» Staj Defteri-Imal Usülleri (Üretim Yöntemleri) Staji-Fiseksan 7



  Patlayıcı ve parlayıcı maddelerin işlendiği ortamlarda bağıl nemin % 60’ ın altına düşmemesi sağlanmıştır.   Elektrik telleri, patlayıcı - parlayıcı maddeler bulunduran binaların en az 15 metre açığından geçmektedir.   Patlayıcı, parlayıcı işyerlerinde, emniyet ve verimlilik göz önünde bulundurularak en az patlayıcı - parlayıcı ile en az personelin birarada bulunması için gerekli önlemler alınmaktadır.   Depolarda Alınan Güvenlik Onlemleri   Depoların zemini, şaplı beton mozaik veya linolyum gibi maddelerle döşenmek suretiyle barut ve patlayıcı madde tozlarının kolayca silinip temizlenmesi sağlanmıştır.   Deponun duvarları nem nüfuzuna mani tertipte bir harç ile sıvanmış pencerelerin çatıya yakın yükseklikte ve güneş ışığının doğruca girmesine engel olacak şekildedir.   Barut ve patlayıcı madde depoları taş örgü veya beton bir sütre ile çevrilmiştir ve sütrenin en yüksek noktası bina çatısını en az bir metre geçmeli ve en üstündeki genişliği daimi olarak bir metredir.   Döşemelerdeki çivi başları, gömülüp, macunlanmıştır ve döşemelere antistatik malzeme veya linolyum örtülmüştür.   Depolardaki barut ve patlayıcı madde sandık ve varilleri hiç bir surette yere atılmamakta, düşürülmemekte, sürüklenerek çekilmemekte ve etrafa çarptırılmamaktadır.   Barut ve patlayıcı madde depoları dahilindeki sandıklar depo memurunun sorumluluğu altında depo hizmetlerine vakıf emniyetli şahıslara taşıttırılmaktadır. Yabancı işçiler barut ve patlayıcı madde sandık veya varillerini ancak depo kapılarına kadar getirebilmektedirler ve depolardan çıkarılacak olanları da depo kapılarından almaktadırlar. &...

Devamini Oku

» Staj Defteri-Imal Usülleri (Üretim Yöntemleri) Staji-Fiseksan 6



  Bakım - Onarım kısmındaki genel işleyiş şu şekildedir: Herhangi bir bölümde arıza olduğunda, arıza Bakım - Onarım kısmına telefonla bildirilir. Daha sonra, tamirat postaları tarafından gerekli onarım yapılır.   Önemli arızalar için iş emri yazılır. İş emri önce Bakım - Onarım kısım müdürü, daha sonra baş mühendis tarafından imzalanır. Buradan iş emri atölye şefine iletilir. Atölye şefi tarafından arızanın boyutları belirlenir ve tamirat postası çalışmaya başlar. Tamiri gerekli malzeme stokta yoksa malzeme talep edilir ve satın alma kısmı malzemeyi tedarik eder. Gerekli tamirat yapıldıktan sonra, tezgahta performans testleri yapılır ve son kontroller yapılarak, tezgah çalışır hale getirilir. Deneme üretimi yapıldıktan sonra, tezgah çalışır halde teslim edilir.   Bakım-onarım esnasında kaynakçıların yapması gereken işler de olabilmektedir. Patlama olabilecek bir yerde kaynak işi yapılacaksa, Teknik Emniyet tarafından izin kağıdı hazırlanır. Kaynak işi atölye mühendislerinden bir kişi, itfaiyeden bir kişi ve Teknik Emniyet’ten bir kişi kontrolünde yapılmaktadır.   d) Revizyon: Genellikle yıllık olarak yapılmaktadır. Ayrıca, ekipmanın özelliğine göre de revizyon periyodu tesbit edilmektedir. Revizyon işlemlerine; parça değişimleri, şebeke ve yardımcı tesis, emniyeti sağlayacak değişiklik ve ilaveler, temizlik, yeni tecrübelik yedek parça vb. teçhizat imalatı işleri, boyama gibi işler girer.   İlgili birimler revizyon işlerini kendi bünyelerine uygun olarak planlamaktadırlar. Bu planlamalarda İmalat, Üretim Planlama ve Kalite Kontrol Kısımlarının istekleri doğrultusunda hareket edilmektedir. Ayrıca, Bakım-Onarım Kısım Müdürlüğüne ilgili Birim Müdürü tarafından da talimat verilmektedir.   Bakım - Onarım kı...

