» Kobilerde Yalin Üretim Teknikleri -10

Yayinlanma Zamani: 2011-12-21 19:12:00





Yalın üretim ulasılmıs olan uygulama düzeyinin en iyi uygulama düzeyi
olarak kabul edildigi duragan bir sistem olmayıp sürekli iyilestirmenin temel prensip
olarak kabul edildigi bir felsefedir. Yalın üretimi benimsemis firmalar üretimde
sürekli iyilestirmeyi prensip olarak kabul ederler.

Sekil 3-6. SMED Uygulaması Için Rulmanlı Sistem (Anonim)
Yalın Üretim i le Toyota’ nın kazançlarına somut birkaç örnek verildikten
sonra Türkiye’deki yalın üretimin uygulama durumu incelenmistir.
- Toyota Motor Company 1980’li yılların basında, piyasaya sürdügü 3.5
milyon otomobille Batı’daki en büyük rakiplerinden yaklasık 10 kat daha
az isçiyle dünya üreticileri arasında bir anda ikinci sıraya yerlesmistir.[5]
- 1987 yılında, General Motors tesislerinde bir otomobil 31 saatte monte
edilirken, Toyota’da bir otomobilin montajı 16 saati bile bulmuyordu.
Üstelik hata oranı da üçte ikiden azdı. General Motors’da her yüz
otomobilde 145 hata ortaya çıkarken, Toyota’da hata sayısı 45’tir.[5]
- Altı çizilmesi gereken en önemli basarı da büyük preslerde kalıp
degistirme süresinin inanılmaz düzeyde azaltılmasıdır. Bu süre 8 saatten 3
dakikaya indirilmistir.[5]

3.3. Yalın Üretim Ile Klasik Üretim Sistemleri Arasındaki Genel
Farklar
Yalın üretim teknikleri ayrıntılı olarak inceledikten sonra yalın üretim
sisteminin klasik üretim sistemlerinden oldukça önemli farklarını anlamak daha
mümkün olacaktır. Bu farklar Tablo 3.2.’de özet olarak sunulmustur.
Tablo 3-2. Yalın Üretim Ile Klasik Üretim Arasındaki Farklar
Özellik Klasik Sistemler Yalın Üretim Sistemi
Öncelikler Tüm siparislerin kabulü
Çok seçenek
Sınırlı Pazar
Az seçenek
Mühendislik
Geleneksel çıktılar
Elle tasarım
Standart çıktılar
Gelistirilmis tasarım
Kapasite Yüksek kullanım
Esnek degil
Normal kullanım
Esnek
Süreç Atölye süreçlerinin bagımsız
degerlendirilmesi
Akıcı üretim, proje tipi
üretim
Yerlesim Genis alan
Malzeme aktarım donatımı
Dar alan
Elle malzeme aktarımı
Isgücü
Dar uzmanlık
Özel yetenek
Bireysel çalısma
Rekabetçi davranıs
Emirle degisiklik
Statü:sembol,ücret,prim
Genis uzmanlık
Esnek yetenek
Takım çalısması
Isbirlikçi davranıs
Katılımla degisiklik
Ayırt edici bir statü yoktur
Programlama Uzun süre degistirilmez
Uzun dönemli modeller kullanılır
Çok hızlı degistirilir
Karma modeller kullanılır
Stoklar Yeterinden fazla
Ambarlar, depolar, genis alanlar
Tam yetecek kadar
Raf biçimi stok
Tedarik
Kaynakları
Çok
Rekabetçi
Birkaç veya yalnızca bir
Kooperatif, aynı sebeke
Planlama ve
Kontrol
Planlama agırlıklı
Karmasık
Bilgisayar destekli
Kontrol agırlıklı
Basit
Yüz yüze
Kalite
Teftis, muayene
Kritik noktalarda
Kabul örneklemesi
Olurken kaynakta kontrol
Devamlı kontrol
Süreç kontrolü
Bakım
Düzeltici
Uzmanlar tarafından
Donanım hızlı çalısır
Bir vardiya çalısır
Önleyici
Operatör tarafından
Donanım yavas çalısır
24 saat çalısılır

