» Kobilerde Yalin Üretim Teknikleri -12

Yayinlanma Zamani: 2011-12-21 19:08:00





Yalın sistemin daha da yaygınlasmasını, böylece bir yandan tek tek
isletmelerin rekabet gücünün artmasını, öte yandan da dünyada giderek kısıtlı hale
gelmeye baslayan üretim girdilerinin daha verimli ve israftan arınmıs sekilde
kullanılmasını saglamak isteyen Dr. James Womack ve Prof. Daniel Jones, aynı konu
üzerine birlikte yazdıkları “Yalın Düsünce-1996” isimli ikinci kitapla (birincisi
Dünyayı Degistiren Makine-1990), sadece literatüre eser kazandırmakla sınırlı
kalmayıp, isi kurumsallastırmaya karar vermislerdir. Bu düsünce ile kar amacı
gütmeyen yapıya sahip Yalın Kurulus Enstitüleri’ nin (Lean Enterprise Institute)
ilkini 1997 yılında Amerika’ da açmıslardır. Daha sonra Ingiltere ve Brezilya’da da
açılan bu enstitülerin dördüncüsü Isveç’ tekiyle eszamanlı olarak Türkiye’de
kurulmustur. Almanya, Hollanda, Polonya, Avustralya, Çin ve Fransa’ da da yalın
enstitüler kurulmus olup halen birçok ülkede de kurulus asamasındadır.
Enstitünün baslıca yayınları; Görmeyi Ögrenmek(Mike Rother, John Shook),
Sürekli Akıs Yaratmak (Mike Rother, Rick Haris), Bütünü Görmek (Dan Jones, Jim
Womack), Yalın Üretim (Dr. Ayperi Serdaroglu Okur), Imalatta Mükemmellik Yolu
( Kiyoshi Suzaki), Toyota Tarzı (Jeffry K.Liker)’dır.
2002’den bu yana Istanbul’da hizmet veren dernegin 106 üyesi mevcuttur. Bu
üyelerin %36’sı otomotiv, %29’u çesitli endüstri dalları, %8’i akademi, %27’si de
diger sektörlerdendir. Bu dernegi danısman seçerek yalın üretim tekniklerini
isletmelerine uygulama sürecine girmis olan büyük, orta ve küçük ölçekli
isletmelerden bazıları Tablo 4.1.’de verilmistir. [24]

Tablo 4-1. Yalın Üretim Uygulama Çalısması Yapan Örnek Isletmeler [24]

Abalıoglu Tekstil San.A.S. DENIZLI
Akkardan San. ve Tic.A.S. ISTANBUL
Akteks Akrilik Iplik San. ve Tic.A.S. GAZIANTEP
Akzo Nobel Boya San. ve Tic.A.S. IZMIR
Assan Demir ve Saç San.A.S. ISTANBUL
Aydın Örme BURSA
Aygaz A.S. ISTANBUL
Beldeyaman Mot.Vas.San.ve Tic.A.S. ISTANBUL
Birlesmis Milletler Kalkınma GIDEM Projesi ANKARA
Bolu Çimento San.A.S. BOLU
Bosch San.ve Tic.A.S. BURSA
British American Tobacco A.S. IZMIR
Burçelik Bursa Çelik Döküm San. A.S. BURSA
Bursa Patent A.S. BURSA
Coskunöz Metal Form Makine End. ve Tic.A.S. BURSA
Delphi Automotive Systems Ltd.Sti. ISTANBUL
Destek Patent A.S. BURSA
Döktas Dökümcülük Tic.ve San. A.S. MANISA
Döktas Dökümcülük Tic.ve San. A.S. BURSA
Duravit Yapı Ürünleri San. ve Tic.A.S. ISTANBUL
Ege Endüstri ve Tic.A.S. IZMIR
Ekoten A.S. IZMIR
Emko Elektronik San. ve Tic.A.S. BURSA
Ermetal A.S. BURSA
Etay Giyim San. ve Tic.Ltd.Sti. BURSA
Eti Gıda San. ve Tic.A.S. ESKISEHIR
Farba A.S. BURSA
Feka Otomotiv Mamulleri San. ve Tic.A.S. BURSA
Flateks Plastik San. ve Tic.A.S. BURSA
Flokser Tekstil San. ve Tic.A.S. ISTANBUL
Ford Otomotiv San.A.S. ISTANBUL
Formpart Otomotiv San. ve Tic.A.S. ÇORLU
Formpart Otomotiv San. ve Tic.A.S. SAKARYA
Funika Holding.A.S. DENIZLI
Goldas Kuyumculuk A.S. ISTANBUL
Gürmen Giyim San.ve Tic.A.S. KARABÜK
Hayes Lammerz Inci Jant San.A.S. MANISA
Hayes Lammerz Jantas Jant San.A.S. MANISA
Hızlanlar Otomotiv San.ve Tic.A.S. GEBZE

