» Toplam Kalite Yönetimi Nedir ? 11



  8.5 KALİTE GELİŞTİRMEDEN İŞ HAYATI KALİTESİ GELİŞTİRMEYE Yukarıda anlatılan kalite geliştirme hamlelerinden hiçbiri endüstriyel ilişkiler konusuna doğrudan veya dolaylı olarak değinmemiştir. Bu durumda kalite geliştirme teorisyenlerinin işçi veya işveren sendikaları konusunda kayıtsız olduğu sonucunu çıkartabiliriz . Halbuki Türkiye deneyiminde işçi sendikası tutumu açısından iki uç ilişki örneğini yaşamış bulunuyoruz . Bu deneyim Las-Petkim  İş ‘in Brisa ile birlikte hareket edecek kalite geliştirme programına başlamış olması ve diğer uçta Kristal İş’in Şişe Cam’daki kalite geliştirme programına destek vermek bir yana , üyelerini kalite çemberlerinden çekmesidir. Brisa örneğindeki gibi bir sendika – yönetim ortak girişimi aslında literatürde “çalışma hayatı kalitesi” diye geçmiş programların en önemli özelliğidir. ABD’de ortak işçi – işveren komiteleri ile yönlendirilen geliştirme alanları kalite konusunun da dışına çıkmıştır. Uygulamalar General Motors ve UAW’nun yeni bir fabrika kurmasından , New York eyaletindeki Jannestown şehrinin yeniden ekonomik canlılığa kavuşmasına kadar uzanan gelişmelerdir. İskandinav ülkelerinde ve Almanya’da ise bu ortaklık kanunen tüm kuruluşlara işlenmiş ve işbirliği kurumsallaştırılmıştır. Norveç ve İsveç’de kurulu olan çalışma hayatı enstitülerinin etkinlikleri kendi ülkelerindeki iş barışını çok önceden sağladıkları için , yüzlerce şirketin organizasyon geliştirme programlarını katılımlı işbirliği ağları içinde yapmalarını sağlamaktadır. Türkiye’de sendikalar , kalite geliştirme programlarına ortak edilmeli ve sıfır hiyerarşi hedefine doğru yapınacaklarını düşünmeye başlamalıdırlar. 8.6 KALİTE GELİŞTİRMEDE...

Devamini Oku

» Toplam Kalite Yönetimi Nedir ? 10



  8.BÖLÜM TOPLAM KALİTE SONRASI SIFIR HİYERARŞİ   8.BÖLÜM :TOPLAM KALİTE SONRASI SIFIR HİYERARŞİ Gelişmiş ekonomilerin yeni oluşan bir özelliği , hiper rekabet ortamları Türkiye gündemine girmektedir. Hiper rekabet ortamları kalite ve hız üstünlükleri arayışları yanında , sürekli ve süratli yenilik yapabilme üstünlüğünü gerekli kılmaktadır . Bu ortamlarda , rekabet alanı , kuralları ve yöntemleri sürekli değişmekte ve korunabilen pazarlar yok olmaktadır . Piyasadaki dinamizmi organizasyon içine taşıyabilen , alışılagelmemişi düşünebilen ve uygulayabilen ve imkansız denileni başarabilen şirketler hiper-rekabet ortamlarına uyum sağlayabileceklerdir. Toplam Kalite yönetimi bir kalite geliştirme programı olarak değerlendirmeye alındığında hiper rekabet ortamları için yetersiz kalabilir . Bu yazı Toplam Kalite Yönetimi programlarının çok olumlu olduğunu , ancak öncelikle kalite penceresinden görülen bir program yerine , organizasyonu her yönden kapsayan yeni bir organizasyon geliştirme felsefesine sokulmasını işleyecektir. Kalite penceresinden tüm organizasyona açılırken , özellikle geliştirilmesi gereken yanı sosyal sistem yönü olduğu önerilmektedir. Bu sosyal sistem geliştirmesinin hedefi de sıfır hiyerarşidir.. 8.1 KALİTE GELİŞTİRME HAMLELERİ VE TAYLORİZM’DEN ARINMA ÇABALARI Kalite geliştirme programlarının geçirdiği aşamalar kronolojik olarak tablodaki gibi özetlenebilir. Yukarıda listedeki hamleler bazı yorum değişikliklerine rağmen , Türkiye’deki okurların kalite takipçilerinin pek yabancısı olmadığı gelişmelerdir. Vurgulanması gereken , bu hamleleri başlatan Frederick Taylor tarafından 20. Yüzyıla dönüşüm aşamasında ortaya atılmış “kalite kontrol edil...

