» KOBI lerde Sistem ve Süreclerin Kullanilmasi -3

Yayinlanma Zamani: 2011-12-17 13:17:00





Işletmeler Sistem ve Süreç Yönetimlerine Ne ölçüde Stratejik Yaklaşmaktadır?

Eskişehir KOBı'lerinde Sistem ve Süreçlerin Kullanılmasına Yönelik Bir Degerlendirme

Tablo 1. Sistemler ve Süreçler

 

yönetim

Kaynak: KOSGEB,2005:53.

Yukarıda verilen tablo, sistemler ve süreçlerin uygulama sonuçlarına göre, hangilerinin yapılıp yapılmadıgını göstermek açısından KOBı'ler yönünden parlak bir görünüm sergilememektedir. Araştırmadaki sistem ve süreçlerin sayısını işletme içi bölümlere göre sınıflandırdıgımızda şu sonuca

ulaşılmaktadır;

Yönetim/Organizasyon 4 Adet

Üretim 6 Adet

Pazarlama 2 Adet

Finansman-Muhasebe 6 Adet

ınsan kaynakları 3 Adet

Alt yapı 2 Adet

KOBı'lerin %50'sinden fazlasında yapılan sistem ve süreçlerden, üçü Finansman-Muhasebeyle, biri

de üretimle ilgilidir. Bu sistem ve süreçleri yapan KOBı'lerin oranları şöyledir; %64,62 oranında aylık

bütçe kontrol, %72,77 oranında maliyet-kâr analizi, %63,82 oranında maliyet muhasebesi ve %59,34

oranında yeni ürün geliştirmede yapılmaktadır.

Yukarıda verilen tablodan da görülecegi gibi, diger sistem ve süreçlerin yapılma oranı %50'den azdır

oysa, araştırmada yer alan sistem ve süreçlerin uygulanması KOBı'lere her yönden büyük destek

saglayacaktır. örnegin KOBı'lerin %57,28'i yıllık plan bütçe yapmamaktadır. Bu sonuç, KOBı'lerin

hedeflerinin ve planlarının olmadıgını düşündürmektedir. Bütçeler, hedeflerden çok farklı degildir.

özellikle finansal baglamda birbiri içine geçmiş hedefler toplulugudur ve işletmenin örgüt yapısındaki

bölümlere göre de ayrıştırılmıştır (çeşitli türdeki faaliyet planları, finansman, iş gücü, hammadde ve

diger kaynakları içeren çeşitli planlar, fon akışı, proforma gelir tablosu gibi). Bütçeler hemen her

örgüt için önemli bir planlama aracı olarak kaynak tahsisi ve kontrolu için temel unsurdur

(Mintzberg, 2000: 72). Planlar, bütçe şeklinde gösterilir ve yeni stratejilerin sınanması da dahil olmak

üzere işletme faaliyetlerindeki olası degişikliklerin ölçülmesinde kullanılabilir (Mintzberg, 2000: 377).

Ancak KOBı'lerin, finansal yönetim için, biçimsel olmasa da bütçe yaptıkları kanısındayız.

ışletmelerde bütçe çok önemli bir planlama aracıdır ve işletmeye yön verici özellik taşır. Bütçe,

rakamlarla ifade edilmiş bir plandır ve hem giderlerin tutulmasına yardımcı olur, hem de kaynakların

etkili kullanımını saglar (Ceylan, 2003: 76). Daha önce stratejik yönetimle işletme kaynaklarının etkili

ve verimli kullanılmasının amaçlandıgı belirtilmişti. Bu nedenle bütçenin en son şekli, üst yönetimin

stratejik planlarını da kapsamalıdır ve stratejik planlama büyük ölçekte bir sermaye bütçelemesidir

(Ceylan, 2003: 74). Bütçeyle ilgi açık uçlu şu sorular sorulabilir, bütçeler mi stratejiyi yapar, stratejiyi

mi ifade eder, stratejiyi mi yanıtlar veya stratejisi olmayan bütçe olur mu? (Mintzberg, 2000: 73).

Bütçe gelir ve gider tahminlerine dayandıgı için KOBı'lerin bütçe yapmamaları, en önemli

sorunlarından olan finansman sorununun ortaya çıkmasındaki nedenlerden biri oldugu söylenebilir.