 

Hugo Boss Tekstil San.Ltd.Sti. IZMIR
Inci Lojistik A.S. IZMIR
IR Emniyet ve Güv.Sis.San.A.S. ISTANBUL
Izeltas A.S. IZMIR
Izocam Tic.ve San.A.S. KOCAELI
Kalder Izmir-Bursa-Istanbul
Karsan Otomotiv San.ve Tic.A.S. BURSA
Majör Skt Oto Donanım A.S. BURSA
Mardin Çimento San. ve Tic.A.S. MARDIN
Matay Egsoz Fab.A.S. BURSA
Meksan Çevre Teknolojisi San. ve Tic.A.S. BURSA
Mercedes Benz Türk A.S. ISTANBUL
Nursan Elektrik Donanım San.Tic.A.S. ISTANBUL
Oltan Gıda Mad.Ihr.Ith.ve Ltd.Sti. ISTANBUL
Orda Otomotiv A.S. BURSA
Ormetal San. ve Tic.A.S. BURSA
Otokar Otobüs Karoseri San.A.S. SAKARYA
Otoyol Sanayi A.S. SAKARYA
Oyak Renault BURSA
Öntas A.S. IZMIR
Panel Radyatör San. ve Tic.A.S. BILECIK
Petrofer A.S. IZMIR
Pınar Süt IZMIR
S.C.“Rulmenti” S.A.Barlad ROMANYA
Söktas Tekstil San.ve Tic.A.S. AYDIN
Süperpar Otomotiv San. ve Tic. A.S. IZMIR
Teba Isıtma Sogutma Klima Tekn. San. Tic.A.S. IZMIR
Teklas Kauçuk San. Ve Tic. A.S. KOCAELI
Temsa San. ve Tic.A.S. ADANA
Temsa San. ve Tic.A.S. ISTANBUL
Tofas Türk Otomobil Fabrikaları A.S. BURSA
Toyota Otomotiv San.A.S. SAKARYA
Trakya Cam San.A.S. LÜLEBURGAZ
Türk Demirdöküm Fabrikaları A.S. BILECIK
Türk Pirelli Lastikleri A.S. ISTANBUL
Türkay Tekstil A.S. BURSA
Ünye Çimento San. ve Tic.A.S. ORDU
Valeo Oto. Sis. End. A.S. BURSA
Ykk Metal ve Plastik Ürün.San.ve Tic.A.S. TEKIRDAG
YPS Yedek Parça ve Makine San. Tic. A.S. BURSA
Zorlu Linen A.S. KIRKLARELI

