7/6/2008
OTOMOTİV İHRACATINDA YENİ BİR PAZAR:ÇİN 2
Kategori: Belirtilmemiş
1.3.2 Teknik Mevzuat
Motorlu taşıt araçlarında üretim, uluslararası kuruluşlar tarafından gerçekleştirilirken teknik mevzuat çerçevesinde yürütülmektedir. Bunun dışında her şirket kendi ürünleri için geliştirdiği ürün ve üretim ile ilgili standartlarını belirlemektedir. Bu uluslararası teknik mevzuat, aracın bazı aksam ve parçaları ile motorlu aracın tümüne ait trafikteki can ve mal güvenliği ile çevre koruma alanlarını kapsamaktadır.
5Türkiye’de motorlu araçlar “Teknik Mevzuatı” ile ilgili ilk düzenleme 19.07.1985 tarihinde gerçekleştirilmiştir. Bu uygulamada “İmalat Belgesi” ve “İmalat Yeterlilik Belgesi” Sanayii ve Ticaret Bakanlığı tarafından, Karayolları Uygunluk Belgesi ise imalatçı tarafından düzenlenmektedir.
Ancak ulusal mevzuat yerine;
q Otomotiv sanayiinin daha fazla küreselleşmesi
q Dünya ticaretinde teknik engellerin kaldırılması amacı ile ulusal mevzuatın uluslar arası mevzuata uydurulması
q Uluslararası transit taşımacılığının gelişmesi
q Motorlu araçlar ile turistik amaçlı seyahatlerin artması
q Bölgesel ekonomik birliklerde tarife dışı engel arayışları nedeniyle Gümrük Birliği ile birlikte uluslar arası mevzuata uyum söz konusudur.
Buna göre “Teknik Mevzuat” bir motorlu araç veya araca ait aksam ve parçaların belirli yöntemlere göre test edilerek denetimi ve test sonuçlarına göre mevzuata uygunluğunun belgelenmesi ile ilgili işlemleri kapsamaktadır.
Motorlu araçlar “Tip onayı olarak adlandırılan bu işlemden sonra seri üretime alınabilir. Tip onayı alınmamış bir arcın trafiğe kayıt ve tescili yapılamaz.
Otomotiv sanayiinde, uluslararası motorlu araçlar teknik mevzuatına uyum çalışmaları iki ana bölümde devam etmektedir:
1- 1958 Tarihli Birleşmiş Milletler Cenevre Anlaşması kapsamında Avrupa Ekonomik Komisyonu (AEK) tarafından hazırlanan uluslararası mevzuata uyum
2- Gümrük Birliği kapsamında AB Teknik Mevzuatına uyum
1.3.3 Kalite Güvence ve Çevre Yönetim Sistemi
Otomotiv sanayiinde uluslararası kalite yönetim standartlarına uyum ile ilgili çalışmalar hızla devam etmektedir. Kalite güvence sistemi belgelendirmesi ve faaliyetlerinin bu kapsamda yürütülmesi aşamasında (denetim-ara denetim) kalibrasyon hizmeti alınan kuruluşlar ile güçlükler vardır. Bu sebeple firmalar akredite yurt dışı firmalardan kalibrasyon hizmeti satın alma ihtiyacı duymaktadır.
1.4 Otomotiv Ana Sanayiinde Türkiye’nin Dış Ticareti [1]
2001 yılında 1885 milyar dolar olarak geçekleşen otomotiv ihracatı sektörü üretiminin %80’ini ihraç etmiştir.
Başlıca ihraç pazarları; Almanya ,Fransa, İspanya, İtalya ve Rusya’dır.2001 yılında otomotiv ana sanayii ihracatımızın değer bazında %63’ü AB üyesi ülkelere yapılmıştır.
Motosiklet ve mopedlerin ihracatı 1999 –2000 ve 2001’de sırasıyla 4.2 Milyon dolar(8590 adet), 5 Milyon dolar(11902 adet) ve 8.7 Milyon dolar(12746 adet) olmuştur. 2001’de motosiklet-mopedlerin başlıca ihraç pazarları Tunus, Fas, Mısır ve Burlcino-Fasb olmuştur.
Otomotiv ana sanayii ithalatı 2001’de 98185 adet olarak gerçekleşmiştir. En fazla ithal edilen araç cinsi otomobil, kamyon, kamyonettir. Otomotiv ana sanayii ithalatı ağırlıklı olarak Japonya, Güney Kore ve AB ülkelerinden gerçekleşmiştir.