Devamini Oku

» Staj Defteri-Imal Usülleri (Üretim Yöntemleri) Staji-Fiseksan 5



  Kalibrasyon izlenebilirliği: Kalibrasyon laboratuarında kullanılan ölçme ekipmanı ile şirket tarafından kalibre edilemeyen cihazların kalibrasyonu uluslararası izlenebilirliği olan kuruluşlar (TAI gibi) tarafından yapılmaktadır. Bu konuda TAI ile 5 yıllık sözleşme imza aşamasındadır.   Kalite kayıtları: Şirketin kalite kayıtları giriş, ara ve son muayene ve testlere ait kayıtlar ile M.S.B. yetkilisine verilen kalite kontrol sonuçlarına ait kalite kayıtlarından oluşmaktadır.   Uygunsuzluk kontrolü: Şirketin uygun olmayan malzeme ve ürünü ortaya çıkaracak, kaydedecek ve ayıracak sistemi kurmuştur.   Konfigürasyon yönetimi: Şirket konfigürasyon yönetimi çalışmaları içinde yeni kurulan tabanca fişeği üretim hattı, pilot üretim hattı olarak programa alınmış ve bu hat için kalifikasyon çalışmaları başlatılmıştır.   f) ISO 9002 Kalite Sistem Belgesi   Gerek Avrupa Topluluğu, gerekse Avrupa Serbest Ticaret Birliği üyesi ülkelerde geçerli olan Ürün Sorumluluğu Yönergesi, üreticilerin ürünlerinin kusursuzluğunu belgelemesi zorunluluğunu getirmektedir. Böylece ürün kalitesinden kaynaklanabilecek sorunlar Kalite Güvencesi Sistemi içerisinde başlangıçta önlenmektedir.   Bu amaçla MKE Genel Müdürlüğünce başlatılan çalışmalar paralelinde MKE Fişeksan AŞ’de TS-ISO 9002 Kalite Sistem Belgesi alabilmek için, Ocak 1998’de çalışmalara başlanmıştır. Dokümantasyon çalışmaları, kalite el kitabı, prosedürler ve talimatların hazırlanması Nisan 1998’de tamamlanmıştır. Çalışmaların tamamlanmasını müteakip TSE’ye 28 Mayıs 1998’de ISO 9002 Kalite Sistem Belgesi almak için başvurulmuştur. 8 - 10 Temmuz...

Devamini Oku

» Staj Defteri-Imal Usülleri (Üretim Yöntemleri) Staji-Fiseksan 4



  Bu unsurlar dikkate alınarak hammadde ve malzeme siparişi yapılır. Azamî - asgarî - kritik stok seviyelerine göre, üretimde kullanılacak hammadde ve malzemenin elde edilişine, siparişin verildiği firmanın talepleri karşılayıp karşılayamayacağına göre hammadde ve malzeme siparişi yapılmaktadır.   Asgarî stok seviyesi, emniyet stoğunu ifade etmektedir. İşletmenin buna ilişkin stok politikası şöyledir: - Bağlı ortaklıklardan temin edilen malzemeler için 2-3 aylık asgarî stok bulundurulmaktadır. - Yurt içinden temin edilen malzemeler için 3-6 aylık asgarî stok bulundurulmaktadır. - Yurt dışından temin edilen malzemeler için 9-12 aylık asgarî stok bulundurulmaktadır.   Azamî stok seviyesi aşağıdaki, iki farklı niteliği olan malzemeler için tutulmaktadır: - Miktar Yönlü: Kullanım miktarı az, bu nedenle de temin edilmesi zor olan malzemeler için azamî stok seviyeleri tutulmaktadır. Örneğin, parlon adlı malzemenin yıllık kullanım miktarı yaklaşık olarak 50 kg’dır. Ayrıca yurt dışından temin edilmektedir. Miktar çok az olduğundan, ihaleye çıkılınca 50 kg için teklif veren firma bulunamamaktadır. Bu nedenle de, malzeme için azamî stok seviyesi 200 kg olarak belirlenmiştir. - Temin Yönlü: Yurt dışından temin edilen ve temin edebilme alternatifi çok az olan malzemeler için tutulan stok seviyesidir. Örneğin, M14 A2 Mayonlar yalnızca Hollanda’dan temin edilmektedir. Azamî stok seviyesi belirlenirken ve siparişler verilirken, iki ülke arasında meydana gelebilecek politik sıkıntılar ve ambargolar da göz önünde bulundurulmaktadır.   Kritik stok seviyesi, asgarî stok seviyesine yaklaşıldığını uyaran, yeniden sipariş verilmesi gerektiğini ifade eden seviyedir. Kritik stok seviyesi ile ...

