» MONTAJ HATTININ ANALİZİ VE DENGELEME ÇALIŞMASI -1

Yayinlanma Zamani: 2011-12-24 16:34:00





DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ
MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ
ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ
OTOMOTİV SEKTÖRÜNDEKİ BİR İŞLETMEDE MONTAJ HATTININ ANALİZİ VE DENGELEME ÇALIŞMASI
Ayşe ÖZKIRAN
Hafize DÜŞÜNÜR
Danışman
Yrd. Doç. Dr. Ali Serdar TAŞAN
Haziran,2011
İZMİR

ÖNSÖZ
Günümüz rekabet koşulları göz önüne alındığında müşteri taleplerinin zamanında karşılanması işletmeler arasında farklılık oluşturan bir unsur haline gelmiştir. Bu durum göz önüne alındığında üretimin hızlı olarak gerçekleştirilmesi önem kazanmıştır.
Montaj hattının dengeli olması üretim hızını etkileyen en önemli faktörlerdendir. Çalışmamız bu durum göz önüne alınarak montaj hattı üzerinde tespit edilen dar boğaz istasyonunun iyileştirmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Öncelikle veri analizi yapılarak sistem dengelenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın devamında ise, simülasyon modeli kullanılarak sistemde değişiklikler incelenmiştir.
Lisans bitirme projemizin danışmanlığını üstlenerek çalışma konumuzun belirlenmesinde bize yol gösteren, bilgi ve deneyimlerini paylaşarak desteğini bizden
esirgemeyen Yrd. Doç. Dr. Ali Serdar TAŞAN’ a,
Çalışmalarımız sürecinde bilgileri ile bize destek olan Arş. Gör. Şener AKPINAR’ a,
Tezimizi uygulamalı olarak yapma imkanı sağlayan EGE FREN A.Ş.
yöneticilerinden Tayfun UZEL ve Akın İŞBİLİR’ e ve tüm personel/çalışanlarına,
Manevi desteği ile bu günlere gelmemizi sağlayan ailelerimize sonsuz teşekkür
ederiz.
Saygılarımızla Ayşe ÖZKIRAN
Hafize DÜŞÜNÜR

ÖZET
Üretimin birimler halinde gerçekleştirildiği sürekli üretim sistemlerinde yoğun
talebin olduğu durumlarda, üretim hızının yüksek olmasını sağlamanın en temel yolu
montaj hattının dengelenmesidir. Montaj hattının dengelenmesi ile iş adımları
gruplandırılarak istasyonlar oluşturulur, her istasyonun çevrim süreleri birbirine yakın
hale getirilir ve bu şekilde montaj hattının aksamadan çalışması sağlanmış olur.
Yapılmış olan çalışmada işletmede bulunan fren montaj hattının analizi ayrıntılı
olarak yer almaktadır. Çalışmanın amacı hatta bulunan ara stok miktarının azaltılması
ve akışın aksamadan sürekliliğinin sağlanmasıdır. Bu amaca yönelik ilk olarak hattın
akışı gözlenmiş ve analiz edilmiştir. Gözlemler sonucunda insan makine diyagramları
ve zaman etüdü çalışmaları yapılmıştır. Böylece işin ayrıntılı bir şekilde analiz edilmesi
ve operatör bazında inceleme olanağı bulunmuştur. İncelemeler sonucunda tespit edilen
dar boğaz istasyonu üzerinde iş adımlarının değişimi ile operatörlerin işlem sürelerinin
yakın değerlere çekilmesi sağlanmıştır. Yapılan iyileştirme iş adımlarının sırasında
farklılık oluşturmayacak şekildedir. Çünkü işlem sıralarının değişimi bu ürün üzerinde
mümkün değildir. Sıralarının değişimi bir sonraki işlemin yapılışını engeller. Bu kısıtlar
göz önüne alınarak operatörler arasındaki süre farklılığı ve iş adımlarının süreleri
karşılaştırılarak dengeleme yapılmıştır. Öngörülen bu değişimin hat üzerinde
uygulanması ile de sonuca ulaşılmıştır. Son olarak bu iyileştirmenin model ile
desteklenmesi için bir benzetim modeli oluşturularak gerçek sistem değerleri ile ilk
durum arasındaki farklılık gözlenmeye çalışılmıştır.
Sonuç olarak çalışmamızda bir montaj hattı dengeleme problemi ele alınmıştır. Bu
yöntemlere ilişkin oluşturulan tablolar ve hesaplamalarla sonuçların değerlendirilmesi
yapılmış ve ilk değerler ile son elde edilen değerlerin doğrulaması yapılmıştır. Üretim
sistemine ilişkin öneriler ve genel görüşlere de çalışma içerisinde yer verilmiştir.
Anahtar kelimeler: Montaj hattı dengeleme, zaman etüdü, insan-makine diyagramı,
benzetim, matematiksel modelleme.