2-OTOMOTİV YAN SANAYİİ
2.1 ÜRETİM
Türk otomotiv yan sanayii yüksek kapasitesi, geniş ürün hacmi ve yüksek standartlarıyla otomotiv endüstrisine 2001’de 7,3 milyon adet olan Türkiye taşıt araçları parkına parça sağlamaktadır. İhracat potansiyeli yüksek bir sektördür. Bu sektörde 1000 üzerinde firma faaliyet göstermektedir. Uluslararası piyasalarda rekabet edebilecek düzeyde bulunan firma sayısı 300-350 civarındadır. Diğer firmalar ise küçük ölçekli firmalardır. Türk otomotiv yan sanayii üretim kapasitesi, yılda 9 milyar dolarlık üretim değeri yaratabilecek düzeydedir. Türk otomotiv yan sanayiinde 2000 yılında 4.650 milyon dolarlık üretim gerçekleşmiş ve bunun 1 milyar doları ihraç edilmiştir.
Otomotiv yan sanayii,mamul üretim kapasitesi, mamul çeşitliliği ve ulaştığı standartlar itibariyle, ülkemizde imal edilen taşıt araçları için gerekli olan parça ve komponentlerin en az %80’ini karşılayabilecek düzeydedir. Buji ve karbiratör dışında üretilmekte olan otomotiv yan sanayii ürünleri şunlardır:
q Komple motor ve motor parçaları
q Aktarma organları
q Fren sistemleri ve parçaları
q Hidrolik ve pnömik aksamlar
q Süspansiyon parçaları
q Emniyet aksamları
q Kauçuk ve lastik parçalar
q Şasi aksam ve parçaları
q Dövme ve döküm parçalar
q Elektrik ekipmanlar ve aydınlatma sistemleri
q Akü
q Oto camları
q Koltuk
Türk otomotiv ana ve yan sanayiinin yoğun olduğu bölgeler Marmara ve Ege’dir. Bursa’da iki büyük otomobil fabrikasının bulunması ve 2 tane “Organize Sanayii Bölgesi”nin kurulu olması otomotiv sanayiinin özellikle bu ilde yoğunlaşmasını sağlamıştır. Endüstrinin yoğun olduğu diğer şehirler; İstanbul, İzmir, Kocaeli, Ankara, Konya, Adana ve Manisa’dır.
Taşıt Araçları Yan Sanayiciler Derneği (TAYSAD), 1999’da üyeleri için TOSB (TAYSAD organize sanayii bölgesi) projesini başlatmıştır.
Sektörün yüksek ihracat potansiyeli ve Türkiye’nin coğrafi avantajlarından dolayı oto yan sanayii sektörü yabancı yatırımcıları kendine çekmektedir. Şu anda oto yan sanayide 138 adet yabancı yatırımcı yer almaktadır.
2.2 Kalite Belgeleri
Oto yan sanayii kalite belgelendirmeleri için yoğun çabalar sarfetmektedir. TAYSAD üyelerinden 115 tanesi ISO 9000 kalite belgelerine sahiptir. Türk oto yan sanayicileri Avrupa Kalite Ödülleri’nde (European Quality Award) Türk firmalarının öncüleri olmuşlardır. BRISA, 1996’da Avrupa Kalite Ödülü’nü alan ilk Türk firmasıdır.
2.3 Oto Yan Sanayii İhracatı ve İthalatı
Türkiye’de oto yan sanayii ihracatı yıldan yıla artış göstermektedir. 2001 yılında oto yan sanayii ihracatı 1.4 milyar dolar olmuştur. İhracatı yapılan başlıca parçalar iç ve dış lastikler, motor parçaları, aksesuarlar, jantlar, frenler ve servo frenler, elektrikli ateşleme sistemleri, aküler ve parçalarıdır.
Ota yan sanayii ürünleri dünyanın pek çok ülkesine ihraç edilmektedir. Başlıca ihraç pazarları; Almanya ,İtalya, Fransa, İngiltere, İspanya, Belçika-Lüksemburg, ABD, Pakistan, Polonya,Hindistan, Mısır, Avusturya ve Yunanistan’dır. 2001 yılında oto yan sanayi ihracatının %60’ı AB ülkelerine yapılmıştır.
2001 yılında en fazla ithalatı gerçekleşen oto yan sanayii ürünleri 335 milyon dolarla montaj karoseri aksamı, 301 milyon dolarla dizel motorlar,161 milyon dolarla diğer aksam ve parçalar,149 milyon dolarla motor aksam ve parçaları, 104 milyon dolarala dış ve iç lastiklerdir.
