PLANLAMA

En genel tanımıyla planlama geleceğe yönelik ve belirli bir amaca veya amaçlara ilişkin olarak gerçekleştirilen, rasyonel bir süreçtir. Buna göre planlamanın üç önemli özelliği geleceğe yönelik olması, belirli bir amaca ilişkin olması ve rasyonel olması şeklinde ortaya konulabilir.[1]

Belli bir amaç veya kullanım gözönünde tutularak elverişli ve metodlu bir biçimde düzenleme eylemidir. Yapılacak olan bir işi belirli bir plana göre düzenlemek, plana bağlamaktır. Fransa’da genellikle emir ve kumanda veren ve işletme yapan servisler planlama olarak adlandırılır. Planlama, servislerin görevini belirtir, çalışmanın ilerleyişini tahmin eder ve denetler. Planlama ilk önce mekanik yapı ve montaj fabrikasında kullanılmıştır.Görülen fayda üzerine diğer sektörlere de yayıldı.

En basit tanımıyla planlama gelecekte yapılacak işlerin bugünden belirlenmesidir.Diğer bir tanım ise; amaçlar ile bunlara ulaşmayı sağlayacak araç ve olanakların belirlenmesidir. Planlamanın en önemli özelliği geleceğe yönelik olmasıdır.Planlama bilinen olaylarla ilgili olarak, tutulacak yolu seçmeye yaradığı gibi, ileride meydana gelebilecek sorunların araştırılmasını da kapsar.Genel olarak bir planlama sürecinde, amaçların belirlenmesi, fırsatların araştırılması, alternatif politika ve stratejilerin oluşturulması, hedeflerin belirlenmesi ve planın denetlenmesi aşamalarını görebiliriz.

STRATEJİ

Strateji örgüt amaçlarının kazanılması ve örgüt görevini yerine getirmesini sağlayan programdır. Strateji işletme için amaçlara ulaşmada bir yön belirlenmesi konusunda yarar sağlar. Strateji amaçlara ulaşılmasını sağlayacak uygulama planını ifade eder.

İşetmecilik açısından strateji, bir işletmenin uzundönem hedef ve amaçlarının belirlenmesi, bu amaçlara ulaştıracak yolların seçilmesi ve gerekli kaynakların ayrılması süreci olarak tanımlanabilir. Bir stratejide en az dört değişken bulunmaktadır.

·        Amaçlar ve hedefler,

·        Kaynaklar,

·        Alternatif stratejiler,

·        Kaynakların stratejilere ayrılması.

Amaçlar işletmenin ulaşmak istediği büyüklüğü, çalışma alanını ve yöntemini tanımlar. Kaynaklar işletmenin kullanacağı maddi ve maddi olmayan bütün varlıklarını ifade eder. Alternatif stratejiler amaca ulaşmak için birbirinden farklı yolları gösterir. Strataejilerin uygulanabilmesi için hangi kaynakları ne zaman ve ne miktarda ayrılacağı konusunda verilecek kararlar ise kaynakların stratejilere ayrılması konusunda ele alınır.[2]

Strateji uzun vadeli amaçlara yönelik olmasına rağman, plan amaçlara ulaşmak için araçlar ve yolalrın kararlaştırılması, genel olarak neyin nasıl yapılacağının belirlenmesidir. Başka bir tanıma göre plan, ileride ne yapılacağına, kimin yapacağına ve nasıl yapılacağına karar verilmesidir. Bundan da anlaşılacağı gibi, plan stratejiyi kapsamaktadır. Planlamanı gerçek başlangıç noktası olan sorunların bilinmesi gelecekte ortaya çıkabilecek fırsatların, işletmenin güçlü ve zayıf yanlarının ve bu güçlü ve zayıf yanlara göre nerede bulunulması

gerektiğini ve neyin başarılmak istendiğinin gözönünde bulundurulmasını kapsar.[3]

STRATEJİK PLANLAMA

Stratejik planlama işletmeti bir bütün olarak değerleyerek, en üst yönetim seviyelerinde sistematik olarak işletmenin ulaşmayı düşündüğü ana amaçlarının ürün- pazar yeteneklerinin ve bu amaçlara ulaşmak için işletme kaynaklarının elde edilmesi ve geliştirilmesini ilişkin yazılı değerlemelerdir.  Stratejik planlama işletmede uzun dönem amaçların belirlenmesi ve bu amaçlara ulaşmak için gerekli planların hazırlanmasıdır.

Stratejik planlama kavramı genellikle kabul edilen haliyle basittir, ancak uygulaması için aynı şey söylenemez. İyi ve başarılı bir organizasyon kurabilmek planlamaya ve özellikle stratejik planlamaya bağlıdır. Stratejik planlama örgütler ve rekabet güçleri hakkında bilgi edinme, örgütün varlığını sürdürmesi ve gelişimini tamamlaması için niyet edilen yönetim faaliyetlerinin süreci olması nedeni ile işletmenin rekabet üstünlüğü kazanmasına yardımcı olduğu kadar, ileriyi isabetle görmede tecrübe sahibi olmada yardımcı olur. Stratejik planlama aynı zamanda işletme yöneticilerini stratejik konular ve bu stratejik konuların çözümünde kullanılabilecek, yapılabilir alternatifler hakkında bilgilendirmeye yardım eden öğrenmeyi düzenler. [4]

Stratejik planlama işletmenin hangi hangi alanlarda, ne şekilde faaliyet göstereceklerinin belirlenmesine yönelik uzun vadeli planlama olara düşünülebilir. Geleceğe yönelik olarak düşünüldüğü için ileriye yönelik tahminlere dayanmaktadır. Gelecegin nasıl olacağı konusunda yapılacak tahmin planlamanın önemli bir kısmını oluşturur. Gelecek hakkında ki belirsizlik ve risk ortamı tahmin yolu ile azaltılmaya çalışılır.

İşletmeleri stratejik planlamaya iten bir çok neden vardır. Bu nedenlerden önemlileri işetmelerin büyüme ihtiyacı, rekabetin yaygınlaşması, teknolojilerin ve dış çevre koşullarının sürekli olarak değişmesi ve işletmelerin faaliyetlerinin sürekliliğini sağlama amacıdır.[5]