Devamini Oku

» Staj Defteri-Imal Usülleri (Üretim Yöntemleri) Staji-Fiseksan 3



  İthalat yapılma nedenlerinden biri de ülkemizin bu malları üretecek bilgi ve teknolojiye sahip olmamasıdır. İthalatlar Avrupa ülkeleri, Güney Kore, Çin ve Amerika’dan yapılmaktadır.   İthal edilen malların büyük bir çoğunluğu ülkemizde bulunmadığı için ithal edilmektedir. Gerçekleştirilen alımların % 84’ü yurt içinden, % 16’sı yurt dışındandır. Yurt içinde genellikle MKEK ve yan kuruluşlarından alım yapılmaktadır. Ayrıca; alüminyum çubuklar Etibank Alüminyum Tesisleri’nden temin edilmektedir.     FABRİKA YER SEÇİMİ   Fabrika, Atatürk Orman Çiftliği içerisinde, Türk Traktör Fabrikasının karşısında, Ankara’nın batı tarafında yer almaktadır. Fabrika 1957 yılında kurulduğu zaman yerleşim yerlerinden çok uzaktaydı ve güvenlik açısından herhangi bir tehlike arzetmiyordu. Stratejik bir önemi olduğu için şehirden uzak olması gerekmekteydi. Gerekli olanaklar (su, elektrik, hammadeye yakınlık, ulaşım) mevcuttu. Tren yolu hemen önünden geçmekteydi.   Aşağıda M.K.E. Fişeksan’ın fabrika yer seçimi tartışılmıştır.   Günümüzde fabrikanın yeri ideal değildir. Çünkü; şehir büyüyünce fabrika hemen hemen şehirin içinde kalmıştır.   Fabrika, müşterileri olan Türk Silahlı Kuvvetleri ve Emniyet Genel Müdürlüğü’ne çok yakındır. Pazarlama ve dağıtım, Pazarlama ve İhracaat Dairesi Başkanlığı tarafından yapılmaktadır. Dolayısıyla; fabrikanın MKEK Genel Müdürlüğü’ne ve ana müşterilerine yakın olması pazarla ilişkiler yönüyle Fişeksan’ın yer seçiminin uygun olduğunu gösterir.   Yurt içinden sağlanan ...

Devamini Oku

» Staj Defteri-Imal Usülleri (Üretim Yöntemleri) Staji-Fiseksan 2



  Genel Müdür   a) Şirketi kanun, tüzük, anasözleşme ve yönetmelik hükümleri ile Yönetim Kurulu kararları doğrultusunda yönetmek.   b) İdari ve yargı mercilerinde ve üçüncü kişilere karşı bağlı ortaklığı temsil etmek ve temsil yetkisini gerektiğinde devretmek.   c) Sermaye ile diğer mali kaynakların, verimlilik ve karlılık amaçlarına uygun bir düzen içinde kullanılmasını sağlamak.   d) Yatırım ve finansman programları ile işletme bütçelerinin gerçekleştirilmesini sağlamak ve sonuçlarını Yönetim Kurulu’na aktarmak.   e) Genel Müdür Yardımcılarının bir alt birimi dışında kalan personeli atamak ve gerektiğinde görevden almak.   f) Kanun, tüzük, anasözleşme ve yönetmeliklerin verdiği diğer görevleri yapmak.   Genel Müdür Yardımcısı (Mali - İdari - Ticari)   a) Görev alanına giren işleri bağlı birimleri aracılığı ile yürütür.   b) Bağlı birimleri ile diğer birimler arasında koordinasyonu sağlar.   c) Bağlı birimlerin işlerinin etkin bir şekilde yürütülmesini sağlar.   d) Şirketin aylık faaliyet raporlarını, kâr / zarar envanterleri ile bilançolarını ve Genel Kurula sunulacak raporları hazırlar.   e) Üretim için gerekli hammadde ve finansmanı zamanında ve maliyet muhasebesi işlemlerinin yapılmasını sağlar.   f) Şirketin yıllık bütçesi ile yıllık gelir ve gider hesaplarını yapar, gerekli finansman tedbirlerini alır ve Genel Müdüre sunar.   g) Şirketin alacak ve borçlarının sürekli takip edilmesini ve gereğinin anında yapılmasını sağlar.   h) Diğer birimlerle koordinasyon sağlanarak, şirketin insan g&uum...

