» Kobilerde Yalin Üretim Teknikleri -21

Yayinlanma Zamani: 2011-12-21 18:50:00





6. GENEL DEGERLENDIRME VE SONUÇ
Yalın üretim, pazara hitap eden ürün çesitliligini arttırmaya çalısırken, kalite
ve verimliligi arttırarak maliyetleri düsürme çabasındadır. Klasik (seri) üretim ile
kıyaslandıgında daha az isgücü, daha az üretim alanı, daha az yatırım ve nihayetinde
olumsuz olan her bir kalemin daha azı anlamına gelmektedir. Kendisinden önce
kabul görmüs olan emek-sanat ve seri üretimin avantajlarını bünyesine katarken,
dezavantajlarını ise elimine etmeye çalısmıstır. Emek-sanat üretiminin yüksek
maliyetinden kaçarken seri üretimin de katılıgından uzaklasmıs, katılımcı üretim
felsefesini gündeme getirmistir. Hedefi, sürekli düsen maliyetler ve ıskartalar ile
üretimde mükemmellige ulasmaktır. Stoksuz çalısma, tam zamanındalık, mudanın
eliminasyonu, sıfır hata ve maksimum verimlilik yalın üretimin temel kavramları
olmustur.
Yalın üretim sistemi pek çok yararının yanında güçlüklere ve problemlere de
sahiptir. Kitle üretim veya proje üretim sistemine göre daha çok standart ürünleri
içeren tekrarlayıcı üretim sistemlerine uygulanabilirligi daha fazladır. Yani üretim
sistemi uzun dönemli donanımlar temel alınarak kurulmussa yalın üretim
gerçeklestirilemez. Yani uzun dönemli tesislerden ziyade günlük karma model
programlarıyla üretim yalın üretim sistemi ile çalısmayı olanaklı kılar. Ayrıca
uygulanması çok sıkı bir disiplini gerektirir. Eger JIT yada sıfır hata
gerçeklestirilemezse üretim sekteye ugrayacaktır. Aynı zamanda sistem içinde yavas
çalısma ve kötü yönetim kabul edilemez. Üretim düzgün akmaz ve çalısanlar islerini
zamanında yapmazsa yalın üretim sistemi geçerliligini yada faydalarını
kaybedecektir.
Diger bir çeliski de personelin çalısma seklini ve felsefesini degistirmesidir.
Genelde üretimde çalısan isçiler yalın üretim yayıldıkça islerini daha tatmin edici ve
heyecan verici bulacaklar, bunun paralelinde daha verimli hale geleceklerdir. Ancak isleri artan is yükü ve önemleri ile daha stresli bir hale gelecektir. Çünkü yalın
felsefenin ana amaçlarından biri de sorumlulugu isletmenin her yanına iletmektir.
Yalın üretim uygulaması zor bir yöntem degildir. Ancak yalın üretim sistemi
bir bütündür. Sistemin en hassas noktası, bütün yalın üretim tekniklerinin birbirine
baglı olmasıdır. Tam zamanında, stoksuz üretim için kanban sistemi uygulanmalıdır.
Ancak bu sistemin uygulanması için hatasız, gecikmesiz malzemeye ihtiyaç vardır.
Hatasız ürün üretmek için Poke-Yoke, Tek Parça Akıs Sistemi ve Toplam Üretken
Bakımın da iyi bir sekilde uygulanması gereklidir. Tüm bunlar da ancak
Makineler/Atölyeler Arası Senkronizasyon ile mümkündür ki bu da U Hatları, Is
Rotasyonu gibi tekniklerin uygulanmasıyla saglanır. Ayrıca fazla stoga neden olan
makine hazırlık zamanlarının da kısaltılması gerekir ki bu da ancak SMED teknigiyle
mümkündür.
Yalın üretimin en önemli çıkıs noktası üretimin stok boyutuyla ilgilidir. Stok
(overproduction) zamanından önce ve gerekenden fazla üretmek, gerekenden fazla is
gücü, ekipman, mekan ve enerji kullanılması anlamına gelir. Ürüne hiçbir deger
katmayan, sermaye dönüsüm hızını ve karlılıgı düsüren en kötü israftır. Stogun bir
baska olumsuz yan etkisi de fırsat maliyetleri (opportunity cost) ile ilgilidir.
Isletmeler stoga yatırdıgı nakiti baska bir üretken girisime yatırmıs olsalar
kendilerine faiz ya da kar seklinde bir getiri saglayabilecekken bu fırsattan mahrum
kalmaktadırlar.
Japonya’ da is güvenligi, sosyal haklar, karsılıklı saygı, düzgün iletisim ve iyi
bir ücret politikasının uygulandıgı firmalarda, özveriyle çalısan, çalıstıgı yere aidiyet
duygusuyla baglanmıs, sorumluluk sahibi isgücü sayesinde yalın üretim sistemi
büyük bir basarıyla uygulanabilmistir. Türk üretim sanayisinin kalkınması için
elindeki kaynakların dogru kullanımını ögreten yalın üretim felsefesi en iyi çözüm
olacaktır. Ülkemizde yalın üretim metotları uygulandıgında isletmelerde kullanılan
sermaye azalacak, üretim maliyetleri önemli derecede düsecek, karlılık artacak, artan
karlılık nedeni ile ücretlerdeki artıslar rahatlıkla karsılanacak, kalite ve zamanlama
sorunu büyük ölçüde çözülmüs olacaktır.

