» Kobilerde Yalin Üretim Teknikleri -1

Yayinlanma Zamani: 2011-12-21 19:30:00





T.C
BALIKESIR ÜNIVERSITESI
FEN BILIMLERI ENSTITÜSÜ
ENDÜSTRI MÜHENDISLIGI ANA BILIM DALI
YALIN ÜRETIM TEKNIKLERI VE KOBI’LERDE UYGULANABILIRLIGININ INCELENMESI
YÜKSEK LISANS TEZI
Funda SEÇKIN
Endüstri Mühendisi
Balıkesir, Eylül – 2007

ÖZET
YALIN ÜRETIM TEKNIKLERI VE KOBI’LERDE
UYGULANABILIRLIGININ INCELENMESI
Funda SEÇKIN
Balıkesir Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü
Endüstri Mühendisligi Anabilim Dalı
(Yüksek Lisans Tezi / Tez Danısmanı : Doç.Dr. Ramazan YAMAN)
Balıkesir, 2007
1950 yıllarında Japonya’da Toyota Motor sirketi tarafından gelistirilen yalın
üretim sistemi, en az kaynakla, en kısa zamanda, en ucuz ve hatasız üretimi müsteri
talebine birebir uyacak sekilde en az maliyetle gerçeklestirebilme arayısının sonucu
olarak dogmus bir sistemdir. Bu sistem 1970’li yıllarda yasanan ekonomik durgunluk
ve petrol krizi dönemine kadar dünya otomotiv sanayinin gerçek anlamda dikkatini
çekmemistir. Ancak zaman içerisinde bu teknikler yalın felsefeyi dogurmus, bu
felsefe de, otomotiv sektöründen dısa açılarak elektronik ve beyaz esya sanayisine,
tekstil sanayisinden, plastik ve metal islemeye, tarım ve hayvancılık sektöründen,
hizmet sektörüne üretimin oldugu her alanda kabul görmüstür.
Bu çalısmada; yalın üretim teknikleri, yalın üretim sisteminin dogusu,
kendisinden önceki üretim sistemleri ile kıyaslanması, KOBI’ lerin ülkemizdeki
önemi, KOBI’ lere bu teknigin saglayacagı faydalar ile yalın üretim tekniklerinin
KOBI’ lere uygulanabilirligi ayrıntılı olarak incelenmistir. Uygulama kısmında ise
seçilen orta ölçekli bir isletmede uygulanabilirlik durumu, uygulanabilirligi mümkün
olan sahalarda saglayacagı faydalar incelenmis ve sonuçları tartısılmıstır.
ANAHTAR SÖZCÜKLER: Yalın Üretim Teknikleri / KOBI’ler /
KANBAN / Tam Zamanında Üretim / Tekli Dakikalarda Kalıp Degisimi

ABSTRACT
LEAN MANUFACTURING TECHNICS AND EXAMINATION
OF ITS FEASIBILITY IN SME’S (SMALL AND MEDIUM SIZED
ENTERPRISES)
Funda SEÇKIN
Balikesir University, Institute of Science, Department of Industrial Engineering
(M.Sc. Thesis / Supervisor: Assoc. Prof. Dr. Ramazan YAMAN)
Balikesir – Turkey, 2007
Near the 1950’s, The Lean Production System that developed by Toyota
Motor Company in Japan, is the system that was come into being as a consequences
of searching that aims for the production, in the shortest time, with the minimum
resources, the cheapest and faultless production compatible with consumer’s request
with the least cost .This system could not attract attention of the World Automobile
Industry since the economic stagnation and petrol crisis in 1970. However, in the
course of time these techniques gave birth to lean phylosophy, and this phylosophy
open out from auto industry and accepted in all sectors spreading eloctronic and
household goods, textile industry , plastic and metal processing, agriculture and
stock-breeding, service sector and many others.
In this study; it is examined in detail that the lean production’s birth,
comparison of lean production with the preceding production systems, importance of
SME’s in our country, profit of this technique for SME’s and feasibility of this
technique in SME’s. In practice section, it is examined and discussed that feasibility
and profit of lean production in that feasible areas in a choosen medium size
business .
KEY WORDS: Lean Manufacturing Technics / SME’S / KANBAN / Just In
Time / Single Minute Exchange of Dies

ÖNSÖZ
1950 yıllarında Japonya’da temelleri atılmıs ve 1980’lerde batı ülkeleri
tarafından kesfedilmis Yalın Üretim Sistemi mükemmellik ve iyilestirme adına
baslatılan sonsuz bir yolculuktur. Yalın Üretim teknikleri aslında Yalın Felsefenin bir
ürünüdür ve bu felsefe, üretimden günlük yasantımıza kadar her alanda
uygulanabilirligi olan prensipler bütünüdür.
Bu çalısmanın her asamasında, her türlü yardımını, destegini ve bilgisini
esirgemeyen, yoluma ısık tutarak beni yönlendiren çok saygıdeger hocam Doç. Dr.
Ramazan YAMAN’a verdigi emek ile gösterdigi ilgiden dolayı;
Ümitsizlige kapıldıgım zamanlarda beni motive eden ve bana güç veren
degerli mesai arkadaslarıma, özellikle sayın M. Serhan YILDIZ’a;
Uygulama asamasında isletme kapılarını bana sonuna dek açan isletme genel
müdürü sayın Kenan YUMUSAK ve Insan Kaynakları Yöneticisi sayın Sezin
MERTER ile tüm A-PLAS çalısanlarına tesekkürü bir borç bilirken,
1,5 yasındaki dünya tatlısı canım kızıma, ondan çaldıgım zamanları telafi
edecegime söz veriyorum.
Balıkesir, 2007 Funda SEÇKIN