Araştırmada yer alan KOBı'lerin %86,40'ı kâr planlaması ve masraf kontrolünde kullanılan Başabaş

Noktası analizini yapmamaktadırlar. Bu analiz, işletmenin başabaşa ulaştıgı satış düzeyini göstermesi

bakımından, uygulanması halinde KOBı'lere önemli bir bilgi kaynagı olacaktır. Sistem ve süreçlerin

yapılmama oranlarının yüksekligi KOBı'lerin stratejik yönetime yeterince önem vermedikleri veya

belirtilen sistem ve süreçleri yapacak örgüt yapısının, dolayısıyla uzman personelin olmadıgı

düşüncesine neden olmaktadır. Stratejik yönetimde önemli olan SWOT analizinin %9,09 oranında

KOBı tarafından yapılıp, %90,91 oranında KOBı tarafından yapılmaması stratejik yönetimin yanı sıra

genel yönetim konusunda da KOBı'lerde bir eksiklik oldugunu düşündürmektedir. Bilindigi gibi,

SWOT analizi işletmenin durumunu belirlemede kullanılan çok önemli bir bilgi kaynagıdır. SWOT

analizi sonucunda elde edilen bilgiye göre işletmeye yeni bir yön vermek, rekabet gücünü artırmak

mümkün olabilir.

Pazarlama ve üretimle ilgili sistem ve süreçlerin de düşük oranda yapılması KOBı'lerin temel

sorununu olan pazarlama ve üretim yönünde de eksikliklerinin oldugu, bu sorunların da finansman

sorununa neden oldugu söylenebilir. Bu sorunların ortaya çıkmasına, araştırmaya konu olan

işletmelerin %66,07'sinin sahipleri tarafından yönetildigi sonucunun yol açtıgı söylenebilir.

Profesyonel yönetim eksikligi veya uzman kişi ve kurumlardan gerekli yönetim ve planlama destegi

alınmadıgı sürece bu sorunların artması kaçınılmaz olacaktır.

Sistem ve süreçler işletmenin verimliligini etkiler. ışletme iç çevresinin analizi, işletmenin güçlü ve

zayıf yönlerini gösterir. ıç çevrenin analizi sonucunda belirlenen zayıflıkların giderilmesi, KOBı'ye rakip

işletmelere göre üstünlük saglayacaktır. KOBı'lerin, yapılan çeşitli araştırmalar sonucunda belirlenen

sorunlarının çözülmesi ve başarılı olabilmesi için stratejik yönetim uygulaması yapmaları gerekir. Bu

konu, Eylül 2005 tarihinde yapılan III. KOBı Zirvesi sonuç bildirgesinde de yer almış, KOBı'lerin

sorunlarının çözümünde stratejik yönetime önem vermeleri gerektigi belirtilmiştir. Yayımlanan

araştırmada sonuç alınan her sistem ve süreç için yorum yapmak mümkün olmasına ragmen bu

çalışma yapılma/yapılmama oranı yüksek olan bazı sistem ve süreçlerle sınırlandırılmıştır.

6. Sonuç ve öneriler

Stratejik yönetimde, işletme kaynaklarının etkili ve verimli kullanılması için belirlenmiş veya

planlanmış stratejiye gerek vardır. Böylece işletmelerin başarılı olması saglanabilir. Stratejik yönetim

için işletmenin iç ve dış çevresi analiz edilerek uygun strateji seçilmelidir. ıç çevrenin analizinde sistem

ve süreçler önemli bir bilgi kaynagıdır. Sistem ve süreçler, genel yönetimi de destekleyici niteliktedir.

ışletmelerde sistem ve süreçlerin yapılmaması, genel yönetimde zayıflıga yol açabilir.

Ülkemizdeki KOBı'lerin sorunları oldugu ve hala çözülemedigi bir gerçektir. Kıt kaynaklara sahip olan

KOBı'lerin var olan sorunlarını aşabilmesi, pazar payını artırması, yeni pazarlar bulabilmesi ve zorlu

rekabet koşullarında başarılı olabilmesi için stratejik yönetime önem vermeleri kaçınılmazdır.