Devamini Oku

» Toplam Kalite Yönetimi Nedir ? 9



    7.10 BENCHMARKİNG UYGULAMALARI 1.İşletme İçi (Internal) Benchmarking Bu tür Benchmarking genellikle çok uluslu şirketlerde , holdinglerde uygulanır . Bu tür uygulamada gizlilik ve benzerlik sorunuyla karşılaşılmaz . Uygulamalar örgüt içi rekabeti canlı tutar. Kardeş kuruluşlar , bölümler , alt birimler arasında yüksek performanslı süreçlerin işleyişi örnek alınarak , sorunlu yerlerde geliştirme olanakları ortaya çıkarılmaktadır. 2.Rekabetçi (Competitive) Benchmarking Bu tür uygulama için karşılaştırılabilirlik esastır . Rekabet avantajı sağlayacağı endişesi ile istenilen bilgilerin elde edilmesinde zorlanılabilir. Bu karşılaştırmalarda potansiyel uygulama alanları ; kaynak yönetimi , iç denetim , insan kaynağı yönetimi , ücret ve prim sistemleri, satın alma vb.dir. Rekabetçi Benchmarking’de karşılaştırmalara birden çok kuruluş katılabilmektedir. 3.İşlevsel (Functional ) Benchmarking Bu tür uygulamalar , aynı iş kolunda olmasa da kimi benzer süreçlerde analojik yaklaşım uygulanarak yapılan karşılaştırmalardır. Örneğin stok yönetimi , pazarlama ve dağıtım kanalları süreçlerinde bir yayınevi , başarılı bir yazılım şirketini Benchmark’layarak performansını geliştirebilir. Rekabet alanı içinde kalmadıkça , bu uygulamalarda işbirliği yapılacak kuruluşlar çok daha kolaylıkla bulunabilmektedir. 4.Genel (Generic) Benchmarking Bu tür uygulamada , seçilen kuruluşla ilgili çok geniş kapsamda bilgi toplanır. Burada rekabet koşulu ve karşılaştırılabilirlik aranmaz. Dünyaca başarılı sayılan kuruluşlar örnek alınır . Uygulamaların başarısı , kullanılacak analiz ve yaratıcılık yeteneğine bağlıdır. İncelemeler sonunda keşfedilen gelişme olanakları uygun bulunursa kuruluşa uyarlanır. K...

Devamini Oku

» Toplam Kalite Yönetimi Nedir ? 8



  7.3 PERFORMANS ÖLÇÜMÜ VE DEĞERLENDİRMELERİNDE GÖZETLENECEK İLKELER 1.               TKY ‘nin felsefesini oluşturan , müşteri egemenliğini temel alan kalite ve verimlilik anlayışı , değişim, değişim ve sürekli gelişim inancı örgütün performans anlayışına yerleştirilmelidir. Performans ölçümlerinde temel alınacak boyutlar öncelikle Kalite – Verimlilik – Yenilik  olmalıdır. 2.               Performansı kalite – verimlilik – yenilik boyutlarında geliştirmek için kuruluşun vizyonu , değer yargıları , var oluş amacı , görev tanımı bu anlayışla yeniden belirlenmeli , uzun dönemli hedefler açıkça saptanmalıdır . Bunlar stratejik planlara dökülmeli ve bunlara uygun orta ve kısa dönemli amaçlar saptanmalıdır . Bu çalışmalar performans ölçme ve değerlendirme sistemlerine temel oluşturacaktır. 3.               Ölçülen sisteme ait olan herkesin bu sistemin tasarımına ve mümkün olduğunca uygulanmasına katılımı sağlanmalıdır. Katılımcı yönetim uygulamaları ile kuruluşun görev tanımından , planların hazırlanmasına hedef ve amaçların belirlenmesine kadar ortak görüş ve onayın oluşturulması gerekir . 4.               Performans ölçüm ve denetimlerinde geri bildirim düzeninin sağlıklı olarak işletilmesi çok önemlidir. Sistemin sağladığı bilgilerin kararlara ve eylemlere dönüştürülmesi için değerlendirme sonuçlarının doğru yerlere , doğru zamanda iletilerek , hedef ve amaçlarda...