1. GIRIS
20’nci yüzyılın baslarına kadar dünyada “emek – sanat bagımlı üretim
yöntemi” kullanılmıstır. Emek sanat bagımlı üretim sisteminde çok iyi egitilmis
vasıflı isçiler, basit ve çok amaçlı araç – gereçler ile müsterinin istegine göre üretim
gerçeklestirirler. Bu üretim biçiminin özellikleri genellikle otomobil imalatı yapan
firmalarda belirgin olarak görülmüstür.
Üretimde maliyetlerini düsürerek genis kitlelere yayılmak amacıyla; I. Dünya
Savasından sonra Henry Ford ve General Motors’dan Alfred Sloan, dünya otomotiv
sanayisini yüzlerce yıldır Avrupalı firmaların öncülügünde yürüyen emek-sanat
agırlıklı üretim tarzından “seri üretim” çagına tasımıslardır. 1920 yılından sonra ise
Henry Ford ve Alfred Sloan, belirli konularda yetismis profesyonellerin, mühendisler
ile vasıfsız veya az vasıflı isçi kullanarak pahalı ve tek amaçlı makinelerle üretim
yapılması anlamına gelen “yıgın ( kitle ) üretim yöntemini” gelistirmislerdir. Bunun
sonucu olarak Amerika Birlesik Devletler kısa sürede dünya ekonomisinde ilk sırayı
almıstır.
ÉÉ. Dünya Savasından sonra; sermaye kaynaklarının kıtlıgı sebebiyle
Amerika’daki yogun sermaye yatırımı gerektiren üretim tekniklerini uygulama sansı
olmayan Japonya’ da “Yalın Üretim” kavramı dogmustur.
Yalın üretim, yapısında hiçbir gereksiz unsur tasımayan ve hata, maliyet,
stok, isçilik, ürün gelistirme süreci ve üretim alanı gibi unsurların en aza indirgendigi
bir üretim sistemi olarak tanımlanır. [1]
1990’lı yıllara kadar yalın üretim teknikleri Japon firmaları tarafından
kullanılıp gelistirilmis ve bu firmalar bu yaklasımla büyük bir rekabet avantajı elde
etmislerdir. Womack ve Jones tarafından yazılmıs olan ve 1990 yılında yayınlanan
“Dünyayı Degistiren Makine” adlı kitap, yalın üretim kavramının tüm dünyaya yayılmasını saglamıstır. Bu kitabın esas amacı, kitlesel üretim uygulayan sirketleri
Toyota Motor Sirketi tarafından ortaya konulan bu yeni üretim yönetim yaklasımı
konusunda uyarmaktır. [2]
Yalın üretim, Honda, Toyota ve Nissan gibi Japon otomobil üreticilerinin
Amerika ve Avrupa’da üretime baslamasıyla diger kıtalara da sıçramıstır. Toyota ve
GM’nin ortaklıgı ile kurulan Fremont’taki NUMMI fabrikasının basarısı yalın
üretimin sadece Japonya sartlarına özgü olmadıgını ortaya koymustur. Bu sayede
üretim alanında büyük yenilik getiren yalın üretim önce ABD ve sonra da Avrupa
tarafından uygulanmaya baslanmıstır. Bu gün yalın üretim sistemi otomobil üretimi
dısında diger üretim dallarında ve is alanlarında da uygulama çalısmalarına
baslanmıstır.
Bu çalısmanın amacı yalın üretim tekniklerinin ülkemiz sartlarındaki orta
ölçekli isletmelerde uygulanabilirliginin ve kazanımlarının incelenmesi çerçevesinde
belirlenmis ve sınırlandırılmıstır. Ilk etapta konuya temel saglaması açısından giris
kısmından sonra yer alan ikinci bölümde üretim, üretim sistemleri kavramları
açıklanmıs ve yalın üretimden önceki üretim sistemleri incelenmistir. Üçüncü
bölümde, yalın üretimin nasıl dogdugu, neden gereksinim duyuldugu, kendisinden
önceki üretim sistemlerine karsı olan üstün olan tarafları ile yalın üretim teknikleri
incelenmistir. Dördüncü bölümde yalın üretimin Türkiye’ deki tarihçesi, uygulama
durumu, KOBI’lerin tanımı ile KOBI’lerde yalın üretim tekniklerinin
uygulanabilirligi mercek altına alınmıstır. Besinci bölümünde ise yalın üretim
sisteminin, KOBI kapsamına giren A-PLAS Plastik ve Lastik Sanayi isletmesinde
uygulama çalısması degerlendirilmistir. Son bölümde ise genel olarak yapılan
çalısmanın kritigi yapılmıstır

Sonraki Konu :


Duyuru

Facebook sayfamiza üye olun


Duyuru
Sitemizde güncelleme çalismalari devam etmektedir.
Görüs ve önerilerinizi bizimle paylasabilirsiniz ! mail adresimiz : endustrimuhendisligi@hotmail.com