Günümüzde KOBı'leri geleneksel yönetim ilkelerine göre yönetmek, KOBı'leri başarısızlıga

yöneltebilir. KOBı'lerin başarısız olması kendileri kadar, faaliyet gösterdikleri sektörün ve bölgenin

gelişimini de etkilemektedir. Ayrıca, KOBı'lerin yönetim işlevlerindeki eksikliklerden kaynaklanan,

sürekli finansman sıkıntıları nedeniyle, onları desteklemek için verilen finansman kaynakları da boşa

gitmektedir. Finansman kaynaklarının zor bulunur ve maliyetli oldugu düşünülürse, KOBı'lerin

yönetim konusunda çok daha özenli ve dikkatli olmaları gerektigi söylenebilir. Kaldı ki, Avrupa Birligi

ve BASEL II standartları nedeniyle de bir an önce kendilerine yeni bir yol çizmeleri gerekecektir.

Çalışmamızda bazı sonuçları degerlendirilen araştırmanın da gösterdigi gibi Eskişehir'deki KOBı'ler

stratejik yönetim araçlarının kullanılmasına yeterince ilgi göstermemektedir. Ayrıca, sistem ve

süreçleri yapan KOBı oranının düşüklügü de, KOBı'lerde önemli bir yönetim sorunun oldugunun

düşündürmektedir. KOBı'lerin öncelikle genel yönetimlerini düzeltecek önlemleri almaları, daha

sonra da stratejik yönetim uygulaması yapmaları, dile getirdikleri sorunların çözülmesine yardımcı

olabilir düşüncesini taşımaktayız.

Araştırmanın bulguları içinde yer alan ve işletmeler için çok önemli bir bilgi kaynagı olan SWOT

analizi, başabaş noktası analizi, yıllık plan-bütçe gibi sistem ve süreçlerin yapılmamasının, KOBı'lerin

içinde bulundukları sıkıntılı durumdan çıkmalarının zor oldugunu düşündürmektedir. Bununla birlikte,

yukarıda söz edilen, önümüzdeki dönemlerde uygulanması planlanan standartlar nedeniyle,

KOBı'lerin bütün sistem ve süreçleri fazlasıyla yapacaklarını ve stratejik yönetimin bütün gereklerini

yerine getireceklerini beklemekteyiz. KOBı'lerin, stratejik yönetim uygulamaları yapacak

organizasyon yapısı, uzman personel istihdamı gibi örgütsel gelişimlere ihtiyacı vardır. KOBı'ler

işletme dışı kişi veya kurumlardan uzmanlık yardımı alarak da stratejik yönetim uygulamaları yapabilir.

Eskişehir'deki KOBı'lerin, genelde de ülkemizdeki KOBı'lerin stratejik yönetime agırlık vermeleri

kendilerine oldugu kadar ülke ekonomisine de katkıda bulunacak ve küreselleşen dünyada

ekonomimiz önemli bir yere ve paya sahip olacaktır.

Kaynakça

Akıncı, Ayşehan (2002), "Küçük ve Orta Boy ışletmelerin Başarı ve Başarısızlık Nedenleri Üzerine

Bir Araştırma", öneri, Ocak, S.17, Y.8, C.5. 121-125.

Aksu, Mert (1997), "Süreç Yönetiminin ış Odaklı Sistemlerden Gelişme Odaklı Sistemlere Geçişteki

Yeri" 6. Ulusal Kalite Kongresi, 12-13 Kasım ıstanbul, Tebligler ve özgeçmişler-2, 27-34.

Aktan, C. Can (1997), Organizasyonlarda Stratejik Yönetim Uygulanması ıçin Degişim ılkeleri,

Degişim ve Yeni Global Yönetim, ıstanbul: MESS Yayınları.

http://www.canaktan.org/yonetim/yeni-yonetim/stratejik-yonetim.htm, (Erişim:20.06.2006).

Aras, Akçal Arzu (2005), Sürdürülebilir Süreç Yönetimi, ıstanbul: Kalder Yayınları No.36.

Börü, Deniz (1997), "Küçük ve Orta ölçekli ışletmelerde Profesyonel Yönetici Kullanımına ılişkin Bir

Araştırma", öneri, Ocak, S.6, Y.4, C.1. 177-186.

Ceylan, Ali (2003), ışletmelerde Finansal Yönetim, 8. Baskı, Bursa: Ekin Kitabevi.

Eren, Erol (2002), Stratejik Yönetim ve ışletme Politikası 6. Baskı, ıstanbul: Beta Yayınları.

Karadal, Himmet (2001), "KOBı'lerin Uluslararası Pazarlara Açılmasını Etkileyen Faktörler Üzerine

Bir Araştırma" I. Orta Anadolu Kongresi 18-21 Ekim, Nevşehir, 189-199.