Devamini Oku

» Toplam Kalite Yönetimi Nedir ? 7



11. Madde: Çalışma Standartlarını ve Hedeflerle Yönetimi Ortadan Kaldırın Kolaylaştırıcılara sık sık bir takımın işinin ne zaman biteceği sorulur. "Bu iş sizce ne zaman biter? Masamda bir sürü iş beni bekliyor." Takım üyeleri neden bu tür sorular sorarlar? Bütün çalışanlar gibi onlar da çalışma standartları ve hedefleri belirleyen Hedeflerle Yönetimin egemen olduğu geleneksel yönetim kültürü içinde yaşamışlardır. O yüzden bir takımda görev aldıklarında, işlerin yapılması için birtakım çalışma standartları, askıya alma tarihleri, son tarihler ve hedefler bulmayı beklerler. Sordukları soruya, "Ağustos başlarında işin yüzde 50'si, yılbaşı gelmeden önce de tamamı bitmiş olur herhalde," gibi bir yanıt almayı isterler. Bir sürecin yılbaşı gelmeden önce iyileştirilmiş olacağını söyleyen biri, takımın yalnızca aksayan bir süreci eski haline getirdiğine inanıyor ve sürekli iyileştirmeyi düşünmüyor demektir. Oysa 5. maddede açıklandığı gibi iyileştirme sürekli olarak yapılan bir şeydir. Öte yandan SİT’ lerin bir noktada varlıklarının sona erdiği de doğrudur. Amaçları gerçekleşince varlıkları sona erer. SİT’ lerin amaçlarından biri görevlendirildikleri süreçte yer alan bölümlerde bir sürekli iyileştirme ruhu yaratmaktır. Diğer amaçları ise, Deming'in öğretileri yardımıyla mevcut kültürün değişmesine yardımcı olmaktır. Yani bölümler, sürekli süreç iyileştirme ve Deming'in öğretilerini uygulama konusunda bir hayli mesafe aldıklarında, SİT’ in varlığı sona erebilir. Geçiş niteliğindeki idari yapının parçası olarak üzerine düşeni yapmıştır. Hedeflerle Yönetim, bölümlerin g&o...

Devamini Oku

» Toplam Kalite Yönetimi Nedir ? 6



iuuu 2. Madde: Yeni Bir Felsefe Benimseyin 2. maddede vurgulanması gereken iki yeni felsefe vardır: Kaliteyi müşterinin belirlediğini kavramak ve rekabetin yerine işbirliğini geçirmek. İlk felsefeye ilişkin olarak, kolaylaştırıcılar takım üyelerinin iç ve dış müşterileri için neyin en iyi olduğunu bildikleri düşüncesine kapılmamalarına yardımcı olmaları gerekir. Daha önce anlatılan takım stratejilerinden birisi, kaliteyi müşterinin belirlediği felsefesine dayanır. Bu strateji bir takımın üzerinde çalışabileceği basit adımlardan oluşur: (1) müşteri terimini tanımlamak; (2) müşterilerinizi belirlemek; (3) müşterileriniz arasında öncelik sıralaması yapmak; (4) bu öncelik sıralaması içinden bir müşterinin seçip neler istediğini öğrenmek; (5) seçilen müşterinin isteklerinin ne ölçüde karşılanabildiğine ilişkin ölçüler geliştirmek; ve (6) bu ölçüleri etkileyen süreçleri iyileştirmek amacıyla sürekli olarak çalışmak. Diğer müşteriler için de 4-6. adımlar arasındaki işlemleri tekrar yapmak. Takımlar ellerindeki kadro ve kısıtlı kaynaklarla müşterileri için zaten ellerinden gelenin en iyisini yapmakta olduklarına inanma tuzağına düşmekten kaçınmalıdırlar. Bu inanç, müşterilerin kuruluşları oldukları gibi kabul etmeleri sonucunu çıkarmaya varır. "Müşterilerimize zaten elimizden gelenin en iyisini sunuyoruz" şeklindeki görüş, süreçlerinizin gereksiz tekrarlar, fazlalıklar, bürokrasi ve gecikmelerle tıkanmış olduğu gerçeğini dikkate almaz. Bu engeller kaldırıldığında müşterilerin ihtiyaçlarını karşılama yeteneğiniz dikkat çekici bir biçimde artacaktır. İkinci yeni felsefe ise hasmane rekabetin yerine işbirliğini koymaktır. ...