Devamini Oku

» Staj Defteri-Imal Usülleri (Üretim Yöntemleri) Staji-Fiseksan 1



  KURULUŞ HAKKINDA BİLGİLER   Kuruluşun Adı   Fişek Sanayi ve Ticaret A.Ş. Bağlı bulunduğu üst kuruluş: M.K.E.K.   Kuruluşun Adresi   Fişeksan A.Ş. Atatürk Orman Çiftliği 06562 Gazi / ANKARA   Kuruluşun Organizasyon Şeması   MKE Fişeksan’ a ait organizasyon şeması EK 1’ de verilmiştir.   Kuruluşta Çalışan Mühendis Sayısı   Aşağıdaki tabloda çalışan mühendis sayısı bölümlerine göre ayrılmıştır.     Firmada çalışan mühendisler atelyelerde ve idari binada çalışmaktadır. Mühendisler genel olarak fabrikanın düzenli bir şekilde çalışmasını sağlamaktadırlar. Mühendislik Hizmetleri Birim Müdürlüğü, İşletme Müdürlüğü, Kalite Müdürlüğü kısımlarında çalışmaktadırlar. Üretim planlama, kalite kontrol, imalat, bakım - onarım çalışmaları yapmaktadırlar.   Kuruluşun Temel Çalışma Konusu   Şirketin kurulmasının temel amacı Türk Silahlı Kuvvetleri ve Emniyet Genel Müdürlüğü’ nün çeşitli çaplardaki hafif silah mühimmatı ve iç piyasasının tabanca fişeği ihtiyacını karşılamaktır. Diğer amaç ve faaliyetleri şunlardır:   Faaliyet konuları ile ilgili olarak, yurt içi ve yurt dışında yerli ve yabancı kuruluşlarla işbirliği yapmak veya iştiraklarda bulunmak, proje, müşavirlik, mühendislik ve taahhüt işleri yapmak. Faaliyet konusunun esası olan temel amacındaki mermi üretimi yanında yapısına uygun düşebilecek diğer patlayıcı maddeleri de gerektiğinde yapmak. Faaliyet alanları ile ilgili tesisler kurmak ve işletmelerinin ihtiyacı olan enerjiyi üretmek. K...