1. ÖNCELIKLER: Klasik sistemler, neredeyse tüm müsteri siparislerini veya
bu siparislerin büyük bir kısmını kabul etme egilimindedirler. Bu durum, üretim
faaliyetlerini karmasıklastırmakta, hata oranını ve maliyetleri arttırmaktadır. Çünkü,
hemen her siparisin kabulü, standart üretimi son derece zorlastırır ve zaman kaybına
neden olarak bir çok ek maliyete sebep olmaktadır. Ancak, yalın üretim felsefesinde,
hedef pazar, kesin sınırlarıyla tanımlanmıstır. Yalın üretim sistemini benimseyen
isletmelerde, sınırlı pazara, yüksek kalite ve düsük maliyetle ürün sürme egilimi
vardır. Bu nedenle, maliyeti artıracak veya kaliteyi düsürecek siparislere önem
verilmez.
2. MÜHENDISLIK: Yalın üretimle çalısan isletmelerde mühendisler,
öncelikle siparislerin üretim akısını tasarlarken, bir taraftan standart çıktılar elde
etmeyi, diger taraftan da her yeni tasarımın öncekilere oranla biraz daha ilerletilmis
olmasını hedeflerler. Bu arada, mühendislerin diger bir amacı da, tek tek her çıktı
için standart üretim birimleri ve alt üretim akıs sistemleri tasarlamaktır. Her seferinde
bu tasarımların daha da basitlestirilmis ve ilerletilmis olması gerekir. Oysa, klasik
yaklasımda mühendisler, ayrı ayrı her müsteriyi tatmin etmek için her seferinde yeni
üretim birimleri ve alt üretim akısları tasarlamak durumundadırlar. Yalın üretim
yaklasımı tasarımları, üretilebilirlik tasarımı ile parça veya ürünün en kolay is akısı
tasarımını içerir. Böylece, dar kapsamlı bir hedef pazardan herhangi bir siparis alınır
alınmaz, hemen üretime geçilerek önemli ölçüde zaman tasarrufu saglanmıs olur.
Oysa, klasik yaklasımda, sınırları genis tutulmus pazardan bir siparis alınınca,
mühendisler mümkün olan en kısa zamanda birer üretilebilirlik ve is akısı
tasarlayarak, hemen uygulamaya koyarlar. Genellikle de kısa zamanda hazırlanan bu
tasarımlarda, isin nasıl yapılacagı üzerinde ayrıntılı olarak düsünülmedigi için,
sonuçta yüksek maliyet ve düsük kaliteyle karsılasılır. Bu arada, eger aceleyle
hazırlanmıs tasarımların uygulama sırasında basarısız oldugu görülürse, söz konusu
tasarımlar düzeltmeleri için mühendislere geri gönderilir. Görüldügü gibi klasik
yaklasım, mühendislikte ve üretimde büyük mühendislik saatine ve zaman israflarına
yol açmaktadır. [23]
3. KAPASITE: Klasik üretimde, maksimum kapasite ile yıgın üretim
hedeflenmektedir. Bu durum da, isletme için fazla çalısma, ek vardiya, ek donanım ile genis bir yarı mamul ve mamul stogu sonucunu dogurmaktadır. Tüm bu
gereksinimler için ek finansal kaynak ihtiyacı ortaya çıkmaktadır. Sonuçta, yüksek
bir üretim maliyeti ortaya çıkar. Oysa, yalın üretim, israfları, ve stogu engellemek
için, ek kapasite olusturma ihtiyacını minimum düzeyde tutmaya çalısmaktadır.
Yalın yaklasımda, kapasiteyi arttırmak yerine, bastan asagıya tüm üretim süreci
incelenerek mevcut kapasite ile daha fazla üretebilmek arayısı hakimdir.
4. SÜREÇ TASARIMI: Yalın üretim sistemine en uygun üretim biçimi,
kesintisiz akıcı süreçler ve proje tipi üretimdir. Akıcı üretim kosullarında sıfır stokla
çalısma politikasının uygulanması, olaganüstü büyük yararlar saglamaktadır. Parça,
yarı mamul ve mamullerin akısındaki sapmalar, zaman israfını, malzeme israfını ve
insan enerjisi israfını artırarak, çok pahalı üretim süreçlerinin olusmasına yol
açmaktadır. Yalın üretim sisteminde, erken üretim veya erken teslimin, en az geç
teslim kadar zararlı olduguna dikkat edilmelidir. Buradaki amaç, sistemin felsefesine
göre hazırlanan programlara kusursuz uyumluluktur. Uyum yoksa, bastan asagıya
tüm fabrikada düzensiz akımlarla karsılasılacaktır. Devamlılık, parçaların düzgün
akması, her düzeyde is akımı, sonuçta ek isçi, makine ve diger kaynak taleplerini
ortadan kaldırır. Bu yaklasıma uygun bir kapasite düzeyine ulasınca, isletmede
hemen her seyin uygun oldugu görülmeye baslanır. [23]
5. YERLESIM DÜZENI: Klasik yerlesimde, atölye yaklasımı tercih
edilmektedir. Kapasite arttırmaya yönelik çalısmalar neticesinde her atölyede gerekli
bütün araç-gereç, depo alanları, alet depoları ve tüm bu donanımlar arasında da yarı
mamul stokları bulunur. Stokların yerlestirilmesi, indirilmesi ve hareketi ise,
konveyör ve forklift gibi donanımlarla yapılmaktadır.. Bu donanımlar atölyeler de
oldukça genis alanlar isgal etmektedir. Oysa, yalın üretim sisteminde malzeme
hareketinin bir isçi veya makineden digerine manuel olarak, tek parça akısını
saglayacak sekilde olması hedeflenir. Üretim hattında çok az miktarda üretim
malzemesi, minimum düzeyde yarı mamul ve aktarma donanımı bulunmalıdır.
Montajda U - hattı kullanılmaktadır. Böylece, herhangi bir isçi çok az hareketle tüm
makinelere kolayca ulasması saglanmaktadır.