Devamini Oku

» Toplam Kalite Yönetimi Nedir ? 5



  5.BÖLÜM   TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ Yirminci  yüzyılın ikinci yarısında sanayi ve ticarette yeni bir döneme girildi. Bu dönemin temel özelliklerini “globalleşme “ve “imhacı rekabet “ifadeleri ile tarif edebiliriz. Korumacılığın büyük ölçüde kaldırılması , gümrük oranlarının azaltılması , yabancı sermayeye geniş imkanların tanınması ve diğer birçok gelişme güçlü ve dinamik kuruluşların ulusal sınırların ötesine çok daha kolayca erişmelerine fırsat vermiştir. Bu yönü ile bakıldığında , globalleşme , geniş bir ekonomik yayılma anlamına gelir. Globalleşmenin en bariz sonucu rekabetin sertleşmesidir .Ekonomik sınırların ortadan kalkması ile birçok kuruluş öteden beri sahip oldukları pazarlarda yeni ve güçlü rakipleri karşılarında bulmuşlardır. Kolaycılık yerini mücadeleye terk etmiştir . Tabir yerindeyse , şirketler kendi evlerinde de vurulmaya başlamıştır. Hakim oldukları pazarda pay kaybeden şirketlerin bir kısmı küçülmüş veya yok olmuş , diğerleri ise rakiplerinin pazarlarından pay alma gayretine girmişlerdir. Böylece , iç pazarda artan rekabete ilave olarak dış pazarlarda da rekabet yoğunlaşmıştır.”İmhacı rekabet” terimi de , içerde ve dışarıda aynı sertlikte gelişen bu ortamı tarif etmektedir Bu ortamda başarılı olabilen kuruluşları incelediğimizde ,bunların ortak özelliklerinin Toplam Kalite Yönetimi felsefesini ve onun getirdiği yaklaşımı benimseyen şirketler olduğunu görüyoruz. Bilindiği gibi Toplam Kalite Yönetimi sadece ürün ve hizmet kalitesi ile ilgili olmayıp günümüzün çağdaş bir yönetim tarzıdır. Toplam Kalite Yönetimi ‘nin rekabet gücünü yükseltmesinin çok temel bir nedeni vardır: ...

