» Kobilerde Yalin Üretim Teknikleri -16

Yayinlanma Zamani: 2011-12-21 19:00:00





Öncelikle polipropilen maddesi enjeksiyon prosesinin ilk asamasında, 210-
233 derecelere kadar ısıtılıp sıvılastırılmakta, oradan da borular vasıtasıyla kalıp
basma bölümüne aktarılmaktadır. Sıvı hammadde, bir yandan istasyon içerisinde
takılı olan tamponun seklini alırken bir yandan da soguk hava kanalları ile
sogutulmaktadır. Devamında kapak açılmakta ve isçi tarafından alınan tampon ısıl
islem bölümüne getirilmektedir. Burada tampon üzerindeki fazlalıklar kesici
yardımıyla alınmakta ve ısıl islem uygulanarak uç kısımlarda olusan çıkıntılar
ortadan kaldırılmaktadır. Kalite personelinin gözle muayenesi sonucunda onaylanan
tamponlar toza, çarpmaya karsı koruma maksatlı, tek tek posetlere konarak tasıyıcı
vasıtasıyla braket kaynatma tezgahlarına alınmaktadır.
Burada öncelikle zımpara islemi gören tamponlar, braket kaynatma
makinelerine baglanarak üretilen opsiyona göre (örnegin sensör deliklerinin açılması
ile yerlestirilecegi yuvaların monte edilmesi), takılacak parçaların yuvalarının
delinmesi islemine tabi tutulmaktadır. Bu proseste isi biten tamponlar konteynırlar ile
boya atölyesine gönderilmektedir.
Boya atölyesi, yapılan isin hassasiyeti, özel robotların kullanılıyor olması, ısı,
boya ve vernik kokusu gibi nedenlerden dolayı fabrika içerisinde özel bir bölüme
konuslandırılarak diger bölümlerden yalıtımı saglanmıstır. Bir önceki prosesten
aktarılan tamponlar kayan bant üzerindeki skidlere baglanmaktadır. Ilk olarak
tamponlar, üzerindeki partiküllerden arındırılması için hava üfleyen boruların oldugu
bölümden geçmektedir. Devamında bir isçi takrak bezi (mumlu bez) ile tamponu
silerek üzerindeki yag ve partiküllerden arındırılması islemine devam eder ve
tamponu iyonize bar kısmına hazırlar. Bu bölümde hava ile kaldırılan metal
partiküller mıknatıslı bölümden geçerek tampon astar için hazırlanır. Hareketli robot
kolları ile astarlanan tampon, ısının yüksek oldugu flash/off bölümünden geçirilerek
boya öncesi astarın kurutması saglanır. Izleyen bölümde biri elektrostatik biri havalı
olmak üzere toplam iki adet hareketli boya püskürten robot kolu vardır. Iki adet
olmasının sebebi robot bası frekansının çok yüksek olması ile tampon üzerindeki
girinti-çıkıntı içeren her noktaya ulasarak çift kat boyamanın saglanabilmesidir.
Devamında bir adet isçi manuel uygulama ile rutus islemini yapmaktadır. Ikinci
flash/off bölümünden geçen tamponlar artık vernik islemi için hazırlanmıstır.