Devamini Oku

» Yüksek Lisan Tezi - JIT ve Muhasebe Uygulamalari -12



3.3.3. Tam Zamanında Maliyetleme Sistemine Göre Muhasebe Kayıtları ilgili örnekte verilen verilere dayanarak Tam Zamanında Maliyetleme Sistemi’nde yapılacak olan muhasebe kayıtları asagıdaki gibi gerçeklesecektir159. a) Üretimde kullanılmak üzere alınan ilk madde ve malzeme alıs kaydı 159 Özkan ve Esmeray, a.g.e., s. 138.   e) Mamul ve yarımamül stokları içinde kalması gerekli olan genel üretim giderlerinin stok hesaplarına aktarılması TZÜ Sistemi’ne göre yapılan kayıtlardan da anlasılacagı üzere özellikle genel üretim giderleri üretim yapıldıktan sonra maliyet içine katılmaktadır. isçilik giderleri (direkt+endirekt) ise genel üretim giderleri içinde düsünülmektedir. TZÜ yönteminde mamul maliyetini olusturan esas maliyet unsuru “Direkt ilk Madde Malzeme”dir. Nitekim yukarıdaki kayıtlardan da anlasılacagı üzere, mamul maliyeti hesabına alınan tutar sadece ilk madde malzeme tutarıdır. isçilik maliyetleri ve genel üretim giderleri mamul maliyet içine sonradan katılmaktadır. GÜ yöntemi ve TZÜ yöntemine göre yapılan kayıtlara iliskin büyük defter hesaplarını asagıdaki sekilde olusturmak mümkündür160. Geleneksel Maliyetleme Sistemine Göre Büyük Defter Hesap ve Kayıtları 160 Özkan ve Esmeray, a.g.e., s. 139.   Geleneksel Maliyetleme Sistemine Göre Gider Akısı Geleneksel Maliyet Muhasebesi ile Tam Zamanında Maliyet Muhasebesi’ne iliskin muhasebe kayıtları arasındaki karsılastırmaları kolaylastırmak amacıyla çesitli stok kalanları için kullanılan rakamlar aynı olarak verilmistir. Bununla beraber, TZÜ Sistemi’ni savunanlar stokların özellikle yarı mamul stoklarının önemli öl&cce...

Devamini Oku

» Yüksek Lisan Tezi - JIT ve Muhasebe Uygulamalari -11



eklenmezse daha sonraki asama kayıtlarında standart maliyetleme yöntemi kullanılır. Böylece üretim sürecinde hesaplanmamıs maliyetler geri dönerek hesaplanır145. TZÜ Sistemi’nde geriye dogru maliyetleme asamaları Tablo 3.4’de verilmistir146. Tablo 3.4. Tam Zamanlı Üretim Sisteminde Geriye Dogru Maliyetleme Asamaları Kaynak: Hongren, Datar and Foster, a.g.e., p.701. Tablo 3.4’e bakıldıgında üç örnekte de 2. asama olan üretim asamasında muhasebe sisteminde yevmiye kayıtlarının yapılmasına gerek yoktur. Backflush maliyetleme sistemine göre bu üç örnek uygulama yarı mamulün olmadıgı veya az miktarda oldugu yerlerde kullanılmaktadır. Bu yüzden geriye dogru maliyetleme (backflush costing) yöntemi TZÜ Sistemi’ne uygundur147. 2. Maliyetlemede Esas Alınan Kapsama Göre Seçilecek Maliyetleme Yöntemi: TZÜ Sistemi’nde direkt maliyet ve tam maliyet yöntemleri birlesmektedir. Bu nedenle tam zamanlı üretim felsefesinin uygulandıgı isletmelerde direkt isçilik ve 145 Hongren, Datar and Foster, a.g.e., p.701 ve Alev Altunok, “Tam Zamanında Üretim Sisteminin Muhasebe ve Finansman Açısından izlenmesi”, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, “Yüksek Lisans Tezi”, Ankara, 2007, s. 115. 146 Hongren, Datar and Foster, a.g.e., p. 701. 147 Hongren, Datar and Foster, a.g.e., p. 701.   genel üretim maliyetleri, ayrı maliyet türleri olarak görülmemekte ve dönüsüm (Sekillendirme) maliyeti olarak tek bir maliyet türü altında sınıflandırılmaktadır148. TZÜ Sistemleri’nde maliyet yapısının direkt ve sabit agırlıklı bir yapıya sahip bulunması, kısmi maliyet yöntemlerine dayalı maliyet akısını zaruri olmaktan çıkarmaktadır. Ç...

