdaki sıraya uygun olarak tamamlanması
gerekmektedir;
• is etüdü uygulanacak olan islerin seçilmesi,
• Mevcut yönteme göre bütün faaliyetlerin direkt gözlemle is akısı
semasına kayıt isleminin yapılması,
• Kayıt islemi yapılan faaliyetlerin ve islemlerin ayrıntılı bir sekilde
incelenerek; isin amacı, yapılacagı yer, yapılma sırası, yapan kisi ve yapıldıgı
yol bakımından yeniden gözden geçirilmesi,
• Mevcut üretim faktörleri ve imkanlara göre en ekonomik ve en etkin
yöntemin gelistirilmesi,
• Seçilen yönteme göre yapılaması gerekli islerle ilgili ölçme isleminin
sonucuna göre standart zamanın belirlenmesi,
• isletme yönetimi tarafından en uygun yöntemin seçilerek uygulamaya
konulması,
• Yeni yöntemle ilgili etkin bir kontrol sisteminin gelistirilmesi (Tekin,
1996: 144).
2.6 is Etüdü Teknikleri ve Birbirleri ile iliskileri
is etüdü, “is Ölçümü” ve “Metot Etüdü” tekniklerini kapsamaktadır. Bu
tekniklerin birbirleri ile iliskileri Sekil 2’de gösterilmistir.
Metot etüdü ve is ölçümü birbirlerine çok baglıdırlar. Metot etüdü, islemin
is kapsamının azaltılmasıyla ilgilenirken, is ölçümü ise, metot etüdü ile
belirtilen is kapsamına dayanarak etken olmayan sürenin incelenmesi ve
azaltılması ve islem için standart zamanların konması ile ilgilenmektedir
(Kanawaty, 2004: 33).

 

SEKiL2. is Etüdü Teknikleri ve Birbirleri ile iliskileri (Kanawaty, 2004:36)
2.7 Metot Etüdü
Gilbreth çifti tarafından gelistirilen metot etüdü, isin yapılıs yöntemlerinin
iyilestirilmesi ile ilgili detaylı konuları kapsamaktadır.
2.7.1 Metot Etüdünün Tanımı ve Amaçları
Metot etüdü, daha kolay ve etken yöntemlerin gelistirilmesi, uygulanması
ve maliyetlerin düsürülmesi amacıyla, bir isin yapılısındaki mevcut ve önerilen
yolların sistematik olarak kaydedilmesi ve elestirilerek incelenmesidir.
Frank Gilbreth tarafından ortaya atılan “hareket etüdü”, “metot etüdü” ile
aynı alanı kapsamakla birlikte, bugünkü uygulamada hareket etüdü yerine çok
daha yaygın olarak “metot etüdü” terimi kullanılmaktadır (Kanawaty, 2004:
83).

2.7.2 Metot Etüdünün Asamaları
Metot etüdünü olusturan asamaları, altı baslık altında özetlemek
mümkündür.
2.7.2.1. Metot Etüdü Yapılacak isin Seçimi
Metot etüdü yapılacak olan isin seçimine karar verirken göz önünde
bulundurulması gereken üç faktör söz konusudur.
• Ekonomik Faktörler : Metot etüdünün her asamasında ekonomik
faktörler önemli rol oynamaktadır. Etüdü yapılacak olan isler, ekonomik olmak
ve zaman ayırmaya degmek kaydıyla analiz islemine tabi tutulmalıdır
(Tekin,1996: 147). Yöntem gelistirmenin isletmeye yükledigi maliyetlerden
dolayı, isletmedeki tüm isler için bu çalısmayı yapmak yerine, sadece buna
ihtiyaç gösteren islerin seçimi yoluna gidilmelidir (Niebel, 1993: 207).
• Teknik Görüsler : Metot etüdünün uygulanabilmesi için yeterli teknik
bilgiye sahip olunması gereklidir. Yöntem degisikligini engelleyen teknik
nedenler bulunabileceginden, bu degisiklik yapılmadan önce teknik bilgi ve
görüsler degerlendirilmelidir.
• Kisisel Tepkiler : isletmede çalısan personel, metot etüdü
sonucunda yapılacak olan degisikliklere olumsuz tepki gösterebilir. Bu durdum
yeni yöntemin uygulanmasında güçlüklere neden olacaktır. Bu olumsuzlugu
ortadan kaldırmak için, sendika temsilcileri ve isçiler yeni teknigin genel ilkeleri
ve amaçları dogrultusunda egitilmeleri gerekmektedir (Tekin, 1996: 149).
2.7.2.2. isin Mevcut Yapılıs Yönteminin Belirlenerek Kayıtlanması