Devamini Oku

» Toplam Kalite Yönetimi Nedir ? 4



  4.4 TOPLAM KALİTENİN TEMELLERİ  Klasik yönetim modeline kıyasla çok daha yüksek rekabet gücü sağlayabilen Toplam Kalite Yönetimi modeli ancak tüm öğeleri ile benimsenip uygulandığı taktirde tutarlı , başarılı ve kalıcı olur. Bu öğeler yönetim anlayışı ve felsefesini ,organizasyonu , yöntemleri ve sistemleri kapsar ;”insan”a en ön sırada değer vermeyi gerektirir; bilimselliği her faaliyette şart koşar . Şimdi bu öğeleri inceleyelim. 4.4.1ÖNLEMEYE DÖNÜK YAKLAŞIM Toplam Kalite modelinin temelinde “hataları ayıklamak “ yerine “hataları önlemek “yaklaşımı vardır .Kalite-Maliyet paradoksunun aşılmasında bu yaklaşımının ne denli etkili olduğuna yeterince yer vermiştim . Nitekim , sanayide kalite evrimi de son muayeneden başlamış tasarımda kalite (qfd) aşamasına kadar gelmiştir. Önlemeye dönük yaklaşımın genel bir ifadesi planlamanın doğru yapılması şeklinde özetlenebilir. Her yönü ile düşünülmüş , kapsamlı ve titiz bir planlama çalışması ile sonra oluşabilecek hataların çok büyük bir bölümü ortadan kaldırılabilir. Tüm hata kaynaklarını öngörmek mümkün değilse de , olası sürprizlere önceden hazırlanmak , tamamen hazırlıksız yakalanmaya kıyasla büyük avantaj sağlar .Diyebiliriz ki planlamaya harcanan her dakika son derece değerlidir. Yetersiz planlama                                Yeterli planlama Planlama                      -5saat                   &n...

Devamini Oku

» Toplam Kalite Yönetimi Nedir ? 3



4.BÖLÜM Toplam Kalite Yönetiminde Kalite Anlayışı 4.1 Kalite Nedir ? Şüphesiz bu kavramın tek bir karşılığı yoktur. Toplumun dinamik yapısı sayesinde bu tanım sürekli değişmektedir. Kalitenin tanımları , onu tanımlayan insan sayısına eşittir . kalitenin ne olduğu veya ne olması gerektiği konusunda bir anlaşma sağlanamamıştır. Fakat günümüzde en çok kullanılan tanım kaliteyi , “isteklere uygunluk” olarak tanımlamaktadır . Kalite kavramını açıklamakta şu tanımlar da kullanılmaktadır.: v Kalite, bir organizasyonun bütün çalışmalarında yer alan kalıcı bir fonksiyondur. ( Rosander , 1989) v Kalite , bir mal veya hizmetin belirli bir gerekliliği karşılayabilme yeteneklerinin ortaya koyan karakteristiklerin tümüdür (Amerikan Kalite Kontrol Derneği , ASQC ). v Kalite, bir hizmet veya ürünün isteklerine uygunluk derecesidir . ( Avrupa Kalite Kontrol Organizasyonu ) v Kalite ‘yi “ isteklere uygunluk “olarak tanımlamalıyız. İstekler , anlaşılmamaları , imkansız olacak şekilde açıklanmalı , ölçümler bunlara uygunluğu sürekli denetler şekilde olmalıdır. Tespit edilen uygunsuzluk kalitesizlik demektir. Böylece kalite problemleri uygunsuzluk problemleri haline gelir , kalite de tanımlanabilir duruma . Kalite , bir ürünün gerekliliklere uygunluk derecesidir .(P.Crosby ) v Kalite , kullanıma uygunluktur. (J.M.Juran) v Kalite , ürünün sevkıyattan sonra toplumda neden olduğu minimal zarardır. Kalite , eksiklerden kaçınmaktır. (G.Taguchi) v Kalite mekanizmaların performanslarını hatasız olarak gerçekleştirebilmeleridir v Kalite , doğru tanıtıdır. v Kalite , müşteri parasının karşılığını almasıdır. v Kalite , her tür hatanın ortadan kaldırılmasıdır. v Kalite , sorunların belirlenmesi v...

