7/6/2008
OTOMOTİV İHRACATINDA YENİ BİR PAZAR:ÇİN 3
Kategori: Belirtilmemiş
|
Yıl |
GSYİH (Milyar $) |
Kişi Başına Gelir ($) |
Büyüme Oranı (%) |
Enflasyon Oranı (%) |
İhracat (Milyar $) |
İthalat (Milyar $) |
|
1996 |
816,5 |
670,6 |
9,6 |
8,3 |
151,1 |
131,5 |
|
1997 |
909,5 |
739,4 |
8,8 |
2,8 |
182,7 |
136,4 |
|
1998 |
954 |
768 |
7,8 |
-0,8 |
183,5 |
136,9 |
|
1999 |
999,6 |
794,2 |
7,1 |
-1,3 |
194,7 |
158,7 |
|
2000 |
1.080,6 |
856 |
8,0 |
0,4 |
249,1 |
214,7 |
|
2001 |
1.180,8 |
928,9 |
7,4 |
0,7 |
266,7 |
234.1 |
1-TARİHİ [1]
Çin’in 5000 yıla kadar uzanan köklü bir tarihi geçmişi vardır. Bu bölgede bir imparator etrafında bilinen en büyük siyasi birleşme MÖ 221 yılında Qin Hanedanı İmparator Qin Shi Huang Di zamanında gerçekleşmiştir.
Çin’de imparatorluk sistemi 1911 ‘de sona ermiştir. 1911-1949 dönemini içine alan siyasi güç çatışmaları Mao Zetung mutlak siyasi hakimiyeti ekonomik sosyal gelişmelerde etkili olmuştur.
Mao 1976 yılında ölmüştür. 1989 yılındaki Tiananmen Meydanı olayları, 1991 yılı sonunda Sovyetler Birliği’nin sona ermesi ve dünya ekonomik konjektiründe “Serbest Piyasa Anlayışı” Çin’in kendi yapısında bazı değişiklikler yapmaya zorlamıştır. Bu anlayışla 1992 yıllında Kominist Partisinin 14.Ulusal Kongresinde “Sovyet Piyasa Ekonomisi” tesis edilmesi kabul edilmiştir.
1 Temmuz 1997 tarihinden itibaren Hong Kong Çin Halk Cumhuriyeti’ne dahil edilmiş ve bu ülke bünyesinde “özel idari bölge “ statüsü kazanması Çin’in bölgedeki statüsünü bir kat daha arttırmıştır.
Bu gün Çin çok hızlı büyüme gösteren ülkeler arasındadır.15.12.2001’de DTÖ’ne üye olması ile beraber gelecek yılların en önemli ekonomik güçlerinden biri olacağı tahmin edilmektedir.
2-GENEL EKONOMİK DURUM
Çin büyük bir endüstriyel devrim yaşamaktadır. Kırsal bölgelerde yaşayanlar şehirlere göç etmektedir. Göç etme sebebi sanayilerde istihdam açığı bulunmasıdır.
Endüstriyel yapı da önemli bir eğişim geçirmektedir. 1978’e kadar devlet mülkiyetli kuruluşlar ağır basarken bu tarihten itibaren yerel hükümetlerin himayesindeki “Kollektif Şirketler”, giderek özel müteşebbisler olarak üretimden pay almaya başlamışlardır. 1990’dan itibaren resmi devlet sektörünün endüstriyel çıktı içindeki payı neredeyse yarı yarıya düşmüştür. Devlet sektörü sermaye yoğun ve genellikle büyük ölçekli endüstrileri elinde tutma eğilimindedir. Çin her ne kadar “Sosyalist Piyasa Ekonomisi”ni benimsemiş olsa da devlet sektörü ekonominin temel direği olmaya devam etmektedir.
2.1 Ekonomi Politikası
Devletin ekonominin temeli olmasına karşın Çin ekonomisinin dinamizmi kollektif, özel ve yabancı sermayeli girişimlerden kaynaklanmaktadır.