Yukarıda belirtilen sebeplerden dolayı vernikleme islemi de çift robot kolları ile
yapılmaktadır. Boya ve vernik islemi biten tamponlar tasıma asansörleri ile fırınlama
bölümüne gelmekte ve yüksek ısıda 37 dakika boyunca kurutulmaktadır. Yine tasıma
asansörleri ile indirilen tamponlar sogutma grubunda 6 dakika bekletilerek boya
islemi tamamlanmaktadır.
Boya islemi çok hassas oldugundan atölye çalısanları tarafından sürekli her
tamponun kontrolü yapılmaktadır. Bu bölümde hataya tahammül yoktur. Çünkü
enjeksiyondaki hatalı ürünler Demirtas’taki subelerinde kırpılarak geri dönüsümü
yapılabilmekte ancak boyanmıs tamponun geri dönüsümü mümkün olmamaktadır.
Atölye personeli hatasız ürünleri montaj atölyesine yönlendirirken, hatalılar için
kalite personeline bilgi vermektedir. Kalite personeli ıskartaya ayrılmıs ürünleri iki
gruba ayırmaktadır. Ilk grup ıskartalar hurdaya gitmekte, ikinci grup ise ikinci islem
ile sisteme yeniden kazandırılabilecek tamponları olusturmaktadır. Ikinci islem
polisaj atölyesinde yapılmaktadır. Burada boya esnasında olusan küçük kabarcıkları,
çizikleri yok etme islemi yapılarak montaj kısmına sevk yapılmaktadır.
Montaj atölyesinde ise opsiyon farklarını olusturan küçük parçalar (kas,
ızgara, sis lambası, park sensörü...) ile ana sanayide gövdeye monte etme isleminde
gerekli olan parçaların takılması islemleri gerçeklestirilmektedir. Bu prosesten sonra
ambalajlanan tamponlar sevkiyata hazırdır. Sevkiyat bölümü ise 10 dakikada bir
güncellenen MRP programı ile sıradaki gönderilecek olan tampon partisini
olusturmaktadır.
5.3. Ana-Yan Sanayi Ile Iliskiler Ve Satın Almada Temel Ilkeler
Yalın üretim sisteminde nihai amaç olan sıfır stoga ulasabilmek için, az
sayıda tedarikçiden, kalite sorunu yasanmayacak ürünlerden, ufak lotlarda ve
zamanında tedarik edilmesi gerekmektedir. Yalın üretim tekniklerini kendi
bünyesinde basarıyla uygulayan TOFAS’ın aynı yöntem ve yaklasımları, yan
sanayilerinde de yaygınlastırması zorunludur. Çünkü ürün maliyetleri içerisinde yan
sanayilerden alınan parçaların payı yüksektir. Japon firmaları yan sanayilerine bu
anlamda öncülük misyonunu üstlenmislerdir. Ancak mevcut sartlarda isletmemizde TOFAS sadece teknik destek vermekte ve tedarikçisinden kendi belirlemis oldugu
standartlara uygun ürün beklemektedir.
Yalın üretimde tam zamanında, küçük kafileli, hatasız ve sık sevkiyatla ürün
tedarik edilmeli buna karsılık olabildigince az sayıda (mümkünse parça basına tek)
tedarikçi ile uzun dönemli satın alma sözlesmeleri ile çalısılmalıdır. Çünkü TOFAS
yan sanayisinden 16 araçlık tamponu kendisi için sürekli korumasını istemektedir. APLAS’ın
böyle bir kalıbı benimsemesi için kendi kar marjını koruyabilecek bazı
ayrıcalıklara sahip olması gerekmektedir. Bu açıdan degerlendirildiginde uzun
dönemli sözlesmeler tedarikçinin en dogal hakkıdır. Mevcut durumda TOFAS’ ın
tampon konusundaki tek tedarikçisidir ve üretim bandındaki 70’nci istasyonda
A-PLAS’ ın üretmis oldugu tamponların montajı yapılmaktadır.
Klasik yaklasımda ana sanayi son ürüne talep arttıgında ayna gibi bunu
tedarikçisine yansıtmakta, tedarikçide bu talebi karsılamak için yüksek stokla
çalısmayı tercih etmektedir. Yalın üretim yaklasımına göre ana sanayi talep
dalgalanmalarını tedarikçisine yansıtmamalıdır. Ana sanayi talebi önceden dogru bir
sekilde tahmin ederek, kesin teslimat çizelgesi vermelidir. Mevcut durumda TOFAS
talebi MRP programı ile iletmektedir. Sematik olarak akıs Sekil 5.5’de gösterilmistir.