Devamini Oku

» Toplam Kalite Yönetimi Nedir ? 2



  2. BÖLÜM KALİTELİ ÜRÜN KISTASLARI 2. BÖLÜM KALİTELİ ÜRÜN KISTASLARI Gerçek kalite karakteristikleri belirlendiği zaman bile bunları ifade etmede hangi dilin kullanılacağı sorusu ortada kalır . Tüketicilerin isteklerinin imalatçılar tarafından her zaman yerine getirilmeleri kolay bir biçimde ifade edilemez. Değişik yorumlar her zaman mümkündür ve yorumlar farklılaştığı zaman üretim yöntemleri de değişebilir. İşte kaliteyi ifade etmekteki bazı göstergeler.: 2.1.Kalite Güvenliği Birimi Belirleyin Bir ampul ya da bir radyo birer birer sayılabilir, Bu nedenle onu bir ürün birimi olarak adlandıracağız . Tüketiciyi ilgilendiren ana konu kullanılabilen her birimin kalitesi olduğunda , bu aynı zamanda bir kalite güvenlik birimi de olur. Şimdiye kadar herşey yolunda gidip bir ürün , ürün birimine göre sınıflandırılamazsa ne yapılabilir ? Elektrik kablosu , iplik , kağıt , kimyasal ürünlerle birlikte birleşime giren maddeler veya bileşenler veya meydana getiren parçalar , maden filizi ve yağdan , toz ve sıvı haldeki ürünlere kadar bir çok ürün vardır. Sıralanan örneklerde bir birim tanımlamak zordur. Kalite güvenliği birimi belli olmadıkça , kalite güvenliği verilmek istense bile böyle bir garanti kesin olarak sağlanamaz . 2.2.Ölçme Yöntemini Belirleyin Kalitenin kesin tanımı verilmek istendiğinde , eğer ölçme yönteminin doğruluğu belli değilse hiçbir şey yapılamaz . Bununla birlikte , gerçek kalite karakteristiklerini ölçmek zordur. Evvelce , gazete kağıdı rulolarının gerçek kalite karakteristiklerinden birinin “rotatif tarafından baskı yapılırken yırtılmaması” olduğunu saptamıştık . Ancak karakteristik nasıl ölçülebilir...

Devamini Oku

» Toplam Kalite Yönetimi Nedir ?



  Yirminci yüzyılın ikinci yarısında sanayi ve ticarette yeni bir döneme girildi. Bu dönemin temel özelliklerini “globalleşme” ve “imhacı rekabet” ifadeleri ile tarif edebiliriz. Korumacılığın büyük ölçüde kaldırılması, gümrük oranlarının azaltılması, yabancı sermayeye geniş imkanların tanınması ve diğer birçok gelişme güçlü ve dinamik kuruluşların ulusal sınırların ötesine çok daha kolayca erişmelerine fırsat vermiştir. Bu yönü ile bakıldığında, globalleşme, geniş bir ekonomik yayılma anlamına gelir. Globalleşmenin en bariz sonucu “rekabet”in sertleşmesidir. Ekonomik sınırların ortadan kalkması ile birçok kuruluş öteden beri sahip oldukları pazarlarda yeni ve güçlü rakipleri karşılarında bulmuşlardır. Kolaycılık yerini mücadeleye terk etmiştir. Tabir yerindeyse, şirketler kendi evlerinde de vurulmaya başlamıştır. Hakim oldukları pazarlarda pay kaybeden şirketlerin bir kısmı küçülmüş veya yok olmuş, diğerleri ise rakiplerinin pazarlarından pay alma gayretine girmişlerdir. Böylece, iç pazarlarda artan rekabete ilave olarak dış pazarlarda da rekabet yoğunlaşmıştır. “İmhacı rekabet” terimi de, içerde ve dışarıda aynı sertlikte gelişen bu ortamı tarif etmektedir. Bu yeni ortamda başarılı olabilen kuruluşları incelediğimizde, bunların ortak özelliklerinin Toplam Kalite Yönetimi felsefesini ve onun getirdiği yaklaşımı benimseyen şirketler olduğunu görüyoruz. Bilindiği gibi Toplam Kalite Yönetimi (TKY) sadece ürün ve hizmet kalitesi ile ilgili olmayıp günümüzün çağdaş bir yönetim anlayışıdır. TKY’nin rekabet gücünü yükseltmesinin çok temel bir nedeni vardır: TKY bir taraftan “kalite”yi yükseltirken, diğer tar...