H. Ford, F. W. Taylor ve A. Sloan, getirdikleri düsünce ve uygulamalarla
isletme bilimine gerçekten degerli katkılarda bulunmuslardır. Ne var ki, günümüzün
globallesme ve sert rekabet kosullarında bu düsünce ve uygulamalar artık yetersiz
kaldıgı gibi, isletmelerin rekabet gücünü kısıtlamaktadır.
Yalın üretim çalısmaları ülkemiz kosullarında daha da anlamlıdır. Çünkü
kamu kurum ve kuruluslarında da, özel sektörde de kapasite kullanım oranları ve
verimlilikler incelendiginde her türlü iyilestirmeye ihtiyaç oldugu görülmektedir.
Türkiye Sanayisi yeniden yapılanma (restructuring) ile karsı karsıyadır. Ülkemizde
çok kısıtlı sayıda firmanın kısmen giristigi bu dönüsüm tüm sanayi dallarını
kapsayacak sekilde zaman kaybedilmeden baslatılmalıdır.
Uygulama çalısmasında orta ölçekli bir isletmede yalın üretim tekniklerinin
ne tür kazanımlar sagladıgı ve saglayabilecegi belirlenmis ve büyük ölçekli
isletmelerde yalınlastırmanın daha güç olacagı tespitinde bulunulmustur.

KAYNAKLAR
[1] Aydemir, N., (1995), “ Rekabet Stratejileri ve Yalın Üretimin Zaferi “, I.S.O
Dergisi, 346: 75 – 76.
[2] Ahlström, P., (1998), “Sequences In The Implementation of Lean Production”,
European Management Journal Vol. 16, No. 3, pp.327-334.
[3] Genç, H.H., (2000), ‘‘Yalın Üretimin Toplam Kalitedeki Yeri Ve Önemi’’,
Marmara Üni.Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
[4] Töre, Ö.G.,(2000), ‘‘Yalın Üretim Ve Otomotiv Sanayinde Kullanılması’’,
Istanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
[5] Womack, J.P., Jones, D.T. ve Roos, D., (1990), “Dünyayı Degistiren Makine”,
Rawson Associates Macmillan Publishing Company, New York.
[6] Acar, N., (2003), “ Tam Zamanında Üretim ” , MPM Yay., Ankara.
[7] www.ytuktvk.org.tr/arsiv/yalinuretim.htm. (Erisim Tarihi: 20.11.2006)
[8] Bulun, M., (2003), ‘‘ Yalın Üretim Sistemleri’’, Gazi Üni. Fen Bilimleri
Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
[9] Duruiz, L. ve Yentürk, N., (1992), “Facing The Challenge; Turkish
Automobile, Steel and Clothing Industries”, Response to the Post-Fordist
Restructuring, Iletisim Yayınları, Istanbul.