 

Sekil 5-5. JIT Ile Malzeme Akısı
Aynı sekilde A-PLAS’ın da, kendi hammadde ve yarı mamul tedarikçileri ile
iliskilerini düzenlemesi, aynı dogrultuda teslimat çizelgelerini kesinlestirmesi çok
önemlidir. Toplam 85 kalem yarı mamul olarak giren malzemenin 18 kalemi yurt dısı
kaynaklardan ithal edilmekte, 67 kalemi ise yurt içi tedarikçilerden temin
edilmektedir. 67 kalemin 15’i de Demirtas subesinden getirilmektedir. 18’i yerli 9’u
yabancı toplam 27 tedarikçileri mevcuttur. Bunlardan yurt içi kaynaklı olanların
siparisi bir gün önceden verilmektedir. Hammadde stokları oldukça az seviyededir.
Bu anlamda yalın prensipler uygulanıyor denilebilir. Ancak yurt dısı kaynaklardan
temin edilen malzemelerde aynı rahatlık söz konusu degildir. Çünkü hammaddenin
gelis sıklıgına göre siparis süreleri belirlenmekte ve hammaddeye göre degisiklik
göstermektedir. Örnegin üç ayda bir gelen polipropilen malzemesinin üç aylık
kullanımına ilave olarak bir aylıkta emniyet stogu konmaktadır. Yani bir çeyrek yıl
anlamına gelen dört aylık hammadde depolanmaktadır. Bu durum da hammadde
depolarını sismesinin yanında stoga yatırılan ölü paraya ve fırsat maliyetlerine sebebiyet vermektedir. Bu sorunun giderilebilmesi için yurt dısı kaynaklı
malzemelerin sevkiyat sıklıgını arttırmaktan baska çözüm yolu gözükmemektedir.
Diger yandan bu çözümün doguracagı ilave maliyetler ile stok maliyetleri
karsılastırılmalıdır. Ayrıca bu malzeme Çin Halk Cumhuriyetinden tedarik
edilmekte olup aracı firma ile malzemeye erisim saglanmaktadır. Aracı firma
kavramı yalın üretim prensiplerine aykırıdır ve yalınlık müsteri-satıcı iliskisinin
birebir olmasını tavsiye etmektedir. Yalın prensipler dogrultusunda A-PLAS’ın
lojistik departmanı yabancı tedarikçi ile temas kurmalıdır. Bu durumda maliyetler
düsecek aynı zamanda malzeme temin sürecinde yapılacak iyilestirmeler veya
aksaklık durumlarında gerekli olan bilgi akısı saglanacaktır.
Yalın yaklasımda amaç, malzemelerin ana sanayiye dogru zaman ve miktarda
ulastırılmasının saglanmasıdır. Bu noktada ana sanayi ile yan sanayi arasındaki
fiziksel uzaklıkta önem kazanmaktadır. Nakliye sirketi de sistemin bir parçasıdır.
Tam zamanında teslimatları saglayabilmek için genel nakliyecilerden sözlesmeli
nakliyecilere geçmek ve ikmal sistemini bir bütün olarak koordine etmek çok
önemlidir. Mevcut durumda A-PLAS ile TOFAS arasındaki mesafe yaklasık 30
kilometredir. Nakliye islemini her saat bası gerçeklestirilmekte olup sözlesme
TOFAS ile Demi Tasıma Sirketi arasında oldugundan yalın üretime uygundur. Sirket
3 adet JIT aracını A-PLAS’a tahsis etmis olup yogunluk durumlarında bu sayıyı 6’ya
çıkarabilme garantisini vermistir.
Kullanılan JIT programının özelliginden dolayı montaj hattına giren araçların
bilgisi her 10 dakikada bir tamponları sevk edecek olan A-PLAS isletmesine
ulasmaktadır. Buna göre difüzyon bilgisinin alındıgı “D” noktasından 10 dakika
içinde geçen tüm araçların sasi numaraları okutulur ve 10 dakika sonra tüm otoların
sasi numaraları yan sanayiye bildirilir. Bu süre içerisinde sasi numarası okutulan
araçlardan birincisi tamponun takılacagı 70’nci istasyona 10 dakika daha
yaklasmıstır.

Sonraki Konu :


Duyuru

Facebook sayfamiza üye olun


Duyuru
Sitemizde güncelleme çalismalari devam etmektedir.
Görüs ve önerilerinizi bizimle paylasabilirsiniz ! mail adresimiz : endustrimuhendisligi@hotmail.com