Devamini Oku

» Ergonomi Nedir? -4



   4.3.2.2.     Lokalize aydınlatma Çalışma konumlarının sabit olduğu hacimlerde genel aydınlatma yerine, çalışma düzlemlerinde yoğunlaştırılmış lokalize aydınlatmanın tercih edilmesi bazı işletme ve bakım masrafları açısından daha ekonomik olmaktadır. Bu sistemde armatürler çalışma düzlemlerinin üzerinde oldukça alçak seviyelere monte edilmektedir. Kamaşma bu sistemde de çevredeki parıltının genel aydınlatmadaki sınır değeri aşmamasına özen gösterilmelidir. Ayrıca çalışma düzlemlerinin arasındaki geçiş yollarının da rahatça görme koşullarının sağlanabileceği bir seviyede aydınlatması gerekmektedir. 4.3.2.3.     Lokal aydınlatma Aydınlık düzeyi yüksek değerlerin genel aydınlatma ile tüm hacimde sağlanması hem teknik hem de ekonomik açıdan çoğu kez mümkün olmamaktadır. Böyle durumlarda normal düzeyde genel aydınlatma ile beraber, sadece üzerinde çalışılan işin ve onun yakın çevresinin yoğun olarak aydınlatıldığı lokal aydınlatmalar soruna çare olmaktadır. Bakılan iş ile onun arka fonu arasında iyi bir parıltı kontrastı yaratarak görme işini kolaylaştıran lokal aydınlatma tek başına bir çözüm olarak düşünülmemeli, her zaman genel aydınlatmanın tamamlayıcısı olarak kullanılmalıdır. Çalışanların gözlerinde direkt kamaşmanın olmasını önleyecek şekilde gerçekleştirilen lokal aydınlatmada kullanılan ışık kaynaklarının cinsleri, renkleri ve yönleri iyi seçilerek yapılan işin daha kolay görünmesi sağlanabilir. Büyükçe işyerlerinde pencereler ne kadar büyük olursa olsun, gün­düz de yapay aydınlatma kaçınılmaz olmaktadır. Ancak aydınlanma açısından pek yarar sağlamasa da bir ça...

Devamini Oku

» Ergonomi Nedir? -3



  4.1.2. Ölçümler Fiziki parametrelerin saptanması, aşırı iş yükünün çalışan kişi üzerinde etkilerini azaltmak ve işçilere normal bir çalışma ortamı sağlamak açısından önemlidir. Fizyolojik parametrelerin tespiti işçinin fiili yükünü hesaplamak ve sonuçlarının kontrolü içinde gereklidir. Çevre ısısının ölçümü: Şu parametrelerle belirlenir. Ø Kuru sıcaklık; klasik bir termometre ile ölçülebilir. Ø Nemli sıcaklık; hygrometres ve pscchrometreles ile ölçülebilir. Ø Ortam sıcaklığı; havadaki su buharının etkisi göz önünde bulundurulur. Ø Hava cereyan hızı; anemometrelerle tespit edilebilir. Ø Işıma sıcaklığı; ışıyan sıcaklık akımı dır ve steradiometre veya siyah küreli termometrelerle ölçülür. Halen bazı işletmelerde iş yerinin çeşitli noktalarda değişik zamanlardaki ısı şartlarını izlemek için “ortam ısı şartlarını takip” kartlarından yararlanılmaktadır. Isı etkisinin ölçümü: Kalp atışlarının ölçümü ile hem fiziki ve hem de ısısal yükün ikisi birden belirlenebilir. Ölçümleri önce normal ısı şartlarında yaparak söz konusu iki olayı birbirinden ayırabiliriz. Isı şartlarına tahammül konusunda kişiden kişiye değişir görülen farklılık yaratan faktörler; Ø Yaş. Ø Cinsiyet; kadının küçük dolaşım sistemi ve iç organları, kan debisinin artışına kolay uyum sağlayamaz. Ø Sağlık durumu ve çevreye uyum sağlama; sağlıklı genç insanlarda ısı ortamına uyum sağlama toleransı fazladır. Bu uyum artan ter miktarı ile sağlanır. Erken terleme, uzun süre ve fazla ter atma, stok tuz mik...