[10] www.bilgiyonetimi.org/cm/pages/yazArk.php?page, (Erisim Tarihi:
08.10.2006)
[11] Okur, A.S., (1997), “ Yalın Üretim, 2000’li Yıllara Dogru Türkiye Sanayi Için
Yapılanma Modeli ”, Söz Yay. , Istanbul.
[12] Yüksel, K.E., (2000), ‘‘Yalın Üretim Ve Bazı Yalın Üretim Teknikleri’’, Yıldız
Teknik Üni. Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
[13] www.biymed.com/bulten/ocak06-5.htm (Erisim Tarihi: 06.10.2006)
[14] Schonberger, R.J. (1988), “ The Pull of Kanban “, Production and Inventory
Management Journal, 29 ( 4 ): 54 – 58.
[15] Gottesmann, K., (1991), “ JIT Manufacturing is More Than Inventory
Programs and Delivery Schedules “, Industrial Engineering, 23 ( 5).
[16] Shah, R., and Ward, P.T., (2003), “Lean Manufacturing: Context, Practice
Bundles, and Performance”, Journal of Operations Management 21, 129-149.
[17] Jones, D., ve Womack, J., (2002), “Bütünü Görmek”, The Lean Enterprise
Institute Brookline, Massachusettes, USA.
[18] Monden, Y., (1988), Toyota Production System: Practical Approach to
Production Management. Industrial Engineering and Management Pres, New York.
[19] Suzaki, K., (2001), “Imalatta Mükemmellik Yolu”, The Lean Enterprise
Institute, Brookline, Massachusettes, USA.
[20] Utas, T., (2001), ‘‘Yalın Üretim Ve Yalın Üretimde Kullanılan Stratejiler’’,
Istanbul Üni.Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.

[21] Ohno, T., (1998), “ Toyota Ruhu”; Toyota Üretim Sisteminin Dogusu Ve
Evrimi, Scala Yay., Istanbul
[22] Tahran, Z., (2000), “ Tam Zamanında Üretime Dogru Kaizen Uygulamaları’’,
Yıldız Teknik Üni. Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
[23] Agırbas, E., (2000), “Yalın Üretim Ve Valeo Debriyaj Endüstrisi A.S.’ de Bir
Uygulama Denemesi”, Anadolu Üni. Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi
[24] http://www.yalinenstitu.org.tr/yalin_uygulayicilar.asp ( E r i s i m T a r i h i :
27.12.2006)
[25] http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=182325 (Erisim Tarihi:
27.12.2006)
[26] Özgiray,S., (2003), “Otomotiv Sektöründe Yalın Üretim Sistemi Ve Bir
Isletmeye Uygulanması”,Uludag Üni. Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
[27] http://www.kobitek.com/makale.php?id=70 (Erisim Tarihi: 07.01.2007)
[28] http://makdis.pamukkale.edu.tr/Mak2.htm (Erisim Tarihi: 09.01.2007)
[29] Bayrak, S. ve Akdis, M., (2000), “KOBI’ lerin Yönetsel Durumu ve Yeni
Sanayilesen Illerde Analizi”, Türkiye Sosyal Arastırmalar Dergisi, 1
[30] Sarıaslan, H., Orta ve Küçük Ölçekli Isletmelerin Finansal Sorunları, Ankara,
TOBB, 1994, s.24.
[31] http://ekutup.dpt.gov.tr/eg/1999/03.html (Erisim Tarihi: 07.01.2007)

 

Sonraki Konu :


Duyuru

Facebook sayfamiza üye olun


Duyuru
Sitemizde güncelleme çalismalari devam etmektedir.
Görüs ve önerilerinizi bizimle paylasabilirsiniz ! mail adresimiz : endustrimuhendisligi@hotmail.com