BÖLÜM BİR
GİRİŞ
Müşteri ihtiyaçlarının tam zamanında giderilmesi ve beklentilerin tam anlamıyla
karşılanması işletmelerin üretim süreçlerini sürekli olarak geliştirme ihtiyacı
duymalarını sağlamıştır. Günümüz rekabet koşulları göz önüne alındığında işletmeler
için kalite faktörünün yanında üretim süreçlerindeki esneklik, üretim hızı gibi ürünün
üretim aşamaları da önem kazanmıştır. Çünkü müşteri talep ettiği üründe sadece kalite
faktörünü aramamaktadır. Maliyetlerin ve teslimat süresinin düşük olması, üretim de
esneklik gibi ürünün yapısı dışında ki diğer faktörler de müşteriler için önem
kazanmıştır. Bu durum da işletmelerin üretimden başlayarak bütün tedarik zinciri
boyunca da hizmetlerini geliştirmelerini sağlamıştır.
İşletmeler ürüne olan talebin artması, karlılık gibi unsurlar nedeniyle üretim
hacimlerini genişletmek için yenilikler yaparlar. Üretim hacmini, verimliliği arttırmak
için montaj hatları ele alınır. Üretimin artması, hattı malzeme bakımından besleyen
istasyonların da üretim hacimlerinin artmasını zorunlu kılar. Genellikle montaj hattını
besleyen istasyonlar belli üretim tekniğinde işlem yapan makinelerden oluşur. Bunlar
talaşlı imalat, kaynak, boya, CNC tezgahlar vb. gibi sıralanabilir. Bu istasyonlardaki
üretim makine bazlı olduğu için üretim hacmini arttırmak makineyi sürekli beslemekle
sağlanabilir. Eğer makine tam kapasiteyle çalışıyorsa burada yeni bir makine ihtiyacı
ortaya çıkar. Bunun gibi üretimi arttırtıcı yaklaşımlar düşünülebilir. Montaj hattında
üretimi arttırmak için ise, daha ayrıntılı bir çalışma yapmak gerekmektedir. Dar boğaz
oluşturan istasyonların belirlenmesi, her istasyona ait çevrim sürelerinin düzenlenmesi,
optimum istasyon sayısının belirlenmesi gibi çalışmalar sonucunda daha yüksek üretim
hacmine erişilebilir.
Otomotiv sektörü sürekli gelişen ve yenilenen teknoloji nedeniyle dinamik bir
sektördür. Ürüne olan talep gün geçtikçe artmaktadır. Bu durumda işletmeler üretim
hacimlerini oldukça yüksek tutmaktadırlar. Ürünün oluşmasındaki yapısal farklılık
montaj sırasında kullanılan ve „know-how‟ olarak bilinen işletmeye ait özel teknikler
sayesinde gerçekleştirilebilir. Bu teknikler hem kaliteli ürün elde etmek hem de üretim
hızını arttırmak amacıyla kullanılır. Çalışmamızda fren üretimi yapan bir işletmede yer
alan montaj hattında, dengeleme problemi bu faktörler ile ele alınmıştır.

Bölüm ikide montaj hattı dengeleme ile ilgili yapılan çalışmalar incelenmiştir.
Montaj hattının tarihi süreci, günümüze kadarki uygulamaları belirtilmiştir. Çalışmaya
yardımcı olacak gerekli teknikler açıklanmıştır. Bölüm üçte çalışmanın yapıldığı
işletmenin tanıtımı yapılmıştır. Problemin tespitinde kullanılan teknikler ayrıntılı bir
şekilde açıklanmıştır. Bölüm dörtte ise, önceden yapılmış çalışmalara ek olarak bir
simülasyon modeli oluşturulmuş, bu modele ait bilgiler ve programın sonuçları ele
alınmıştır. Beşinci bölümde ise, sonuçlar değerlendirilerek çalışmanın gerçek sisteme
etkilerinden bahsedilmiştir.

Sonraki Konu :


Duyuru

Facebook sayfamiza üye olun


Duyuru
Sitemizde güncelleme çalismalari devam etmektedir.
Görüs ve önerilerinizi bizimle paylasabilirsiniz ! mail adresimiz : endustrimuhendisligi@hotmail.com