6. IS GÜCÜ: Yalın üretim sistemde kalite tüm çalısanların sorumlulugudur.
Problemlerin teshisi ve çözümü anlamında is gücü kendi konusunda tam yetkilidir.
Yönetici talimat vermekten öte liderlik yapmalıdır, isi degil çalısanları yönetmelidir.
Bu sistemde isçilere, klasik anlamdaki gibi kendi özel isleriyle, uzmanlıklarıyla ve
dar sorumluluklarıyla bir makine dislisi olarak bakılmamalıdır. Tam tersine, yalın
üretim sistemi çalısanların, isletmenin neresinde olursa olsun tüm problemleri
görebilecek uzmanlıkta ve esneklikte çalısanlar olmasına çaba gösterir. Yalın üretim
sisteminde bunu basarmaya yardımcı araçlarından birisi, ekip çalısması kültürüdür.
Sistemdeki her ekip, belli parçalar veya ürünler bütününden sorumludur. Ayrıca
çalısanlardan birbirlerini koordine etmeleri, birbirlerinin yerine ikame edilmeleri ve
sistemin herhangi bir yerinde stok birikimini olusmayacak sekilde problemleri
çözmeleri beklenir. Ayrıca genis uzmanlıga ve esneklige sahip personelin, sistemin
amacına ulasmasını saglayacak sekilde, kendi kalite kontrollerini ve kendi
donanımlarının bakımlarını da yapmaları gerekir. Klasik yaklasımda yönetimin
hazırladıgı planlara, isçi kesin olarak uymaktadır. Çalısan bu talimatlara olumlu da
olsa hiçbir girdi yapamaz. Yönetici çalısanın performansı konusunda tam yetki ve
sorumluluga sahiptir. Oysa, yalın üretim sisteminde, isletmedeki her seviyede
çalısanın, isbirlikçi bir tutum sergilemesi, hazırlanan planları ve alınan kararları tam
katılımla gerçeklestirme zorunlulugu vardır. Üretim hattında ürüne gerçekten deger
katan isçilere azami görev ve sorumluluk aktarılmalıdır.
7. PROGRAMLAMA: Klasik yaklasımda MRP yazılımları tercih edilmistir.
Buna göre stoklar isletme için bir aktiftir ve parti büyüklükleri optimum seviyede
olmalıdır. Beklemeler, hazırlık zamanlarının uzunlugu normal karsılanır. Çok
miktarda tedarikçi ile çalısmak tercih edilirken üretimde de bir miktar fire makul
karsılanır. Uzun dönemli isleyislere önem verilir. Yalın üretim sisteminde ise JIT
benimsenmistir ve hedef, karma modeller kullanarak, her türlü akısı
düzgünlestirmektir. Yalın üretim sisteminin basta gelen amacı, üretim girdilerinde,
üretim sürecinde ve üretim çıktılarının dagıtımında, düzgün akıs saglamak oldugu
için, programlamada, gecikme ve üretime hazırlık süreleri minimum düzeye
indirilmeye çalısılır. Stoklar isletme için bir yüktür ve parti büyüklükleri gerektigi
kadar olmalıdır. Yalın üretim sisteminde programlamanın en önemli sorunlarından birisi, karma ve esnek üretim modeli ile düzgün is akıslarını mümkün kılacak üretim
hazırlık zamanlarının, nasıl en aza indirilebilecegidir.

 

Sonraki Konu :


Duyuru

Facebook sayfamiza üye olun


Duyuru
Sitemizde güncelleme çalismalari devam etmektedir.
Görüs ve önerilerinizi bizimle paylasabilirsiniz ! mail adresimiz : endustrimuhendisligi@hotmail.com