Çin yabancı sermayeyi çekmekte çok başarılı olmuştur. Çin ‘deki yabancı yatırımcıların genel olarak ABD,Kanada, Tayland ve Avusturalya’da yaşayan Çin kökenliler tarafından yapıldığı gözlenmektedir.
Çin Hükümeti yabancı yatırımlara ayrıcalıklı muamele yerine ülkenin bu anlamda bir doyuma ulaştığı düşüncesiyle yerli ve yabancı yatırımlara eşit muamele anlamına gelen uluslar arası kabul görmüş”Milli Muamele” ilkesini uygulama yönünde çalışmalar yapılmıştır.
Yabancı yatırımcıları ülkenin iç bölgelerine çekmek amaçtır.
2.2 Nüfus
Çin dünya toplam nüfusunun %22’sini sahiptir. Ülke nüfusunun 1.2milyar düzeyinde tutulması için çeşitli politikalar yürütülmektedir. Ailelerin tek çocuk sahibi olmaları teşvik edilmektedir. Çin’in gelişme yolundaki önündeki en büyük engel bu yüksek nüfusun ihtiyaçlarını karşılayacak altyapının olmayışıdır.
2.3 Ekonomik Altyapı
Altyapıdaki en büyük eksiklik ulaşım ve haberleşmede duyulmaktadır. Limanlar ve demir yolları talebe karşılık verememektedir. Havayolu taşımacılığı malzeme, ileri teknoloji ve eğitimli elaman eksikliği içindedir.
Enerji yetersizliği diğer önemli bir problemdir. Elektrik enerjisi yetersizliği yer yer sanayi tesisleri üretimde kesintiye uğrayabilmektedir.
2.4 Ulaştırma
Ülkede demir yolları ağırlıklı öneme sahiptir.1998 yılı itibariyle ülkede 42 havayolu şirketi faaliyet göstermektedir. Hükümet havayolu taşımacılığının geliştirilmesini desteklemektedir.
Çin’e ulaşmada son derece önemli olan deniz yolu işletmeciliği ciddi problemlerle karşı karşıyadır. Shangi ülkedeki en önemeli limandır. Hong Kong’a komşu olan Shenzhen Özel Ekonomik Bölgesinde de 1994 yılında bir liman hizmete girmiştir.
3-PİYASAYA GİRİŞTE YER SEÇİMİ [2]
Geniş bir alana yayılan Çin Halk Cumhuriyeti, piyasa özellikleri itibariyle homojen bir yapıya sahip değildir. Örneğin bir pazarlama stratejisinin bir şehirde başarı sağlaması, aynı stratejinin bir diğer bölgede başarı sağlaması mümkün olmayabilir.
Çin; iklim, coğrafi özellikleri, nüfus yapısı, halkın alışkanlık ve davranış farklılıkları, mevcut altyapı imkanları ve sanayileşme seviyeleri bakımından 8 farklı bölge itibariyle dikkate alınması gerekir. Bunlar; Kuzeybatı, Merkezi Eyaletler, Kuzeydoğu, Sichuan Bölgesi, Pekin ve çevresi, Güney Batı, Şanguay ve çevresi,Guandog Bölgesi.
Çin’de gelişmişlik seviyesi Doğu’dan Batı’ya doğru gidildikçe gerilediği görülür. Yerli ve yabancı yatırımların ağırlıkları noktaları Doğu’daki kıyı bölgeleridir.
3.1 Özel Ekonomik Bölgeler
Toplam 5 tane olan Özel Ekonomik Bölgeler ülkeye yeni üretim ve işletmecilik teknikleri getirmesi beklenen yabancı yatırımlar için ülke genelinde ayrı tutulan, ayrıcalıklı bir çalışma sahası olarak tesis edilmişlerdir. Bu bölgelerde karayolları, enerji su ve arzı, telekominikasyon imkanları ve diğer hizmetler ülkedeki genel seviyenin üstündedir.