Devamini Oku

» Ergonomi Nedir? -2



   1.         İŞ ARAÇLARININ YA DA ALETLERİNİN BOYUTLARI İşyeri tasarımında, ya da insanların araç ve gereçleri kolaylıkla kullanabilmelerini sağlamak için, bu araç ve gereçlerin, insanın anato­mik, fizyolojik ve psikolojik özelliklerine ve kapasitesine uygun olarak ta­sarımlanması gerekir.Çalışanın boyuna göre çok yüksek veya alçak olan iş tezgahı, kendine uzakta kalan alet ve kumanda kolları sebebiyle, eğilme, uzanma, kalkma gibi hareketler işçinin duruş dengesini bozar ve yorgunluğa yol açar.  Aynı şekilde alet saplarının gereğinden ince ya da kalın olması, ayar düğmelerinin, direksiyon simidinin çok küçük veya büyük olması onların avuç içinde tam güçle kavranılmasını engeller, bir oto kaportasının yeterince açılamaması o motor üzerinde yapılacak bir arıza giderme çalışmasını zorlaştırır. Çalışma yerlerinin düzenlenmesinde insan ölçülerini göz önüne alı­nırken insan, yeni baştan tasarlanamayacağına göre onun ölçülerinin dağılımının bilinmesi makinelerinin ve dolayısıyla insan-makine sistemleri tasarımının ön koşuludur. İş hayatında iş tezgahının düzenlenmesi aletlerin ve makinaların yeri, ağırlıklarının ve hızlarının tespiti gibi işlerin çoğu zaman ampirik olarak yapıldığı görülmektedir. Bu tür hareketler şüphesiz zaman kaybına, lüzumsuz kuvvet harcamaya ve gereksiz malzeme hareketine neden olur, dolayısıyla iş gücü verimliliği düşer. Kurulmuş bir düzenin sonradan şartlara göre değiştirilmesi zor ve masraflıdır, bu sebeple iş tezgahı daha henüz tasarım safhasında iken ergonomik esaslara uygun olarak düzenlenmelidir. İş düzeni, araç ve gereçler...

Devamini Oku

» Ergonomi Nedir?



  1.1.       ERGONOMİNİN TANIMI Ergonomi, Fransızca  “ergonomi” sözcüğünden  dilimize ergonomi okuyuşu şeklinde geçmiş olup aslında eski  Yunanca iş anlamına gelen  ERGON ve doğal yasa veya düzen anlamına gelen NOMOS ‘tan  türetilmiş bir sözcüktür. Ergonomi; işletmede gerek çalışma koşulları, gerekse üretkenliği iyileştirme açısından işin nicelik ya da nitelik olarak incelenmesidir. İşçiler ve iş çevresiyle aralarındaki optimal ilişkinin başarısıyla ilgili bir bilim dalıdır. Prof. Dr. Bedri Işıl “Ergonomi”adlı kitabında ergonomiyi şöyle tanımlamaktadır. Ergonomi;  araç,gereç ve makinaların insan tarafından maksimum konfor emniyet ve temkinlikle kullanılabilmesi için gerekli olan ve insanların bilimsel özelliklerine ait bilgilerin toplamıdır. A.Wismer’ e göre ise ergonomi; iş-insan ilişkilerinden doğan problemlere uygulanabilen bir teknoloji olarak kabul edilmekte, bu nedenle çalışan insana yönelik etüd ve çalışmalar şeklinde tanımlanmaktadır. ODTÜ  Endüstri Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi  End.Y. Müh. Ekrem Sarısoy’ un  bir bildirisinde de  belirttiği gibi; ergonomi, insan ve çalışma ortamı arasındaki bilimsel ilişki olarak tanımlanabilir. Burada çalışma ortamından kasıt sadece insanın içinde bulunduğu ortam değil buna ilaveten kullandığı makina, alet ve malzemeyi, çalışma metodunu, organize eden  ergonomi, teknolojiden biyolojik (fizyoloji)  ve toplumsal bilimlerden (psikoloji, toplum bilim)  alınan yöntemlerin kesişme noktasındaki çalışma konusunda, insanın karşılaştığı sorunlara bir yaklaşım biçimidir. Ergonomi, işi insana uyarlamak için bir araştırma ve...

Devamini Oku



Endüstri Mühendisligi

Facebook sayfamiza üye olun