Hem kuruculugunu hem de yönetim kurulu baskanlıgını Yalçın Ipbüken’in
yaptıgı dernegin hizmet verdigi sektörler arasında otomotiv basta gelmektedir. Ancak
Yalçın Ipbüken, yalın üretim anlayısının sanayinin tüm sektörlerinde
uygulanabilecegini, çünkü yalın üretimin genel anlamda rekabet sartlarını “hızı fazla,
israfı az” bir anlayısla iyilestirdigini belirtmektedir. [25]
Türk-Pirelli (1994), Beko Elektronik (2001), Arçelik (2002) ve Lever-
Elida’nın (2003) Japonlardan aldıgı “Toplam Verim Metodolojisi” (Total Productive
Maintenance-TPM) ödülünü, 2005’te Eskisehir Eti fabrikasının almıstır. Ülkemizde
de Toyota basta olmak üzere, Otoyol, Ford, Bosch, Mercedes Benz, Oyak Renault,
Goodyear, Tofas ve Sun Tekstil bu anlayısla üretim gerçeklestiren kurumsallasmıs
basarılı isletmelerdir. %100 Türk sermayeli olan Beko 1998 yılında TPM
uygulamaya basladıgında bir televizyon üretimi için gerekli isçilik 1.72 saat iken
uygulama sonrası aynı süre 0.85 saate düsürülmüs olup bunun mali yansıması 2.2
milyon dolar kazanç seklinde olmustur. Oyak Renault ise aynı dönemlerde TPM ve
5S uygulamaları ile verimlilikte %10, üretimde % 5-15 iyilestirme sagladıklarını
belirtmislerdir. [26]
Yaklasık bes yıl önce bu sisteme geçen Sun Tekstil de tekstil sektörü için iyi
bir örnektir. Sun Tekstil Genel Müdür Yardımcısı Zeynep Öztürk, yapılan b i r
röportajda yalın üretimle ilgili görüslerini su sekilde belirtmistir: “Satın almadan,
üretime, oradan da pazarlamaya kadar takımlar esasına dayalı bir çalısma sistemimiz
var. Müsterimiz istedigi ürünün özelliklerini ve terminini bize bildirdikten sonra,
müsteri temsilcimiz ile toplantı yapıyoruz. Bes ayrı üretim birimine (süper modül)
sahibiz. Kesimden paketlemeye kadar tüm süreçler bu birimlerin içinde
tamamlanıyor. Bunların her birini, küçük birer fabrika gibi düsünebilirsiniz. Bu
üretim birimlerinin kurulmasındaki temel amaçlardan birisi, daha küçük siparislere
daha hızlı yanıt verebilmektir. Örnegin eskiden küçük siparislerde bile 23 gün
civarında olan terminlerimizi, bugün tabii kumas ve aksesuarlar elimizde oldugu
takdirde 3-4 gün seviyesine çektik. Eskiden kullandıgımız üretim yöntemleri ile daha
fazla para kazansaydık, bu yönteme geçmezdik. Müsterilerimizin talepleri bizi daha
hızlı olmaya itti. Müsteriye altı aylık malını bir defada göndermeye kalkıldıgımızda
durum onlar için ciddi bir stok maliyeti yaratacaktır. Ama 10 günde üretip, 11’inci gün de vitrine koymasını saglarsanız, siparisi hızlı karsıladıgınız ve onu stok
maliyetinden kurtardıgınız için sizi tercih eder”. [25]
Japon modeli isletmeciligin ve yalın üretimin ülkemizde nadir
uygulayıcılarından olan Funika 1985 yılında bir dıs ticaret firması olarak Denizli’de
kurulmustur. Sırasıyla konfeksiyon, dokuma ve boyama bölümlerinin
tamamlanmasıyla 1993 yılında entegrasyon saglanmıstır. Opel ve Chevrolet marka
araçların Denizli bayiligi ve yerel medya kurulusu Deha Medya Grubunun da
katılımıyla Funika sektörel zenginligini artırmıs 1996 yılında holding çatısıyla
örgütlenmesini tamamlamıstır. 1996 yılında baslayan kurumsallasma süreciyle
birlikte, Türkiye sartlarına uygun hale getirilen Japon Isletmeciligi Sistemini grup
sirketlerinde uygulamaya baslamıstır.
Funika Grubu isletmecilik anlayısı Japon Yönetim Tekniklerinin temel
alındıgı bir bilesimdir. Havai’de Jaims Isletmecilik Enstitüsünde Japon Isletmeciligi
konusunda ihtisas yapan ve Holding Yönetim Kurulu Baskanı olan Nuri Sözkesen,
bu isletmecilik sitemini Türkiye’ye uyarlayarak Funika’da uygulamasını saglamıstır.
Nuri Sözkesen ise Funika’da yalın üretimi neden uyguladıklarını söyle anlatmıstır:
‘‘Gelirlerimizin büyük çogunlugu döviz cinsinden, giderlerimizin ise büyük
çogunlugu Türk Lirası cinsinden. Döviz kurlarında meydana gelen her düsüs, bizim
gelirlerimizin azalmasına neden oluyor. Buna karsın her geçen gün giderlerimiz
artıyor. 2001–2005 arasında elektrik fiyatları 2,7 kat; fuel-oil 3,66 kat; LPG 4,56 kat
artmıstır. 2002–2005 arasında ücret artısı ve kur düsüsü ile asgari ücret %125
artmıstır. Bu temel bilgilere göre maliyetlerimiz son 3–4 yılda %100'lerin üzerinde
artmıstır. Buna karsın gelirlerimiz döviz kuru düsüsüne baglı olarak %30–40
azalmıstır. Bu tabloya bakıldıgında ihracatçı sanayinin yasaması bile mucizedir. Iste
biz bu sartlarda ayakta kalmayı, bu arada temel teknolojik gelismelerimizi
sürdürmeyi, rekabet ortamında geride kalmamayı amaçladık. Kurumlarımız
büyürken ve bu büyüyen organizasyonu yönetirken zaman zaman bir miktar da olsa
israf ve hantallıgın boyutunu göremiyorsunuz. Artık bugün hayatta kalabilmek için
yalın düsünmek, yalın yönetmek ve yalın üretmek zorundayız’’. [24]

Sonraki Konu :


Duyuru

Facebook sayfamiza üye olun


Duyuru
Sitemizde güncelleme çalismalari devam etmektedir.
Görüs ve önerilerinizi bizimle paylasabilirsiniz ! mail adresimiz : endustrimuhendisligi@hotmail.com