“Bu asamada üzerinde çalısma yapılacak olan isin tüm ayrıntıları
belirlenmeli ve kayıtlanmalıdır. Kayıtlanan bilgiler isgücü, malzeme, araçgereç
ve makine-teçhizat kullanımının bütün yönlerini kapsamalıdır. Kayıtlama
amacıyla, isin ne sekilde yapıldıgını gösteren semalar, grafikler ve yazılı
açıklamalar kullanılabilmektedir. “Süreç Akıs Seması”, “insan-Makine Seması”, “Sag-Sol El islem Seması”, “Es Anlı Hareket (SIMO) Seması” metot
etüdünde kullanılan semalardır. Süreç akıs semaları, çalısanların ve
malzemenin hareketini analiz etmek amacıyla; insan-makine semaları,
isgörenlerle makinelerin birbirleriyle etkilesimli çalısma düzeyini incelemek
amacıyla; simo semaları ise vücut hareketlerinin analizi amacıyla
kullanılmaktadırlar” (Üreten, 2002: 457).
2.7.2.3. Metot Etüdü Yapılacak Olan isin Analizi
Metot etüdünün bu üçüncü asaması, metot gelistirme çabalarının
baslangıcını olusturmaktadır. Bu asamada sorusturma teknigi
kullanılmaktadır. Sorusturma teknigi, sırasıyla her etkinligi sistematik ve
ilerleyen bir soru dizisi ile elestirerek inceleyen bir araçtır. Sorusturma
tekniginin birinci asamasında her etkinligin amacı, yeri, sırası, kisisi ve yolu
sistematik bir sorusturma ile kaydedilmekte ve her cevap için bir neden
arastırılmaktadır (Acar, 1989: 43). Faaliyetlere iliskin bu tür soruları, amaç,
yer, sıra, kisi ve biçim faktörleri için asagıdaki sekilde sıralamak mümkündür
(Üreten, 2002: 457);
Amaç: Ne yapılıyor? Neden yapılıyor? Baska ne yapılabilir? Ne
yapılmalı?
Yer :Nerede yapılıyor? Neden orada yapılıyor? Baska nerde yapılabilir?
Nerede yapılmalı?
Sıra : Ne zaman yapılıyor? Neden o zaman yapılıyor? Baska ne zaman
yapılabilir? Ne zaman yapılmalı?
Kisi : Kim yapıyor? Neden o kisi yapıyor? Baska kim yapabilir? Kim
yapmalı?
Yol : Nasıl yapılıyor? Neden o yoldan gidilerek yapılıyor? Baska nasıl
yapılabilir? Nasıl yapılmalı?
Bu basamakta, is düzenleme isleminin asıl yaratıcılık fonksiyonu
görülmektedir. ideal yöntem ile ilgili fikirlerin ortaya atılması için kısıtlar ve
asgari istekler dikkate alınmamaktadır. Böylelikle; hayal gücü ile düsünülebilen tüm çözüm imkanları düzenleme için ortaya konabilmektedir (Yıldırım, 1989a:
65).
2.7.2.4. Yeni Yöntemin Gelistirilmesi
Dördüncü asamada, sistematik bir yaklasımla bilgiler degerlendirilerek
yeni bir yöntem gelistirilmektedir. Yeni bir yöntem gelistirilmesi, mevcut
yöntemde birtakım degisiklikler yapılmasıyla olabilecegi gibi, isletmede ilk defa
kullanılacak olan yeni bir yöntemin uygulanmasıyla ilgili faaliyetler seklinde de
olabilmektedir. Yeni yöntemle ilgili çalısmalar, is akımı semasına kaydedilerek
mevcut yöntemle karsılastırma yapılabilmektedir (Tekin, 1996: 155).
2.7.2.5. Çözümün Uygulamaya Konması ve Hedef Kontrolü
Yeni çözümün uygulamaya konması ile yönetimin kararı gerçeklesir.
Ancak bu yeni durum teknik ve psikolojik açıdan incelenmelidir.
• Teknik Düsünceler
• Yöntem bir bütün olarak mı, yoksa bölüm bölüm mü uygulanmaya
konmalıdır?
• Yöntem isletme içinde mi, yoksa dısarıdaki uzmanlara mı
yaptırılmalıdır?
• Yöntem degisikligi ile ilgili olarak üretim programındaki duraklamalar
nasıl önlenebilir?
• Yöntemin uygulamaya konmasıyla ilgili zamansal akıs nasıl olmalıdır?
• Gerekli isgücü nasıl yerlestirilmelidir?
• Psikolojik Düsünceler
• Gelistirme teklifleri degerlendirilmis midir?
• Planlanan yöntem degisikligi, ilgili çalısanlara bildirilmis midir?
Yukarıdaki düsünceler ısıgında uygulamaya konan çözüm önerisi,
periyodik olarak kontrol edilmelidir. Böylece is teknigi, çalısma yöntemi ve
planlanan verim, garanti altına alınabilecektir (Yıldırım, 1989b: 106).

 

Sonraki Konu :


Duyuru

Facebook sayfamiza üye olun


Duyuru
Sitemizde güncelleme çalismalari devam etmektedir.
Görüs ve önerilerinizi bizimle paylasabilirsiniz ! mail adresimiz : endustrimuhendisligi@hotmail.com