Koçel, Tamer (1993), Büyüyen ışletmelerde Karşılaşılan Yönetim ve Organizasyon Sorunları,

ıstanbul: ıstanbul Ticaret Odası Yayınları, Ya. No.1993-32.

Koçel, Tamer (1995), ışletme Yöneticiligi- Yönetici Geliştirme, Organizasyon ve Davranış 5. Baskı,

ıstanbul: Beta Yayınları.

Koçyigit, Murat (2004), "Türkiye'de KOBı'lerin Sermaye Piyasası Yoluyla Finansmanı ve KOBı

Borsalarının Uygulanabilirligi", KOBı'lerin Halka Açılması ve Sermaye Piyasaları Üzerindeki Etkileri

Kongresi 09-10 Aralık, Mugla, Ed. ömer Faruk Çolak, (2005), Ankara: SPK Yayınları.

Mintzberg, Henry (2000), The Rise and Fall of Strategic Planning: Pearson Education Limited.

Oktay, Ertan ve Alptekin Güney (2002), "Türkiye'de Kobi'lerin Finansman Sorunu Ve Çözüm

önerileri", 21.Yüzyılda Kobi'ler: Sorunlar, Fırsatlar ve Çözüm önerileri Sempozyumu, 03-04 Ocak,

Dogu Akdeniz Üniversitesi, K.K.T.C. http://www.emu.edu.tr/smeconf/turkcepdf/ertan_oktay.pdf,

(Erişim: 14.06.2006)

Sarvan, Fulya. vd. (2003), "On Stratejik Yönetim Okulu: Biçimleşme Okulunun Bütünleştirici

Çerçevesi", Akdeniz Üniversitesi ı.ı.B.F Dergisi, S.6. Kasım.

http://www.akdeniz.edu.tr/iibf/yeni/genel/dergi/Sayi06/09Sarvan.pdf, (Erişim:22.06.2006).

şahin, Mehmet, (2000a),. Üretim Yönetimi ve Yapay Zeka.

şahin, Mehmet, (2000b), Genel ışletme.

Tekin, Mahmut (2001), "KOBı'lerin Üretim ve Pazarlama Sorunları ve Çözümüne Yönelik Bir

Araştırma" I. Orta Anadolu Kongresi 18-21 Ekim, Nevşehir, 235-252.

Tüz, Vergiliel Melek (1994), "Stratejik Planlama ve Bir Uygulama", Uludag Üniversitesi ı.ı.B.F. Dergisi,

C.XV, S.1. 99-114.

Top, Aykut (2002), "Verimlilik ve Üretkenlik Üzerine Düşünceler" öneri, Ocak, C.5, S.17, Y.8, 31-

34.

Ülgen, Hayri ve Mirze S. Kadri (2004), ışletmelerde Stratejik Yönetim, ıstanbul: Literatür Yayınları.

Yörük, Nevin, (2001), "KOBı'lerin Kredi Yoluyla Finansmanında Karşılaştıkları Sorunlar ve Tokat

ılinde Bir Uygulama" I. Orta Anadolu Kongresi 18-21 Ekim, Nevşehir, 59-72.

Yücel, Hayrettin, (2004), "Uluslararası Pazarlara Açılmada Küçük ve Orta Büyüklükteki ışletmelerin

Rolü", ıGEME'den Bakış, Y.8, S.26, Ocak-Nisan.

http://www.igeme.org.tr/tur/bakis/sayi%2026/bakis26106.htm, (Erişim:24.01.2006).

KOSGEB Saha Araştırma Çalışması Eskişehir ıli Degerlendirme Raporu (2005). KOSGEB Ekonomik

ve Stratejik Araştırmalar Merkezi Müdürlügü, Eylül, Ankara.

III. KOBı Zirvesi Sonuç Bildirgesi, 16-17 Eylül 2005, ıstanbul, http://www.tosyov.org.tr/bildirge.doc,

(Erişim:28.01.2006)

 

Sonraki Konu :


Duyuru

Facebook sayfamiza üye olun


Duyuru
Sitemizde güncelleme çalismalari devam etmektedir.
Görüs ve önerilerinizi bizimle paylasabilirsiniz ! mail adresimiz : endustrimuhendisligi@hotmail.com