Devamini Oku

» Yüksek Lisan Tezi - JIT ve Muhasebe Uygulamalari -10



TZÜ Sistemi’ne göre maliyet muhasebesi sürecinde maliyetlerin nasıl degerlendirilecegi belirtilmektedir133. Tablo 3.2. Geleneksel Üretim ve Tam Zamanında Üretim Sisteminde Maliyetlerin izlenebilirligi Kaynak: Karcıoglu, a.g.e, s. 103. GÜ Sistemi ile TZÜ Sistemi’nin karsılastırması su sekilde özetlenebilir134: 1. Fabrika kabul yerine gelen ilk madde ve malzeme teslim alındıktan sonra en kısa sürede üretimin yapılacagı yere sevk edilir. Depolama ve bununla ilgili muhasebe islemi elimine edilmis olur. 2. Son mamulün çıkma noktası; Bu noktada üretim tamamlandıkça yarımamül üretim hesabı alacaklandırılarak satılan mamullerin maliyeti hesabı borçlandırılır. 133 Hacırüstemoglu ve Sakrak, a.g.e., s.72-73. 134 Yükçü a.g.e., s. 807.   TZÜ sistemi, maliyet muhasebesinde maliyetlerin kayıtlarına iliskin bir takım etkilere sahiptir. Bu etkileri özetlemek gerekirse135: • Tam zamanında hammadde veya malzeme temini ile maliyetlerin direkt olarak izlenebilirligi saglanmasıyla muhasebe kayıt sistemini oldukça basitlestirmistir, • Tam zamanında satınalma felsefesiyle maliyetlerin biriktirildigi maliyet havuzlarında birtakım degisiklikler yaratmıstır, • Stoksuz üretim sayesinde üretim ile dolaylı olarak iliskilendirilen endirekt maliyetlerin esas üretim merkezlerine dagıtımında kullanılan ölçütler degismistir, • Tam zamanında satınalma sonucu malzemelerin her biri için ayrı olarak hesaplanan satınalma fiyat sapmasına verilen önem azaltılmıstır, • Stoksuz üretim sistemi, muhasebe bölümünün daha etkin çalısmasına yönelik satınalma rapor ve belgelerinin sıklıgını ve detaylarını azaltmıstır, Bunların yanı sıra TZÜ Sistemi’nin uygulandıgı isletmelerde ma...

Devamini Oku

» Yüksek Lisan Tezi - JIT ve Muhasebe Uygulamalari -9



3.1.2. Tam Zamanında Üretim Sisteminde Maliyetler TZÜ ortamlarında kurulan maliyet ve yönetim muhasebesi sistemleri; kullanılan maliyet havuzları, maliyet dagıtımında seçilen anahtarlar, uygulanan maliyet sistemleri ve kullanılan performans ölçümleme türleri gibi yönlerden farklılıklara sahiptir. Buna karsın; incelenen bütün degisimler, tek bir ortak esası paylasmaktadır. Bu esas da; maliyet muhasebesi uygulamalarının basitlestirilmesi ve kolaylastırılması dogrultusunda yer degistirmedir. Bundan dolayı TZÜ felsefesinin temel noktası, tüm faaliyetlerin kolaylastırılmasıdır117. TZÜ Sistemi maliyet muhasebesinde direkt ilk madde ve malzemenin izlenmesi iki asamada gerçeklestirilir. Bunlardan ilki ilk madde ve malzemenin satın alınması, ikincisi ise mamul olarak sistemden çıkıs asamasıdır. TZÜ Sistemi’nde satın alınan ilk madde ve malzeme direkt olarak üretim hesabına yüklenmekte ve üretim islemi tamamlandıgında üretilen tüm mamullerin satısı yapıldıgından mamul maliyetleri direkt olarak satılan mamulün maliyeti hesabına aktarılmaktadır. Oysa geleneksel üretim sistemindeki muhasebe kayıtlarında söz konusu maliyetler ayrı ayrı izlenmektedir. TZÜ maliyetleme sistemi maliyetlerin olusumunda zamanın öneminden dolayı safha maliyet sistemine benzemektedir. Bu sistemde direkt isçiligin önemi olmayıp, toplam olarak genel üretim maliyetlerine uygulanmaktadır. Çünkü bir sistem içinde mamuldeki isçiliklerin toplam payı, toplam üretim maliyeti içinde fazla yer almaz118. TZÜ maliyetleme yöntemine göre üretim sürecinde meydana gelen Direkt isçilik ve Genel Üretim Giderleri dönüsüm maliyetlerini olusturmaktadır. Dönüsüm maliyetleri hesaplanırken direkt isçili...