2.4 Dünya Üretimi ve Ticareti
Dünya araç ülkelerinde önemli ülkeler; Japonya, Güney Kore, ABD, Almanya, Romanya, Fransa,İtalya,Kanada, İngiltere, İspanya ve Brezilya’dır.Bu ülkeler araç parkı en geniş ülkelerdir. Dünya araç üretiminde önemli firmalar; General-Motors, Ford, Toyoto-Dahaitsu, Volswogen Gruppe,Daimler-Chryslar, Renault-Nissan, Honda Fiat, Mazda, Mitsubishi, Hyundai, BMW-Rover, Mercedes, Peugeout-Citröen, Daewoo, Kia, Autovaz olarak sıralanmaktadır.
Dünya otomotiv sanayiinde 1910 yılından itibaren Ford tarafından ABD’de temelleri atılan seri imalat ABD ve dış pazarda etkilerini sürdürmüş ve geniş bir pazar ucuz ve vasıfsız bir işçiliğin olduğu bir ortamda gelişmiştir. 1970’li yıllarda yaşanan kriz, seri imalata dayalı ABD ve Avrupalı üreticilerin rekabet gücünü sarsmıştır.
Japonya bu yıllarda “Yalın Üretim”i ile maliyet ve kalitede önemli gelişmeler sağlamış böylece rekabet gücü artmıştır. ABD ve Avrupalı üreticiler de sarsıntı yaşamışlardır. AB’li üreticiler 1990 yıllarından itibaren rekabet güçlerini arttırmaya çalışmaktadır.
Dünya otomobil üretiminde AB ve EFTA ülkeleri birinci sıradadır. Ancak Japonya ve Kore’nin uluslararası pazarlarda üstünlükleri devam etmektedir.
1980’de dünyada 85 bağımsız otomotiv üreticisi üretim yapmaktaydı. Bu rakam 2000’de 18’e düşmüştür.2010 yılında ise bu sayının 10-15 ‘e ineceği tahmin edilmektedir.
Hali hazırda 1,5milyon adet/yıl rakamı altında üretim yapan otomobil üreticilerinin uzun süre bağımsız kalamayacakları sanılmaktadır.
Yan sanayiye baktığımızda ise son yıllarda şirket evlilikleri ve satın alma söz konusudur. Özellikle ABD ‘de KOBİ tanımına girecek yan sanayi çok azdır.
Otomotiv ana ve yan sanayi göz önüne alındığında Türkiye henüz dünya ihracatı içinde önemli bir yerer gelememiştir.
B-ÇİN HALK CUMHURİYETİ
Tablo-2 Çin’in temel göstergeleri [2]
|
Resmi Adı |
: Çin Halk Cumhuriyeti |
|
Yönetim Biçimi |
: Sosyalist Cumhuriyet |
|
Resmi Dili |
: Pekin lehçesi olan Mandarin ve diğer yerel diller |
|
Başkenti |
: Pekin |
|
Yüzölçümü |
: 9.596.960 km² |
|
Nüfusu |
: 1.273.111.290 |
|
Para Birimi |
: Yuan (Renminbi=Rmb) 1Yuan =10 Jiao =100Fen |
|
Para Birimi Paritesi (Kasım 2001) |
: 1 $ = 8,28 Yuan |
|
İş Gücü |
: 711,5 Milyon |
|
İşsizlik Oranı |
: % 3,1 |
|
Toplam Dış Borç |
: 146 Milyar $ |
|
Toplam Rezervler (Altın hariç) |
: 215,6 Milyar $ |
|
Cari İşlemler Dengesi |
: 21,2 Milyar $ |
|
Üyesi Olduğu Uluslararası Kuruluşlar |
: AfDB, APEC, ARF (görüşme ortağı), AsDB, ASEAN (görüşme ortağı), BIS, CCC, CDB (bölge dışı), ESCAP, FAO, G-77, IAEA, IBRD, ICAO, ICC, ICFTU, ICRM, IDA, IFAD, IFC, IFRCS, IHO, ILO, IMF, IMO, Inmarsat, Intelsat, Interpol, IOC, ISO, ITU, LAIA (gözlemci), MINURSO, NAM (gözlemci), OPCW, PCA, UN, UN Güvenlik Konseyi, UNAMSIL, UNCTAD, UNESCO, UNHCR, UNIDO, UNIKOM, UNITAR, UNMEE, UNTAET, UNTSO, UNU, UPU, WHO, WIPO, WMO, WtoO, WTO, ZC |
[1] www.igeme.gov.tr
[2] www. igeme.gov. tr