Tablo-3 ÇİN’DE EKONOMİK BÖLGELER
|
Özel ekonomik bölgeler |
Shenzen (Guandong Eyaleti) Zhuhai(Guandong Eyaleti) Shantou(Guandong eyaleti) Hainan(Hainan Eyaleti) Xiamen (Fujian eyaleti) |
|
Açık kıyı şehirleri |
Dalian (Liaoning Eyaleti) Qinhuangdao (Hubei) Tianjin Yantai (Shandong eyaleti) Qingdao (Shandong) Lianyugang (Jiangsu Eyaleti) Nantong (Jiangsu Eyaleti) Şanghay Ningbo (Zhejiang Eyaleti) Wenzhöü (Zhejiang Eyaleti) Fuzhou (Fujian Eyaleti) Guangzhou (Guangdong Eyaleti) Zhanjiang Beiha (Guangxi Eyaleti) Pekin |
|
Açık Ekonomik Bölgeler |
Guangzhou çevresinde İnci Nehri (Zhujiang) deltası (Guangdong Eyaleti) Yagtze Nehri Deltası (Jiangsu, Zhejiang Eyaletleri ve Şanghay) Liaoning Yarımadası Shandong Yarımadası Xiamen-Zhangzhou-Quanzhou Üçgeni (Fujian Eyaletinin Güneyinde) |
|
Ekonomik ve teknolojik gelişme bölgeleri |
Çin genelinde dağıtılmış 30’un üzerinde şehir(Bunların 13 Kadarı Açık Kıyı Şehirleri tarafından kurulmuştur.) |
|
Gümrük serbest bölgeler, serbest limanlar |
Waigaoqiao(Pudong-şehri Şanghay) Tianjin |
|
Yüksek teknoloji bölgeleri |
Bir bölgesini veya kısmını yatırım teşvikleri ile donatılmış Sanayii Bölgesi yapmış olan Çin genelinde 50’nin üzerinde şehir. |
Özel Ekonomik Bölgelerde bulunan işgücünün eğitim standardı ülkedeki genel seviyeden belirgin bir şekilde farklıdır.
3.2 Açık Kıyı Şehirleri-Ekonomik Teknolojik Gelişme Merkezleri
Özel ekonomik bölgelerde kaydedilen hızlı gelişme seksenli yılların ortalarında diğer mahalli idarelerin de yabancı yatırımları kendi bölgelerine çekmek için benzer haklar talep etmelerine yol açtı. Bu nedenle yabancı yatırımları taşvik amacıyla özel statüye sahip ekonomik bölgeler tesis edilmiştir.
3.3 Yabancı Yatırımların Yer Seçiminde Gözlenen Eğilimler
Yabancı yatırımcılar büyük ölçüde kıyı kesimlerde yoğunlaşmıştır. Büyük ölçüde belirli merkezlerde toplanma eğilimi göstermektedirler. Bu yerler;
q Hong Kong’un karşısında yer alan Guangdong eyaleti
q Çin’in en gelişmiş yöresi olan Şanghay’ın kuzey yanında yer alan Jiangsu eyaleti
q Tayvan’ın karşısında yer alan Fujian Eyaleti
q Şanghay
q Pekin ve Pekin’in doğusundaki kıyı şeridini oluşturan Shangdong, Liaoning eyaletleri ve Tianjin şehridir.
Yabancı yatırımlar yer seçiminde pazara yakınlık, altyapının gelişmişliği, yetişmiş eleman bulma gibi faktörlerin mevcudiyetini dikkate almaktadır. Yabancı yatırımlar yoğun bir şekilde belirli bölgelerde yoğunlaşmışlar, böylece bu bölgelerin sahip olduğu nisbi avantaj yoğun bir şekilde artmıştır.
Bu nedenle Çin’de tüketim malları piyasasına yönelik, ekonomik faaliyetler için yabancı yatırımların olduğu bölgeler dikkate alınmalıdır.
[1] Çin ve Hong Kong Ülke Raporu