Devamini Oku

» Yüksek Lisan Tezi - JIT ve Muhasebe Uygulamalari -8



• Kapasite: GÜ Sistemleri’nde bir üründen çok sayıda üretmenin parça basına maliyeti düsürecegi varsayımından hareketle kitle üretim yapılır. Bu nedenle üretimde kullanılan makinelerin gereginden çok çalısması enerji maliyetlerini ve kapasitenin üzerinde bir çalısma sonucunda da isçilik ek maliyetleri yükselecektir. Bu durum üretimde verimlilige sekte vuracaktır. TZÜ Sistemleri’nde ise, kapasite üzerinde ve altında çalısmak israf olarak degerlendirilir. Bu yüzden talep edilen üretim miktarı için gerekli olan optimum kapasite kullanımı söz konusudur. • Süreç Tasarımı: TZÜ Sistemi’nde yıgın bir üretim söz konusu degildir. Küçük partiler halinde fakat sık sık üretim yapılması söz konusudur. Üretimde stok birikimini engelleyerek ihtiyaca yönelik kaynak temini yapılmaktadır. Üretimde bir sonraki is istasyonunun talebine göre üretimin gerçeklestirildigi çekme (pull) methodunu kullanır. GÜ Sistemleri’nde ise itme (push) methodu kullanılır. Bu methoda göre bir sonraki is istasyonunda ihtiyaç dogmadan gerekli faktör bilesimleri sonraki is istasyonuna itilir. ihtiyaca göre malzeme iletimi olmaması nedeniyle gereginden çok veya az malzeme akısı söz konusu olabilir. Malzemenin gereginden çok olması tesisin asırı stokla dolu olmasına, yine az malzeme iletimine karsı elde bulundurulan emniyet stogu ya da güvenlik stogu asırı stok durumuna yol açar. Dolayısıyla böylesi bir durum karsısında maliyet artısı kaçınılmaz olacaktır. • Yerlestirme: Bir üretim sürecinde tesisin büyüklügüne ve yapılacak olan üretimin türüne göre makine, araç ve gereç...

Devamini Oku

» Yüksek Lisan Tezi - JIT ve Muhasebe Uygulamalari -7



Sekil 2.11. Kanban Kartları Akısı Kaynak: Tom Brown. Kanban Replenishment for All Types of Industries. (Manufacturing & Non-Manufacturing). Colibri Limited. Roswell, Georgia. www.innomet.ee/innomet/ERPKoolitus/3.Kanban.ppt, 03.05.2008. Üretimde kanban tekniginin kullanılması sonucunda, ihtiyaç duyulan parçaların istenilen miktarda üretilmesi saglanır. Bu sayede üretimde israf önlenmis olur. Bir sistem olarak kanban aynı zamanda tüketici taleplerine cevap verebilmede oldukça hızlıdır. Kanban sisteminin isletmeye saglamıs oldugu yararları özetlemek gerekirse101: • Deger yaratmayan ara stok olusumunu engeller, • Tamamlanmıs mamul stokunu minimum seviyeye indirir, • Üretim hattına uygun olan bir is hacmi talep edilir, • Talepte meydana gelebilecek ani degisimlere karsı hızla uyum saglar, • Çalısanlar ne yapmaları gerektigi konusunda bilgilendirir, 101 Yamak, a.g.e., 307.   • Artık talep edilmeyecek bir ürünün üretilmesinde kullanılacak olan üretim faktörleri bulundurma riskini ortadan kaldırır, • Üretimin her asamasında istenilen miktar ve kalitede üretim gerçeklesir. 2.6. Tam Zamanında Üretim Sisteminde 5S Kuralı Hangi üretim sistemini kullanırsa kullansın isletmelerin faaliyetlerini saglıklı bir sekilde yürütebilmesi ve bununla birlikte istenen hedeflere ulasılması bir takım süreçleri beraberinde getirmektedir. Sisteminde bu faaliyetler 5S seklinde tanımlanmaktadır. 5S genel olarak bir organizasyonda temizlige, standardizasyona ve görsel düzene odaklanır. 5S programından beklenen sonuçlar etkinligi, hizmet anlayısını ve güvenligi gelistirmektir. Japonlar tarafından kullanılan bu method çalısma yerinin organize edilmesi için gerekli adımlar olarak tanımlanmaktadır. Bunlar102: 1. S...

Devamini Oku

» Yüksek Lisan Tezi - JIT ve Muhasebe Uygulamalari -6



  Sekil 2.6. Kaizen Çevrimi Kaynak: “Kaizen”, http://www.onlinekalite.com/htmdosyalar/kaizen.htm, 10.05.2008. 2.3.5. Verimsizliklerin Yok Edilmesi TZÜ Sistemi, bir üretim sürecindeki israfların minimum düzeye indirgenerek sürekli bir gelismeyi öngörür. Bu nedenle isletmelerin verimli bir üretim gerçeklestirebilmesi için asagıda belirtilen kayıplara son derece dikkat etmesi gerekir. Hall üretimde yedi kayıptan bahseder. Bu kayıplar kısaca89: • Fazla Üretim Kaybı: Piyasada olusan tüketici talebini asan düzeyde bir üretim hacmi mamul stoklarının artmasına neden olur. Ayrıca üretimi gerçeklestiren makine ve teçhizatların ideal üretim düzeyinin üzerinde üretim yapması sonucunda gereksiz yere yıpranması ve asınması durumu ortaya çıkacaktır. • Bekleme Kaybı: Üretimde isbölümü ve dengeli bir üretim söz konusu oldukça planlanan üretim seviyesine ulasılacaktır. Ayrıca her islem için planlanmıs bir zaman söz konusudur. Örnegin 3 isçinin çalısmıs oldugu bir üretim hattı üzerinde X isçisi 6 dakikada Y isçisi 2 dakikada ve Z isçisi 3 dakikada ilgili is istasyonunda kendi görevini bitirmektedir. Dikkat edilecek olursa burada her isçi için bir standart zaman söz konusu degildir. Bundan ötürü Y isçisinin bekleme süresi 4 dk, Z isçinin bekleme süresi ise 3 dk olacaktır. Oysa TZÜ Sistemi standart zaman belirleyerek her bir isçinin aynı zamanda isini bitirmesini planlamaktadır. Böylece X,Y,Z isçilerinin is yogunlugu aralarında paylastırılarak belirlenen zamanda isin bitirilmesi saglanır. Böylelikle isçilerin bos bekleyerek üretimde verimsizlige yol açma...

Devamini Oku

» Yüksek Lisan Tezi - JIT ve Muhasebe Uygulamalari -5



8. insana saygıyı arttırır. 9. Verimlilik artısı saglar. 2.2.2. Esnek isgücü (SHOJINKA) Üretim sürecinde isgücü verimliliginin arttırılması durumunda geleneksel üretim sisteminin anlayısı, isgörenlerin tüm mesai boyunca sürekli çalıstırılmasıdır. Oysa TZÜ Sistemi’nin amacı isgörenlerin ve tezgâhların sürekli mesgul tutulması degildir. TZÜ Sistemi fazla üretimin neden olacagı israfın olusumunu engellemek üzere is merkezleri arasında eleman transferini kolayca mümkün kılan esnek isgücünün yaratılmasını istemektedir. ihtiyaç duyulmadıgı anlarda gerçeklestirilen üretimin bir israf kaynagı olarak görülmesi olgusu karsısında ilgili is merkezinin tamamen bosta tutulacagı anlamı çıkarılmamalıdır. Eger kaydırma islemi yapılamıyorsa fazla isgücünün temizlik, bakım, egitim gibi faaliyetlerde bulunmaları saglanmalıdır. Geleneksel yaklasımda imalat hatlarında en öncelikli amaç hattın dengelenmesidir. TZÜ ise önce üretim süreci esnekliginin saglanmasına ve daha sonra hattı dengelemeye çalısır. Üretim sürecinin esneklik kazanabilmesinde isgücü esnekligi artacaktır. isgücü esnekligi, isgücünün yer degistirebilirligi ile ölçülebilir. Farklı islerde beceri sahibi isçiler gerektiginde farklı is merkezlerine kaydırılabileceginden ikame kapasite özelligine sahiptirler68. Japon Üretim Sistemine göre üretim seviyesi tüketici talebine uygun bir seviyede sürdürülmelidir. Sürekli bir sekilde yeni ürünlerin pazara sunuldugu bir ortamda ani bir tüketici talebi degisimi karsısında isgücü sayısı da o ölçüde degistirilmelidir. Böylesi bir durum isçilik maliyetlerinin izlenmesi ...

Devamini Oku



Endüstri Mühendisligi

Facebook sayfamiza üye olun